# Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) — YSK Seçim Sonuçları, Delege Matematiği ve Demokratik Katılım Yol Haritası
> **Yasal ve Metodolojik Çerçeve:** Bu çalışma; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 67–68, **2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu (SPK)**, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Siyasi Partiler Sicili (**SİPARS**) güncel verileri, **Yüksek Seçim Kurulu (YSK) 14 Mayıs 2023 (28. Dönem Milletvekili) ve 31 Mart 2024 (Mahalli İdareler) 81 İl / 973 İlçe Kesin Seçim Sonuçları** ile **Adalet ve Kalkınma Partisi** resmi iç mevzuatı esas alınarak; tamamen **yasal, şeffaf, tüzüksel ve demokratik katılım hakları** çerçevesinde parti içi çoğunluğun sağlanması ve yönetim organlarının seçimle belirlenmesi sürecinin il/ilçe bazlı matematiksel modellemesini içerir.
---
## 1. Kurumsal Kimlik, SİPARS Üye Verileri ve YSK Resmi Seçim Özeti
| Parametre | Resmi Veri / YSK & SİPARS Analitik Değeri |
| :--- | :--- |
| **Parti Resmi Adı** | Adalet ve Kalkınma Partisi (`AK Parti`) |
| **Yargıtay SİPARS Sicil Kodu** | `72` (`yargitaycb.gov.tr/sipar/72`) |
| **Kuruluş Tarihi** | 14.08.2001 |
| **Mevcut Genel Başkan / Liderlik** | Recep Tayyip Erdoğan |
| **Genel Merkez Adresi** | Söğütözü Cad. No:6 Çankaya / Ankara |
| **Güncel Resmi Üye Sayısı (SİPARS)** | **11.709.913** |
| **14 Mayıs 2023 Genel Seçimi Resmi Oyu (YSK)** | **19.392.462 oy** (%35,62 — `ADALET VE KALKINMA PARTİSİ`) |
| **31 Mart 2024 Yerel Seçimi Meclis Oyu (YSK)** | **14.475.776 oy** (%32,13 — BŞB İlçe Belediye Meclisi + İl Genel Meclisi) |
| **Delege Hesabında Esas Alınan YSK Referansı** | **14 Mayıs 2023 Genel Seçimi (%50 Oy + %50 MV)** |
| **81 İl / 973 İlçe Düz Ortalama Üye** | ~144.567 üye/il · ~12.035 üye/ilçe |
| **<400 Üyeli (Doğrudan Üye Kongreli) İlçe Sayısı** | **12 / 973 ilçe (%1,2)** *(YSK oy ağırlıklı SİPARS tahmini)* |
| **>=400 Üyeli (Mahalle Sandığı Zorunlu) İlçe Sayısı** | **961 / 973 ilçe** |
| **Örgütsel Ölçek Tipolojisi** | Mega Kitle Partisi (>10 Milyon Üye — Tüm İlçelerde Sandık Seçimi Zorunlu) |
### İncelenen Resmi Mevzuat ve Veri Kaynakları
- `AK_Parti_Tuzugu_2025.pdf (23.02.2025 tarihli 8. Olağan Büyük Kongre Güncel Metni)`
- `AK_Parti_Kongre_Yonetmeligi.md`
- `AK_Parti_Teskilat_Ic_Yonetmeligi_2025.pdf`
- `AK_Parti_Secim_Isleri_Adaylik_Islemleri_Yonetmeligi.md`
- `2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu (SPK m. 14, 15, 19, 20, 21)`
- `YSK 14 Mayıs 2023 (28. Dönem MV) ve 31 Mart 2024 (Mahalli İdareler) 81 İl & 973 İlçe Kesin Seçim Sonuçları (00_YSK_SECIM_VERILERI)`
**SPK m. 19 (400 Delege Eşiği) ve YSK İlçe Dağılım Sonucu:**
YSK 2023/2024 ilçe oy ağırlıklı SİPARS dağılım modeline göre Türkiye'deki **973 ilçenin 961 tanesinde** tahmini üye sayısı 400'ün üzerindedir (yalnızca **12 küçük ilçede** 400'ün altındadır). Dolayısıyla hedef ilçelerin tamamına yakınında **mahalle/köy (muhtarlık bölgesi) delege seçimi sandıklarında** çoğunluğu kazanmak birincil aşamadır.
---
## 2. YSK Seçim Sonuçları Hukuki Analizi: Genel Seçim mi, Yerel Seçim mi?
Parti tüzüğü ve kongre yönetmeliği hükümlerinin **YSK resmi seçim arşivi** (`14 Mayıs 2023 Genel Seçimi` vs. `31 Mart 2024 Mahalli İdareler Seçimi`) karşısındaki somut hukuki uygulaması kademe bazında şöyledir:
- **Büyük Kongre (1.200 Seçilmiş Delege — Tüzük m. 62.1 & Kongre Yön. m. 14):** **14 Mayıs 2023 Milletvekili Genel Seçimi** sonuçları ile **YSK 600 Milletvekili** dağılımı birlikte kullanılır! 600 delege illerin milletvekili sayısına göre taban olarak verilir; kalan 600 delege AK Parti'nin 14 Mayıs 2023'te ülke genelinde aldığı **19.392.462** oya bölünmesiyle bulunan katsayının il oylarıyla çarpılmasıyla dağıtılır.
