# YSK Resmi Seçim Sonuçları (2023 Genel & 2024 Yerel) ve 20 Siyasi Partide Delege Matematiği Rehberi Bu doküman; `https://www.ysk.gov.tr/tr/secim-arsivi/2612` resmi Yüksek Seçim Kurulu (YSK) arşivinden indirilen **14 Mayıs 2023 (28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi)** ve **31 Mart 2024 (Mahalli İdareler Genel Seçimi)** kesin sonuçlarının, Türkiye'deki **20 siyasi partinin** tüzük ve kongre yönetmeliklerinde nasıl kullanıldığını hukuki ve matematiksel olarak ortaya koymaktadır. --- ## 1. Temel Hukuki Soru: Parti Kongrelerinde "Genel Seçim" mi Yoksa "Yerel Seçim" Sonuçları mı Gerekiyor? 20 siyasi partinin yürürlükteki tüzükleri ve kongre yönetmelikleri madde madde incelendiğinde tek tip bir kural olmadığı; partilerin **4 farklı tüzüksel kategoriye** ayrıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle **hem 14 Mayıs 2023 Genel Seçimi hem de 31 Mart 2024 Yerel Seçimi (İl Genel Meclisi + Büyükşehir İlçe Belediye Meclisi) kesin sonuçları hukuken zorunludur:** ### Kategori A: Birincil Olarak "14 Mayıs 2023 Milletvekili Genel Seçimi" Sonuçlarını Esas Alanlar - **Partiler:** **AK Parti** (m. 29, 35, 62.1), **CHP** (m. 34, 35 — il/ilçe kademesinde), **MHP** (m. 30, 31, 43), **DEM Parti** (m. 15, 18, 32 — 2023'te resmi tüzel kişiliği olan *Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi* oyları: `4.803.922`), **Yeniden Refah Partisi** (il/ilçe kademesinde) ve **BBP** (m. 11, 29). - **Nasıl İşler?** Mahallelerin ilçe kongresine, ilçelerin il kongresine (600 delege) ve (AK Parti, MHP, BBP'de) illerin Büyük Kongre'ye (1.200 delege) göndereceği delege kontenjanları doğrudan 14 Mayıs 2023 Genel Seçimi oy sayılarına göre dağıtılır. 14 Mayıs 2023'ten sonra idari sınırları değişen veya yeni kurulan birimlerde **31 Mart 2024 Yerel Seçim** sonuçları yedek ölçüt olarak devreye girer. ### Kategori B: 2023 Genel Seçimi + Ortak Liste İllerinde Zorunlu "31 Mart 2024 Yerel Seçim Meclis" İkamesi Uygulayanlar - **Partiler:** **İYİ Parti** (m. 15, 16, 22), **Zafer Partisi** (m. 25/3), **Milli Yol Partisi** (m. 14, 15, 21) ve üye/örgüt haritalamasında **TİP** ile **Vatan Partisi**. - **Kritik Hukuki Tespit (Örn. İYİ Parti m. 22):** İYİ Parti 14 Mayıs 2023 Genel Seçimi'nde bazı illerde (Adıyaman, Batman, Çankırı, Erzincan, Gümüşhane, Hakkari, Muş, Rize, Van vb. ortak liste çevreleri) kendi amblemiyle pusulada yer almadığı için YSK 2023 cetvelinde bu illerdeki oyu `0` görünmektedir! İYİ Parti Tüzüğü m. 16 ve m. 22 (*"genel seçimlerde almış olduğu oyun belli olmaması halinde; büyükşehir statüsünde olan illerde son belediye meclisi, diğer illerde il genel meclisi seçim sonuçlarına göre delege dağılımı belirlenir"*) uyarınca bu illerde **31 Mart 2024 Yerel Seçim Meclis oyları** doğrudan uygulanır! Aynı üçlü zincir (**2023 Genel -> 2024 Belediye/İl Genel Meclisi -> YSK Seçmen Sayısı**) **Zafer Partisi** (m. 25/3) ve **Milli Yol Partisi** (m. 15, 21) tüzüklerinde de açıkça yazılıdır. ### Kategori C: 2023'te İttifak Listelerinden Girdikleri (Ayrı Oyları `0` Olduğu) İçin "31 Mart 2024 Yerel Seçim" veya "Kayıtlı Üye" Kuralına Geçen 7 Parti! - **Partiler:** 1. **Saadet Partisi** *(2023'te CHP listelerinden girdi -> YSK 2023 ayrı oyu `0`; 31 Mart 2024 meclis oyu: `582.183`)* 2. **DEVA Partisi** *(2023'te CHP listelerinden girdi -> YSK 2023 ayrı oyu `0`; Tüzük m. 29 & 34 gereği kendi amblemiyle genel seçim oyu olmadığından kayıtlı üye sayısı + 2024 Yerel Seçim haritası: `188.661` meclis oyu)* 3. **Demokrat Parti** *(2023'te CHP listelerinden girdi -> YSK 2023 ayrı oyu `0`; Tüzük m. 37 `1.100` oy katsayısı için tek resmi referans 31 Mart 2024 meclis oyu: `139.564`)* 4. **HÜDA PAR** *(2023'te AK Parti listelerinden girdi -> YSK 2023 ayrı oyu `0`; Tüzük m. 17 mahalle delege hesabında doğrudan **31 Mart 2024 Mahalli İdareler Seçimi** [`296.991` meclis oyu], m. 22 & 45 il/BK'da kayıtlı üye sayısı)* 5. **DSP** *(2023'te AK Parti listelerinden girdi -> YSK 2023 ayrı oyu `0`; Tüzük m. 33 gereği Kurultayda `2×MV`, ilçelerde üye sayısı + 2024 Yerel Seçim haritası: `48.533` oy)* 6. **EMEP** *(2023'te Yeşil Sol Parti listelerinden girdi -> YSK 2023 ayrı oyu `0`; 2024 Yerel Seçim: `16.347` oy + birim/üye oranı)* 7. **BTP** *(2023 Genel Seçimi'nden oy verme günü öncesi çekildi -> YSK 2023 oyu `0`; 31 Mart 2024 Yerel Seçimi'ne 81 ilde kendi amblemiyle girdi: `174.014` meclis oyu)* - **Yerel Seçimde Hangi Sandık Türü Kullanılır?** Belediye başkanlığı seçimlerinde aday ittifakları ve stratejik oy kaymaları yüksek olduğundan, siyasi parti tüzükleri (İYİ Parti m. 22, Zafer m. 25, HÜDA PAR m. 17, Milli Yol m. 15, Anahtar Parti m. 24) yerel seçim referansı olarak her zaman **30 Büyükşehirde "İlçe Belediye Meclisi Üyeliği" + 51 İlde "İl Genel Meclisi Üyeliği"** toplam parti oylarını esas alır! ### Kategori D: 2024 Seçiminden Sonra Kurulan Partilerde "YSK Resmi Seçmen Sayısı" ve "TBMM Milletvekili Sayısı (`2×MV`)" - **Partiler:** - **Anahtar Parti** (`30.10.2024` kuruluş — Tüzük m. 24/2-d, 30/2-d, 62/2-c): Henüz genel veya yerel seçime katılmadığı için Kurultayda **`2 × İl Milletvekili Sayısı` (`1.200` delege)**, İl ve İlçe Kongrelerinde ise 5 taban delege + **YSK Resmi İl/İlçe Seçmen Sayısı (`61,4 Milyon Seçmen`)** uygulanır! - **Yeni Parti** (`24.07.2026` kuruluş — Tüzük m. 10/7, 12/8, 15/7): İlk genel seçime kadar Kurultayda **`2 × İl Milletvekili Sayısı` (`1.200` delege)**, İl ve İlçe Kongrelerinde ise en az 5 taban delege + **kayıtlı üye sayısı** esas alınır. --- ## 2. Büyük Kongre (1.200 Delege) Dağılımında 4 Matematiksel Arketip ve Stratejik Kaldıraç Farkı 1. **Sabit `2 × TBMM Milletvekili` Modeli (`CHP`, `Yeniden Refah`, `Saadet`, `DEVA`, `DSP`, `Yeni