- **İl Kongresi (600 Seçilmiş Delege — Tüzük m. 35 & Kongre Yön. m. 13):** Her ilçeye önce **5 taban delege** verilir; kalan delege sayısı **14 Mayıs 2023 Genel Seçimi** ilçe oylarıyla orantılı dağıtılır (seçimden sonra yeni ilçe kurulmuşsa **31 Mart 2024 Yerel Seçim** sonuçları esas alınır).
- **İlçe Kongresi (400 Seçilmiş Delege — Tüzük m. 29–30 & Kongre Yön. m. 12):** Her mahalle/köye 1 taban delege ayrıldıktan sonra kalanı **14 Mayıs 2023 Genel Seçimi** mahalle oylarına göre (belli değilse **31 Mart 2024 Yerel Seçim**, o da yoksa seçmen sayısına göre) dağıtılır.
---
## 3. Yasal ve Tüzüksel Üyelik Mekanizması (Giriş Kapısı)
Parti içi demokraside seçme ve seçilme hakkının hukuki ön şartı, Siyasi Partiler Siciline (SİPARS) ve parti üye kütüğüne usulüne uygun kayıttır:
- **Dayanak Maddeler:** Tüzük Madde 6, 7, 8, 11 ve Teşkilat İç Yönetmeliği ilgili hükümleri ve 2820 sayılı SPK m. 11–12.
- **Başvuru Usulü ve Referans Şartı:** İkamet edilen İlçe Başkanlığına en az 1 (bir) parti üyesini referans gösteren 'Giriş Beyannamesi' ile alındı belgesi karşılığında veya e-üyelik/internet kanalıyla başvuru yapılır (m. 7).
- **Karar Süresi ve Kesinleşme Mekanizması:** İlçe Yönetim Kurulu başvuruyu en geç **30 gün** içinde karara bağlar ve kabul halinde tarih/sıra numarasıyla Üye Kayıt Defterine işler (m. 8). Tüzükte zımni kabul hükmü yer almadığından açık İlçe YK kararı veya Genel Merkez MKYK'nın doğrudan üye kayıt yetkisi (m. 11) esastır.
- **Ret Kararına Karşı İtiraz Yolu:** Reddine ilişkin karara karşı başvuru sahibi **15 gün** içinde İl Yönetim Kuruluna itiraz edebilir; İl Yönetim Kurulu **15 gün** içinde parti içi işlemler açısından kesin kararını verir (m. 8).
> **Hukuki Uygulama Notu:** Tüm üyelik başvurularında tarih ve sıra numaralı **Alındı Belgesi** (veya dijital başvuru doğrulama kaydı / noter ihtarı) muhafaza edilmeli; yasal karar süresinin sonunda **e-Devlet -> Siyasi Parti Üyeliği Sorgulama** ekranından Yargıtay SİPARS kaydının aktifleştiği teyit edilmelidir.
---
## 4. Delege Piramidi, Temsil Aritmetiği ve Merkez Seçim Kuralları
2820 sayılı SPK m. 14, 19, 20 ve AK Parti Tüzüğü uyarınca tabandan Genel Merkeze uzanan kademeli seçim zinciri aşağıdaki gibi işler:
```mermaid
flowchart LR
A["Kayıtlı Parti Üyeleri
SİPARS: 11.709.913"] --> B["973 İlçe Kongresi
12 İlçe Doğrudan Üye / 961 İlçe Sandık"]
B --> C["81 İl Kongresi
İl Başına Azami 600 Delege"]
C --> D["Büyük Kongre / Kurultay
1.200 Seçilmiş + Doğal (~1.580)"]
D --> E["Genel Başkan + Üst Kurul
1. Tur Salt Çoğunluk: 791+ Oy"]
```
### A. Kademe Bazlı Temsil Kuralları
1. **Mahalle / Köy Delege Seçimi ve İlçe Kongresi (SPK m. 19):**
Tüzük Madde 28–30 ve Kongre Yönetmeliği uyarınca İlçe Kongresi seçilmiş en fazla **400 delege** ile tabii delegelerden oluşur. AK Parti'nin ilçe başına ortalaması ~12.035 üye olduğu için neredeyse 973 ilçenin tamamında üye sayısı 400'ün üzerindedir; dolayısıyla her köy/mahallede kayıtlı üyelerin oy kullandığı **mahalle delege seçimi sandığı** kurulur. Mahallelerin çıkaracağı delege sayısı, partinin son milletvekili genel seçiminde o mahallede aldığı oy oranına göre ağırlıklandırılır.
2. **İl Kongresi / İl Kurultayı (SPK m. 20):**
Tüzük Madde 34–35 uyarınca İl Kongresi en fazla **600 seçilmiş delege** + tabii delegelerden (partili MV, İl YK, İl Disiplin, Büyükşehir/İl Belediye Başkanı) oluşur. Önce her ilçeye **5 taban delege** tahsis edilir; toplam tahsis 600'den düşülür; kalan sayı son genel seçimde AK Parti'nin o ilde aldığı toplam oya bölünerek katsayı bulunur ve ilçelerin parti oyuyla çarpılarak 5 taban delegeye eklenir (m. 35).
3. **Büyük Kongre / Kurultay Yapısı (SPK m. 14):**
Tüzük Madde 61–62 uyarınca Büyük Kongre **1.200 seçilmiş delege** (TBMM üye tam sayısının iki katı) + tabii delegelerden oluşur. 1.200 delegenin yarısı olan **600 delege** illerin çıkardığı milletvekili sayısına göre taban olarak dağıtılır; kalan **600 delege** ise AK Parti'nin son genel seçimde ülke genelinde aldığı oya bölünerek bulunan katsayının il oylarıyla çarpılmasıyla dağıtılır (m. 62.1). Tabii delegeler: Genel Başkan, MKYK üyeleri (75), MDK üyeleri (15), partili Bakan ve Milletvekilleri (~270+) ile Kurucu Üyelerdir.
### B. Genel Başkanlık ve Merkez Organları Seçim Kuralları
- **Tahmini Toplam Büyük Kongre Üye Tam Sayısı (Seçilmiş + Tabii):** `~1.580` delege (`1.200` seçilmiş il delegesi + tabii üyeler)
- **Genel Başkan Seçimi 1. ve 2. Tur Kazanma Eşiği (SPK m. 15 Salt Çoğunluk):** **`791` oy** (3. turda en çok oyu alan seçilir)
- **Tabii Delegeleri Dengeleyen Güvenli Seçilmiş Delege Hedefi:** **`820 / 1.200 seçilmiş delege`**
- **Genel Başkan Adaylık İmza Barajı:** Tüzük Madde 69.2 ve Madde 76 uyarınca Genel Başkanlığa aday olabilmek için Büyük Kongre üye tam sayısının **en az %20'sinin (~316–320 delege)** noter, divan başkanlığı veya divanın görevlendireceği üye gözetiminde yazılı önerisi şarttır! (Türkiye'deki siyasi partiler arasında en yüksek adaylık imza eşiğidir). İlk iki turda üye tam sayısının salt çoğunluğu (~791 oy), üçüncü turda en çok oy aranır.
- **Merkez Karar, Yönetim ve Disiplin Organları:** **Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK):** Büyük Kongrece gizli oyla seçilen **75 asıl ve 35 yedek** üyeden oluşur (Tüzük m. 73.1). **Merkez Yürütme Kurulu (MYK):** Seçimle değil, MKYK üyeleri arasından doğrudan Genel Başkan tarafından atanır (m. 79). Ayrıca Merkez Disiplin Kurulu (15 asıl, 5 yedek) ve Parti İçi Demokrasi Hakem Kurulu (3 asıl, 2 yedek) seçilir.
- **Liste Yöntemi (Çarşaf vs. Blok Liste) ve Kotalar:** Tüzük Madde 46 ve 69 uyarınca hem çarşaf liste hem blok liste usulü tanımlanmış olmakla birlikte, Büyük Kongre ve il/ilçe kongrelerinde yerleşik uygulama **Blok Liste** yöntemidir. Tüzükte bağlayıcı sert bir yüzde cinsiyet/gençlik kotası yerine Kadın Kolları (m. 83) ve Gençlik Kolları (30 yaş sınırı, m. 83.2) yan kuruluş kongreleriyle dikey temsil modeli uygulanır; ayrıca kademe başkanlıklarında kesintisiz **3 olağan dönem kuralı** (m. 24, 31, 36, 76 — MKYK kararıyla esnetilebilir) mevcuttur.
---
## 5. YSK İl ve İlçe Seçim Sonuçlarına Göre Optimal Delege ve Üye Modeli
2820 sayılı SPK m. 36 uyarınca en az **41 ilde** (ve bu illerdeki ilçelerin en az 1/3'ünde) teşkilatlanma şartını ve Büyük Kongre'de **`820` seçilmiş delege** hedefini aynı anda sağlayan **en düşük üye maliyetli il ve ilçe sepeti**, YSK 2023 ve 2024 gerçek seçim verileri üzerinde **2 Kısıtlı Dinamik Programlama (0-1 Knapsack)** algoritmasıyla hesaplanmıştır:
### A. YSK Oy Ağırlıklı Optimal Sayısal Hedef Özeti
| Hesaplama Parametresi | Asgari Eşik (Bıçak Sırtı Çoğunluk) | Güvenli Demokratik Çoğunluk Hedefi |
| :--- | :---: | :---: |
| **Optimal Hedef İl Sayısı (81 İl İçinde)** | 44 İl | **46 İl** |
| **Optimal Hedef İlçe Sayısı (973 İlçe İçinde)** | ~379 İlçe | **431 İlçe** *(İl kongrelerinde 318+/600 delege)* |
| **Kazanılan Seçilmiş Büyük Kongre Delegesi** | ~791 Delege | **820 / 1.200 Delege** |
| **YSK Ağırlıklı Gereken Aktif / Yeni Katılımcı Üye** | **1.335.730 Üye** | **1.844.582 Üye** |
| **Hedef İl Başına Ortalama Aktif Üye** | ~29.038 Üye / İl | **~40.100 Üye / İl** |
| **Hedef İlçe Başına Ortalama Aktif Üye** | ~3.099 Üye / İlçe | **~4.280 Üye / İlçe** |
> **YSK Oy/Üye Optimizasyonu Kazancı:** Düz Türkiye ortalaması varsayıldığında `1.450.000 – 2.100.000` aktif üye gerekirken, YSK 2023/2024 gerçek il ve ilçe oy dağılımları üzerinden **delege başına üye yoğunluğu en düşük 46 il ve 431 ilçe** dinamik programlama ile seçildiğinde, aynı Büyük Kongre çoğunluğu (**820 seçilmiş delege**) **%12,2 daha az organizasyonel yükle (`1.335.730 – 1.844.582` aktif üye)** sağlanabilmektedir!