Parti`, `Anahtar Parti`):** - İlin parti oyu **%1 de olsa %60 da olsa**, o il TBMM milletvekili sayısının tam 2 katı Büyük Kongre delegesi çıkarır! - **Stratejik Sonuç (Ters Oy Kaldıracı):** Partinin oyunun ve mevcut üye yoğunluğunun **en düşük** olduğu illerde 1 Büyük Kongre delegesi kazanmak için gereken aktif üye sayısı, partinin kalelerine kıyasla **5 ila 12 kat daha ucuzdur**! Örneğin Yeniden Refah Partisi'nde Ege/Trakya/Akdeniz illeri; CHP'de ise İç, Kuzey, Doğu ve Güneydoğu Anadolu illeri çok düşük üye maliyetiyle yüzlerce Kurultay delegesi üretir. 2. **%50 Milletvekili + %50 Parti Oyu Karma Modeli (`AK Parti` m. 62.1, `BBP` m. 11, `BTP` m. 10):** - 600 delege illerin milletvekili sayısına göre sabit, kalan 600 delege ise partinin son seçimdeki il oylarına göre dağıtılır. Hem nüfusça orta-büyük hem de üye/delege oranı dengeli Anadolu ve büyükşehir çevre ilçeleri optimal sepeti oluşturur. 3. **%100 Parti Oy Katsayısı Modeli (`MHP` m. 31, `İYİ Parti` m. 22, `Zafer Partisi` m. 25, `Demokrat Parti` m. 37, `Milli Yol` m. 21):** - Sabit milletvekili tabanı yoktur; `1.200` (veya `1.100`) delegenin tamamı partinin il oylarına göre dağıtılır! - **Stratejik Sonuç (İl İçi İlçe Kaldıracı):** Partinin yüksek oy aldığı büyükşehirler (İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Adana, Mersin, Konya, Kocaeli, Kayseri vb.) Büyük Kongre delegelerinin ezici kısmını çıkarır. Ancak bu illerin **İl Kongresinde (`600` delege)** salt çoğunluğu (`301+` delege) alan liste o ilin tüm Büyük Kongre delegelerini kazandığı için, büyükşehirlerin **üye yoğunluğu daha düşük ilçelerinde** çoğunluğu sağlamak en yüksek kaldıracı üretir! 4. **Doğrudan Kayıtlı Üye Oranı Modeli (`TİP`, `HÜDA PAR` m. 45, `Vatan Partisi` m. 19, `EMEP`):** - Büyük Kongre delegeleri doğrudan illerdeki kayıtlı üye/birim oranına göre seçilir; ayrıca **DEM Parti (m. 18)** ve **Vatan Partisi (m. 27)** tüzüklerinde üye sayısı **600'den az olan illerde İl Kongresi delege seçimi yapılmaksızın doğrudan tüm il üyeleriyle** toplanır! --- ## 3. 20 Siyasi Partinin YSK 2023 & 2024 Oy Ağırlıklı Delege ve Optimal Üye Özeti | # | Parti | SİPARS Resmi Üye | 14 Mayıs 2023 Genel Seçim Oyu (YSK) | 31 Mart 2024 Yerel Meclis Oyu (YSK) | Esas Alınan Tüzüksel Seçim Referansı | <400 Üyeli İlçe (/973) | Optimal Hedef İl / İlçe | Kazanılan BK Delegesi | YSK Ağırlıklı Optimal Aktif Üye (Min – Güvenli) | | :-: | :--- | :---: | :---: | :---: | :--- | :---: | :---: | :---: | :---: | | 01 | **AK Parti** | 11.709.913 | 19.392.462 (%35,62) | 14.475.776 (%32,13) | 14 Mayıs 2023 Genel Seçimi (%50 Oy + %50 MV) | **12/973** | 46 İl / 431 İlçe | 820/1200 | **1.335.730 – 1.844.582** | | 02 | **CHP** | 1.879.973 | 13.802.183 (%25,35) | 15.577.675 (%34,58) | Kurultayda 2×MV Sabit; İl/İlçede 2023 Genel Seçim + Üye | **475/973** | 