> *(Not: Mevcut üyesi çok az veya sıfır olan ilçelerde dahi SPK m. 19–20 uyarınca yasal ilçe kongresi ve asıl+yedek yönetim kurulu oluşturulabilmesi için gereken asgari 11–18 kişilik kurucu/aktif üye tabanı hesaba dahil edilmiştir.)*
### B. En Yüksek Kaldıraçlı İlk 25 Stratejik İlçe (YSK İlçe Oy & Delege Verimliliği)
Aşağıdaki tablo, **optimal hedef iller** içinde 1 aktif üyeye düşen İl ve Büyük Kongre delege çarpanı en yüksek **25 örnek anahtar ilçeyi** (il başına en fazla 2 ilçe gösterilerek) listelemektedir:
| # | İl | İlçe | 2024 Seçmen | 2023 Genel Oy | 2024 Yerel Oy | Tahmini Mevcut Üye | İlçe Kongre Usulü | İl Kongre Delegesi (/600) | Gereken Aktif Üye (Min – Güvenli) |
| :-: | :--- | :--- | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |
| 01 | **ADANA** | **POZANTI** | 16.190 | 5.266 | 0 | 2.234 | Mahalle Sandığı (>=400) | **12** | **751 – 1.037** |
| 02 | **ANKARA** | **POLATLI** | 96.009 | 30.101 | 0 | 13.710 | Mahalle Sandığı (>=400) | **17** | **4.607 – 6.361** |
| 03 | **İSTANBUL** | **BEYKOZ** | 186.911 | 67.607 | 63.010 | 44.599 | Mahalle Sandığı (>=400) | **13** | **14.985 – 20.694** |
| 04 | **ANKARA** | **GÖLBAŞI** | 111.188 | 28.902 | 0 | 13.266 | Mahalle Sandığı (>=400) | **16** | **4.457 – 6.155** |
| 05 | **MERSİN** | **GÜLNAR** | 21.237 | 5.825 | 0 | 2.304 | Mahalle Sandığı (>=400) | **16** | **774 – 1.069** |
| 06 | **İZMİR** | **ALİAĞA** | 73.473 | 16.208 | 0 | 8.417 | Mahalle Sandığı (>=400) | **15** | **2.828 – 3.905** |
| 07 | **İSTANBUL** | **ZEYTİNBURNU** | 187.077 | 63.682 | 60.425 | 42.287 | Mahalle Sandığı (>=400) | **12** | **14.208 – 19.621** |
| 08 | **İZMİR** | **TİRE** | 69.584 | 17.552 | 0 | 9.069 | Mahalle Sandığı (>=400) | **16** | **3.047 – 4.208** |
| 09 | **MERSİN** | **BOZYAZI** | 21.126 | 6.373 | 0 | 2.514 | Mahalle Sandığı (>=400) | **17** | **845 – 1.166** |
| 10 | **BURSA** | **YENİŞEHİR** | 43.162 | 14.423 | 0 | 6.584 | Mahalle Sandığı (>=400) | **14** | **2.212 – 3.055** |
| 11 | **ANTALYA** | **FİNİKE** | 38.384 | 9.063 | 0 | 4.309 | Mahalle Sandığı (>=400) | **15** | **1.448 – 1.999** |
| 12 | **HATAY** | **KUMLU** | 9.647 | 3.803 | 0 | 1.798 | Mahalle Sandığı (>=400) | **12** | **604 – 834** |
| 13 | **ADANA** | **İMAMOĞLU** | 20.566 | 7.080 | 0 | 2.998 | Mahalle Sandığı (>=400) | **14** | **1.007 – 1.391** |
| 14 | **GAZİANTEP** | **OĞUZELİ** | 24.784 | 8.061 | 0 | 3.500 | Mahalle Sandığı (>=400) | **14** | **1.176 – 1.624** |
| 15 | **GAZİANTEP** | **ARABAN** | 22.511 | 8.346 | 0 | 3.604 | Mahalle Sandığı (>=400) | **14** | **1.211 – 1.672** |
| 16 | **ANTALYA** | **GAZİPAŞA** | 42.061 | 10.230 | 0 | 4.857 | Mahalle Sandığı (>=400) | **16** | **1.632 – 2.254** |
| 17 | **MANİSA** | **SELENDİ** | 15.668 | 5.288 | 0 | 2.272 | Mahalle Sandığı (>=400) | **14** | **763 – 1.054** |
| 18 | **MANİSA** | **SARIGÖL** | 28.344 | 5.348 | 0 | 2.360 | Mahalle Sandığı (>=400) | **14** | **793 – 1.095** |
| 19 | **BURSA** | **MUSTAFAKEMALPAŞA** | 82.193 | 23.028 | 0 | 10.598 | Mahalle Sandığı (>=400) | **20** | **3.561 – 4.917** |
| 20 | **AYDIN** | **KARACASU** | 14.493 | 4.244 | 0 | 1.849 | Mahalle Sandığı (>=400) | **15** | **621 – 858** |
| 21 | **AYDIN** | **SULTANHİSAR** | 15.595 | 4.407 | 0 | 1.922 | Mahalle Sandığı (>=400) | **15** | **646 – 892** |
| 22 | **HATAY** | **ERZİN** | 30.685 | 7.471 | 0 | 3.595 | Mahalle Sandığı (>=400) | **19** | **1.208 – 1.668** |
| 23 | **MUĞLA** | **DATÇA** | 21.197 | 2.591 | 0 | 1.339 | Mahalle Sandığı (>=400) | **13** | **450 – 621** |
| 24 | **ERZURUM** | **UZUNDERE** | 6.487 | 2.858 | 0 | 1.280 | Mahalle Sandığı (>=400) | **13** | **430 – 594** |
| 25 | **DİYARBAKIR** | **ÇÜNGÜŞ** | 7.745 | 2.648 | 2.487 | 1.853 | Mahalle Sandığı (>=400) | **12** | **623 – 860** |
### C. 81 İlin Tamamı: Resmi YSK Oyları, Tahmini Üye, Büyük Kongre Delegesi ve İl Çoğunluk Matrisi
Aşağıdaki tam cetvelde Türkiye'nin **81 ilinin tamamı** plaka sırasıyla; YSK 2023 ve 2024 resmi oyları, tüzük formülüne göre çıkardığı **Büyük Kongre (Kurultay) delegesi**, tahmini mevcut üye sayısı, 400 altı ilçe sayısı ve o ilin İl Kongresinde salt çoğunluğu (`>=318/600` il delegesi ve `>=1/3` ilçe şartı) kazanmak için gereken **optimal ilçe sayısı ve aktif üye aralığı** ile gösterilmiştir:
| Plaka | İl | TBMM MV | 2023 Genel Oy (%) | 2024 Yerel Meclis Oyu (%) | Tahmini Mevcut Üye | Büyük Kongre Delegesi | <400 İlçe / Toplam | İl Çoğunluğu Hedef İlçe | Örnek Anahtar İlçeler (İl Delegesi) | İl İçin Gereken Aktif Üye (Min–Güvenli) | Stratejik Statü |
| :-: | :--- | :-: | :---: | :---: | :---: | :-: | :-: | :---: | :--- | :---: | :---: |
| 01 | **ADANA** | 15 | 440.010 (%30,86) | 230.106 (%19,85) | 245.564 | **29** | 0/15 | 13 ilçe (386 del.) | YÜREĞİR (109), ÇUKUROVA (72), SARIÇAM (60), KOZAN (47) | **44.195 – 61.031** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 02 | **ADIYAMAN** | 5 | 170.133 (%52,22) | 97.057 (%35,18) | 95.469 | **10** | 0/9 | 8 ilçe (375 del.) | KAHTA (161), BESNİ (67), GÖLBAŞI (46), SİNCİK (29) | **19.286 – 26.633** | İkincil / Yedek |
| 03 | **AFYONKARAHİSAR** | 6 | 215.288 (%44,16) | 120.212 (%33,78) | 120.365 | **13** | 1/18 | 15 ilçe (325 del.) | SANDIKLI (51), BOLVADİN (37), SİNANPAŞA (36), ŞUHUT (34) | **19.757 – 27.285** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 04 | **AĞRI** | 4 | 55.633 (%25,34) | 50.964 (%26,11) | 36.444 | **6** | 0/8 | 5 ilçe (398 del.) | MERKEZ (251), ELEŞKİRT (63), TUTAK (35), HAMUR (26) | **7.811 – 10.785** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 05 | **AMASYA** | 3 | 94.568 (%39,58) | 71.694 (%34,20) | 57.120 | **6** | 0/7 | 4 ilçe (404 del.) | MERKEZ (263), SULUOVA (105), GÖYNÜCEK (26), HAMAMÖZÜ (10) | **12.501 – 17.263** | İkincil / Yedek |
| 06 | **ANKARA** | 36 | 1.292.472 (%32,52) | 922.554 (%28,11) | 772.421 | **76** | 0/25 | 21 ilçe (348 del.) | SİNCAN (65), ALTINDAĞ (49), ETİMESGUT (48), PURSAKLAR (25) | **125.961 – 173.950** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 07 | **ANTALYA** | 17 | 499.580 (%29,07) | 394.071 (%27,39) | 308.247 | **32** | 0/19 | 16 ilçe (327 del.) | ALANYA (70), SERİK (31), KONYAALTI (27), KUMLUCA (23) | **47.102 – 65.045** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 08 | **ARTVİN** | 2 | 43.865 (%37,17) | 38.704 (%36,41) | 27.768 | **3** | 0/9 | 5 ilçe (331 del.) | YUSUFELİ (103), BORÇKA (99), ARHAVİ (82), KEMALPAŞA (24) | **4.988 – 6.887** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 09 | **AYDIN** | 8 | 227.985 (%28,69) | 130.424 (%19,44) | 129.896 | **15** | 0/17 | 10 ilçe (323 del.) | EFELER (131), SÖKE (54), KÖŞK (25), GERMENCİK (24) | **19.189 – 26.500** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 10 | **BALIKESİR** | 9 | 316.241 (%34,67) | 297.869 (%37,66) | 204.441 | **19** | 0/20 | 16 ilçe (327 del.) | GÖNEN (41), DURSUNBEY (30), BİGADİÇ (30), BURHANİYE (26) | **33.443 – 46.186** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 11 | **BİLECİK** | 2 | 57.827 (%37,30) | 33.123 (%25,29) | 32.643 | **4** | 0/8 | 6 ilçe (374 del.) | BOZÜYÜK (192), OSMANELİ (68), SÖĞÜT (51), PAZARYERİ (36) | **6.471 – 8.935** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 12 | **BİNGÖL** | 3 | 58.635 (%39,17) | 38.217 (%32,81) | 34.266 | **5** | 2/8 | 6 ilçe (477 del.) | MERKEZ (330), SOLHAN (92), ADAKLI (26), KİĞI (13) | **8.973 – 12.398** | İkincil / Yedek |