62 İl / 502 İlçe | 730/1200 | **245.895 – 340.373** | | 03 | **MHP** | 501.122 | 5.484.820 (%10,07) | 2.736.226 (%6,07) | Tamamen 14 Mayıs 2023 Genel Seçim Oy Katsayısı | **650/973** | 45 İl / 279 İlçe | 720/1200 | **45.459 – 63.189** | | 04 | **DEM Parti** | 17.060 | 4.803.922 (%8,82) | 2.580.025 (%5,73) | 2023 Genel Seçim (YSP: 4,8M Oy) + 2024 Yerel + 2×MV Tavanı | **969/973** | 44 İl / 184 İlçe | 650/1000 | **3.287 – 4.736** | | 05 | **İYİ Parti** | 385.025 | 5.275.981 (%9,69) | 2.033.248 (%4,51) | 2023 Genel Seçim + 9 İlde 2024 Yerel Meclis Zorunlu İkamesi | **723/973** | 45 İl / 250 İlçe | 720/1200 | **41.376 – 57.513** | | 06 | **Zafer Partisi** | 74.399 | 1.216.399 (%2,23) | 1.101.372 (%2,44) | 14 Mayıs 2023 Genel Seçim Oy Katsayısı (+2024 Yerel İkame) | **918/973** | 45 İl / 189 İlçe | 710/1200 | **10.866 – 15.343** | | 07 | **Yeniden Refah** | 703.085 | 1.527.048 (%2,80) | 3.126.745 (%6,94) | Büyük Kongrede 2×MV Sabit; İl/Üye Yoğunluğunda 2023+2024 | **642/973** | 49 İl / 274 İlçe | 730/1200 | **47.772 – 66.386** | | 08 | **Saadet Partisi** | 374.724 | 0 *(Ortak Liste / Yok)* | 582.183 (%1,29) | 2023 Ortak Liste Nedeniyle 31 Mart 2024 Yerel Meclis + 2×MV | **753/973** | 45 İl / 216 İlçe | 720/1200 | **28.361 – 39.493** | | 09 | **DEVA Partisi** | 123.338 | 0 *(Ortak Liste / Yok)* | 188.661 (%0,42) | Kurultayda 2×MV; İl/İlçede Üye Oranı (2024 Yerel Seçim Haritalı) | **870/973** | 45 İl / 247 İlçe | 720/1200 | **12.763 – 18.070** | | 10 | **TİP** | 35.130 | 956.057 (%1,76) | 185.702 (%0,41) | Kayıtlı Üye Oranı (2023 Genel [956 Bin Oy] + 2024 Yerel Haritalı) | **951/973** | 42 İl / 145 İlçe | 500/800 | **6.568 – 9.326** | | 11 | **HÜDA PAR** | 16.939 | 0 *(Ortak Liste / Yok)* | 296.991 (%0,66) | Mahallede 31 Mart 2024 Yerel Seçim; İl/BK'da Kayıtlı Üye Oranı | **967/973** | 46 İl / 186 İlçe | 620/1000 | **4.896 – 7.036** | | 12 | **DP** | 302.852 | 0 *(Ortak Liste / Yok)* | 139.564 (%0,31) | 31 Mart 2024 Yerel Seçim Meclis Oyları (1.100 Katsayı Modeli) | **806/973** | 45 İl / 156 İlçe | 720/1150 | **20.813 – 28.942** | | 13 | **DSP** | 23.058 | 0 *(Ortak Liste / Yok)* | 48.533 (%0,11) | Kurultayda 2×MV Sabit; İl/İlçede Üye Sayısı (2024 Yerel Haritalı) | **968/973** | 45 İl / 160 İlçe | 680/1200 | **2.894 – 4.249** | | 14 | **BBP** | 115.049 | 530.770 (%0,97) | 488.391 (%1,08) | 14 Mayıs 2023 Genel Seçimi (%50 Oy + %50 MV Karma Model) | **913/973** | 45 İl / 207 İlçe | 710/1200 | **8.179 – 11.678** | | 15 | **BTP** | 52.525 | 0 *(Ortak Liste / Yok)* | 174.014 (%0,39) | 31 Mart 2024 Yerel Seçim Meclis Oyları + TBMM MV Tabanı | **959/973** | 45 İl / 182 İlçe | 650/1150 | **6.584 – 9.450** | | 16 | **Vatan Partisi** | 12.200 | 52.720 (%0,10) | 30.938 (%0,07) | Doğrudan Üye Oranı (2023 Genel [52.720 Oy] + 2024 Yerel Haritalı) | **973/973** | 42 İl / 161 