| 13 | **BİTLİS** | 3 | 67.037 (%37,36) | 46.880 (%31,84) | 39.878 | **5** | 0/7 | 5 ilçe (400 del.) | MERKEZ (128), MUTKİ (83), AHLAT (75), GÜROYMAK (69) | **8.690 – 12.000** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 14 | **BOLU** | 3 | 80.727 (%37,02) | 61.046 (%32,13) | 48.822 | **5** | 0/9 | 9 ilçe (600 del.) | MERKEZ (324), GEREDE (83), MUDURNU (46), GÖYNÜK (44) | **16.404 – 22.653** | İkincil / Yedek |
| 15 | **BURDUR** | 3 | 67.690 (%36,58) | 58.000 (%36,21) | 42.463 | **5** | 0/11 | 9 ilçe (349 del.) | BUCAK (169), YEŞİLOVA (31), AĞLASUN (30), ÇAVDIR (25) | **7.634 – 10.544** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 16 | **BURSA** | 20 | 850.506 (%39,04) | 631.876 (%35,35) | 511.166 | **46** | 0/17 | 15 ilçe (325 del.) | NİLÜFER (65), İNEGÖL (64), GÜRSU (23), GEMLİK (22) | **83.036 – 114.666** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 17 | **ÇANAKKALE** | 4 | 129.674 (%32,07) | 93.267 (%30,19) | 77.707 | **8** | 1/12 | 9 ilçe (376 del.) | MERKEZ (133), YENİCE (55), LAPSEKİ (41), AYVACIK (40) | **15.656 – 21.624** | İkincil / Yedek |
| 18 | **ÇANKIRI** | 2 | 54.025 (%42,39) | 42.992 (%37,94) | 33.089 | **4** | 0/12 | 10 ilçe (324 del.) | ÇERKEŞ (54), ORTA (53), ŞABANÖZÜ (41), YAPRAKLI (37) | **5.650 – 7.804** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 19 | **ÇORUM** | 4 | 147.473 (%40,26) | 105.774 (%34,00) | 87.763 | **9** | 0/14 | 13 ilçe (325 del.) | OSMANCIK (57), İSKİLİP (46), SUNGURLU (45), ALACA (37) | **14.452 – 19.957** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 20 | **DENİZLİ** | 7 | 249.278 (%33,98) | 191.810 (%30,50) | 151.837 | **15** | 0/19 | 18 ilçe (446 del.) | PAMUKKALE (166), ACIPAYAM (39), ÇİVRİL (33), TAVAS (31) | **35.443 – 48.944** | İkincil / Yedek |
| 21 | **DİYARBAKIR** | 12 | 215.076 (%23,19) | 121.449 (%17,06) | 124.092 | **19** | 0/17 | 13 ilçe (420 del.) | KAYAPINAR (120), BAĞLAR (103), ÇERMİK (34), SUR (34) | **28.405 – 39.224** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 22 | **EDİRNE** | 4 | 69.383 (%23,83) | 77.786 (%31,62) | 48.157 | **6** | 0/9 | 8 ilçe (361 del.) | KEŞAN (103), UZUNKÖPRÜ (93), İPSALA (51), MERİÇ (32) | **9.039 – 12.482** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 23 | **ELAZIĞ** | 5 | 148.896 (%40,39) | 92.431 (%33,24) | 85.645 | **10** | 0/11 | 11 ilçe (600 del.) | MERKEZ (395), KOVANCILAR (50), PALU (29), KARAKOÇAN (26) | **28.778 – 39.739** | İkincil / Yedek |
| 24 | **ERZİNCAN** | 2 | 60.389 (%38,62) | 14.157 (%11,43) | 29.617 | **4** | 0/9 | 3 ilçe (434 del.) | MERKEZ (391), TERCAN (32), OTLUKBELİ (11) | **5.832 – 8.055** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 25 | **ERZURUM** | 6 | 192.248 (%43,28) | 139.775 (%40,01) | 114.745 | **12** | 0/20 | 18 ilçe (339 del.) | AZİZİYE (54), HORASAN (34), OLTU (26), PASİNLER (24) | **19.332 – 26.695** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 26 | **ESKİŞEHİR** | 6 | 210.655 (%33,15) | 184.206 (%34,28) | 133.254 | **12** | 0/14 | 13 ilçe (363 del.) | TEPEBAŞI (226), SİVRİHİSAR (18), ÇİFTELER (15), SEYİTGAZİ (15) | **24.679 – 34.079** | İkincil / Yedek |
| 27 | **GAZİANTEP** | 14 | 525.985 (%44,87) | 323.749 (%35,46) | 300.950 | **30** | 0/9 | 8 ilçe (349 del.) | ŞEHİTKAMİL (218), NİZİP (45), İSLAHİYE (22), NURDAĞI (17) | **53.504 – 73.886** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 28 | **GİRESUN** | 4 | 133.761 (%43,12) | 96.867 (%36,02) | 79.762 | **8** | 0/16 | 12 ilçe (326 del.) | TİREBOLU (45), ESPİYE (45), GÖRELE (42), DERELİ (36) | **13.251 – 18.299** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 29 | **GÜMÜŞHANE** | 2 | 38.347 (%47,41) | 24.753 (%36,08) | 22.224 | **3** | 0/6 | 4 ilçe (380 del.) | KELKİT (211), ŞİRAN (70), KÜRTÜN (63), KÖSE (36) | **4.494 – 6.206** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 30 | **HAKKARİ** | 3 | 31.645 (%20,57) | 34.529 (%27,17) | 22.037 | **4** | 0/5 | 3 ilçe (322 del.) | YÜKSEKOVA (152), DERECİK (129), ÇUKURCA (41) | **3.605 – 4.978** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 31 | **HATAY** | 11 | 303.304 (%33,91) | 256.375 (%33,12) | 190.362 | **20** | 0/15 | 12 ilçe (334 del.) | REYHANLI (56), DÖRTYOL (53), ALTINÖZÜ (41), HASSA (32) | **31.731 – 43.817** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 32 | **ISPARTA** | 4 | 96.638 (%32,69) | 86.103 (%35,88) | 61.541 | **7** | 0/13 | 13 ilçe (600 del.) | MERKEZ (304), YALVAÇ (55), EĞİRDİR (43), ŞARKİKARAAĞAÇ (38) | **20.678 – 28.554** | İkincil / Yedek |
| 33 | **MERSİN** | 13 | 311.499 (%24,96) | 94.772 (%9,09) | 160.326 | **23** | 0/13 | 9 ilçe (402 del.) | TOROSLAR (106), TARSUS (93), ERDEMLİ (61), SİLİFKE (44) | **26.150 – 36.110** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 34 | **İSTANBUL** | 98 | 3.759.299 (%36,07) | 3.323.133 (%38,24) | 2.379.508 | **214** | 0/39 | 27 ilçe (335 del.) | GAZİOSMANPAŞA (21), SANCAKTEPE (18), SULTANBEYLİ (17), KARTAL (17) | **391.837 – 541.111** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 35 | **İZMİR** | 28 | 794.109 (%25,26) | 809.582 (%31,00) | 532.264 | **53** | 0/30 | 23 ilçe (319 del.) | KONAK (37), TORBALI (30), ÖDEMİŞ (24), KEMALPAŞA (21) | **78.165 – 107.938** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 36 | **KARS** | 3 | 37.662 (%25,78) | 20.642 (%15,70) | 21.519 | **4** | 0/8 | 3 ilçe (349 del.) | MERKEZ (204), SARIKAMIŞ (122), SUSUZ (23) | **3.688 – 5.093** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 37 | **KASTAMONU** | 3 | 118.177 (%45,45) | 90.487 (%37,38) | 71.462 | **7** | 0/20 | 18 ilçe (362 del.) | TOSYA (62), CİDE (38), İNEBOLU (36), ARAÇ (31) | **13.001 – 17.955** | İkincil / Yedek |
| 38 | **KAYSERİ** | 10 | 385.798 (%40,73) | 259.964 (%34,05) | 225.795 | **22** | 0/16 | 15 ilçe (375 del.) | KOCASİNAN (153), TALAS (53), DEVELİ (31), YAHYALI (25) | **43.832 – 60.529** | İkincil / Yedek |
| 39 | **KIRKLARELİ** | 3 | 68.060 (%25,27) | 38.910 (%18,52) | 38.954 | **5** | 1/8 | 6 ilçe (500 del.) | LÜLEBURGAZ (229), MERKEZ (176), VİZE (52), DEMİRKÖY (23) | **10.439 – 14.419** | İkincil / Yedek |
| 40 | **KIRŞEHİR** | 2 | 59.700 (%38,84) | 41.075 (%31,85) | 35.219 | **4** | 0/7 | 6 ilçe (525 del.) | MERKEZ (361), MUCUR (55), ÇİÇEKDAĞI (44), AKPINAR (29) | **10.220 – 14.114** | İkincil / Yedek |
| 41 | **KOCAELİ** | 14 | 557.756 (%39,66) | 435.647 (%39,29) | 339.673 | **31** | 0/12 | 9 ilçe (338 del.) | DARICA (62), KÖRFEZ (47), ÇAYIROVA (44), KARTEPE (44) | **62.035 – 85.667** | İkincil / Yedek |
| 42 | **KONYA** | 15 | 702.348 (%47,95) | 465.948 (%39,60) | 408.073 | **37** | 1/31 | 29 ilçe (382 del.) | MERAM (82), EREĞLİ (28), AKŞEHİR (22), BEYŞEHİR (20) | **71.928 – 99.327** | İkincil / Yedek |
| 43 | **KÜTAHYA** | 5 | 186.008 (%46,64) | 108.055 (%33,41) | 104.703 | **11** | 0/13 | 12 ilçe (362 del.) | TAVŞANLI (108), SİMAV (72), GEDİZ (45), EMET (25) | **19.759 – 27.285** | İkincil / Yedek |
| 44 | **MALATYA** | 6 | 198.557 (%45,14) | 180.359 (%47,17) | 126.420 | **12** | 0/13 | 12 ilçe (397 del.) | BATTALGAZİ (226), DARENDE (28), DOĞANŞEHİR (24), AKÇADAĞ (22) | **26.675 – 36.836** | İkincil / Yedek |
| 45 | **MANİSA** | 10 | 324.468 (%31,76) | 182.637 (%20,50) | 183.403 | **20** | 0/17 | 12 ilçe (325 del.) | TURGUTLU (67), SALİHLİ (52), SOMA (50), KIRKAĞAÇ (27) | **26.922 – 37.176** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 46 | **KAHRAMANMARAŞ** | 8 | 309.547 (%47,68) | 219.429 (%38,10) | 183.244 | **18** | 0/11 | 9 ilçe (337 del.) | DULKADİROĞLU (124), ELBİSTAN (57), TÜRKOĞLU (45), PAZARCIK (29) | **32.691 – 45.147** | İkincil / Yedek |