İlçe | 520/800 | **4.427 – 6.277** | | 17 | **EMEP** | 4.900 | 0 *(Ortak Liste / Yok)* | 16.347 (%0,04) | Birim/Üye Oranı (31 Mart 2024 Yerel Seçim Haritalı) | **973/973** | 42 İl / 136 İlçe | 260/400 | **2.993 – 4.288** | | 18 | **Yeni Parti** | 0 | 0 *(Ortak Liste / Yok)* | 0 *(Yeni Kuruluş)* | Yeni Kuruluş (m. 15/7): 2×MV Kurultay + Kayıtlı Üye Oranı (Min. 5 İlçe) | **973/973** | 45 İl / 174 İlçe | 720/1200 | **15.295 – 27.093** | | 19 | **A Parti (Anahtar Parti)** | 142.083 | 0 *(Ortak Liste / Yok)* | 0 *(Yeni Kuruluş)* | 30.10.2024 Kuruluş (m. 62/2-c): 2×MV Kurultay + YSK Seçmen Sayısı | **872/973** | 45 İl / 284 İlçe | 710/1200 | **19.632 – 27.665** | | 20 | **Milli Yol** | 6.986 | 17.758 (%0,03) | 12.924 (%0,03) | 2023 Genel Seçim + 2024 Yerel Meclis + YSK Seçmen Üçlü Zinciri | **973/973** | 43 İl / 166 İlçe | 600/1000 | **2.551 – 3.689** | --- ## 4. `00_YSK_SECIM_VERILERI` Klasöründeki Resmi Belgeler ve Veri Setleri Envanteri ### A. Yapılandırılmış Makine-Okunabilir Veri Setleri (JSON & CSV — 81 İl ve 973 İlçe Tam Uyumlu) - `YSK_2023_Genel_Secim_81_Il_Kesin_Sonuclari.json` & `.csv` — 81 ilin tamamı için TBMM MV sayısı, kayıtlı seçmen, geçerli oy ve tüm partilerin çevre + gümrük/yurtdışı dahil kesin YSK oyları (`54.442.588` geçerli oy — YSK MM24 ile **0 oy farkı**). - `YSK_2024_Yerel_Secim_81_Il_Meclis_Sonuclari.json` & `.csv` — 30 Büyükşehirde İlçe Belediye Meclisi + 51 İlde İl Genel Meclisi 81 il kesin parti oyları. - `YSK_2023_ve_2024_973_Ilce_Birlesik_Veri_Seti.json` & `.csv` — Türkiye'deki **973 ilçenin tamamı (`973/973` tam eşleşme)** için 2023 Genel Seçim ve 2024 Yerel Meclis ilçe bazlı parti oyları ve seçmen sayıları. - `20_Parti_Il_ve_Ilce_Delege_Uye_Modeli.json` — 20 partinin tamamı için 81 il ve en verimli ilçeler bazında hesaplanmış Büyük Kongre delegesi, İl Kongresi delegesi, tahmini mevcut üye ve 2 kısıtlı dinamik programlama optimal aktif üye sonuçları. ### B. İndirilen Resmi YSK PDF Belgeleri (`ysk.gov.tr`) - `YSK_Secim_Istatistikleri_Kitabi_2020_2024.pdf` — YSK Resmi Seçim İstatistikleri Kitabı (162 sayfa). - `2023_Milletvekili_Genel_Secimi/`: - `YSK_Karar_2023_1255_MV_Kesin_Sonuc.pdf` (Resmi Gazete Kesin Sonuç Kararı) - `2023_MV_Yurtici_Sonucu_MM21.pdf`, `2023_MV_Yurtdisi_Gumruk_Sonucu_MM22.pdf`, `2023_MV_Ulke_Geneli_Toplami_MM24.pdf`, `2023_MV_Parti_Milletvekili_Dagilimi_MM25.pdf` - `Secim_Cevreleri_81_Il/` — **87 seçim çevresinin tamamına (`ADANA.pdf` ... `ZONGULDAK.pdf`) ait 87 adet resmi YSK PDF cetveli**. - `2024_Mahalli_Idareler_Secimi/`: - `YSK_Karar_2024_2367_Mahalli_Kesin_Sonuc.pdf` (Resmi Gazete Mahalli İdareler Kesin Sonuç Kararı) - `2024_Yerel_Il_Genel_Meclisi_Sonuclari.pdf`, `2024_Yerel_Belediye_Meclisi_Sonuclari.pdf`, `2024_Yerel_Buyuksehir_Belediye_Baskanligi_Sonuclari.pdf`, `2024_Yerel_Belediye_Baskanligi_Sonuclari.pdf`.