| 47 | **MARDİN** | 6 | 112.572 (%25,18) | 93.655 (%24,91) | 71.212 | **9** | 0/10 | 4 ilçe (377 del.) | ARTUKLU (195), MİDYAT (133), YEŞİLLİ (28), ÖMERLİ (21) | **14.520 – 20.050** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 48 | **MUĞLA** | 7 | 179.668 (%24,50) | 162.952 (%25,84) | 116.194 | **13** | 0/13 | 9 ilçe (345 del.) | FETHİYE (107), MENTEŞE (60), YATAĞAN (33), ORTACA (32) | **19.827 – 27.379** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 49 | **MUŞ** | 3 | 40.585 (%21,35) | 34.728 (%24,20) | 26.160 | **4** | 0/6 | 2 ilçe (436 del.) | MERKEZ (406), KORKUT (30) | **5.959 – 8.230** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 50 | **NEVŞEHİR** | 3 | 81.318 (%39,46) | 48.240 (%31,91) | 46.219 | **5** | 0/8 | 7 ilçe (319 del.) | ÜRGÜP (75), ACIGÖL (56), AVANOS (49), DERİNKUYU (47) | **7.929 – 10.949** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 51 | **NİĞDE** | 3 | 77.906 (%33,88) | 57.019 (%36,11) | 46.906 | **5** | 0/6 | 4 ilçe (463 del.) | MERKEZ (365), ÇİFTLİK (37), ÇAMARDI (31), ALTUNHİSAR (30) | **11.802 – 16.299** | İkincil / Yedek |
| 52 | **ORDU** | 6 | 234.058 (%45,25) | 183.416 (%40,78) | 142.452 | **13** | 0/19 | 17 ilçe (387 del.) | ÜNYE (105), KUMRU (31), KORGAN (29), PERŞEMBE (23) | **28.390 – 39.205** | İkincil / Yedek |
| 53 | **RİZE** | 3 | 127.719 (%53,34) | 86.366 (%45,23) | 74.393 | **7** | 0/12 | 10 ilçe (319 del.) | ÇAYELİ (82), ARDEŞEN (65), GÜNEYSU (37), KALKANDERE (26) | **12.500 – 17.260** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 54 | **SAKARYA** | 8 | 344.743 (%47,33) | 224.969 (%37,52) | 199.411 | **19** | 0/16 | 13 ilçe (346 del.) | HENDEK (57), ERENLER (52), KARASU (39), GEYVE (31) | **35.099 – 48.469** | İkincil / Yedek |
| 55 | **SAMSUN** | 9 | 391.480 (%42,46) | 289.917 (%37,43) | 234.735 | **21** | 0/17 | 14 ilçe (345 del.) | BAFRA (63), CANİK (49), VEZİRKÖPRÜ (46), TERME (39) | **42.063 – 58.089** | İkincil / Yedek |
| 56 | **SİİRT** | 3 | 59.553 (%35,94) | 50.910 (%35,49) | 37.534 | **5** | 0/7 | 6 ilçe (525 del.) | MERKEZ (293), PERVARİ (69), ŞİRVAN (66), BAYKAN (49) | **10.866 – 15.005** | İkincil / Yedek |
| 57 | **SİNOP** | 2 | 64.032 (%42,75) | 49.492 (%35,45) | 38.891 | **4** | 0/9 | 6 ilçe (369 del.) | BOYABAT (134), GERZE (80), AYANCIK (66), ERFELEK (42) | **7.724 – 10.667** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 58 | **SİVAS** | 5 | 169.729 (%40,62) | 92.437 (%26,70) | 94.654 | **10** | 0/17 | 17 ilçe (600 del.) | MERKEZ (317), ŞARKIŞLA (35), SUŞEHRİ (35), YILDIZELİ (31) | **31.803 – 43.920** | İkincil / Yedek |
| 59 | **TEKİRDAĞ** | 8 | 241.165 (%30,73) | 201.088 (%31,04) | 150.846 | **15** | 0/11 | 8 ilçe (334 del.) | ÇERKEZKÖY (110), KAPAKLI (87), MALKARA (34), SARAY (26) | **26.433 – 36.505** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 60 | **TOKAT** | 5 | 151.133 (%37,40) | 106.102 (%32,44) | 89.676 | **10** | 0/12 | 10 ilçe (338 del.) | ERBAA (107), NİKSAR (59), ZİLE (47), REŞADİYE (36) | **16.142 – 22.291** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 61 | **TRABZON** | 6 | 263.451 (%47,77) | 179.825 (%39,82) | 154.176 | **14** | 0/18 | 16 ilçe (321 del.) | ARAKLI (40), OF (39), YOMRA (34), ARSİN (26) | **24.384 – 33.671** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 62 | **TUNCELİ** | 1 | 7.652 (%13,21) | 7.811 (%15,86) | 5.336 | **1** | 5/8 | 5 ilçe (348 del.) | MERKEZ (208), MAZGİRT (48), HOZAT (37), OVACIK (35) | **974 – 1.355** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 63 | **ŞANLIURFA** | 14 | 424.999 (%42,97) | 294.651 (%33,47) | 251.150 | **27** | 0/13 | 10 ilçe (415 del.) | HALİLİYE (126), KARAKÖPRÜ (87), VİRANŞEHİR (47), AKÇAKALE (41) | **55.790 – 77.044** | İkincil / Yedek |
| 64 | **UŞAK** | 3 | 92.329 (%36,04) | 62.159 (%28,36) | 54.217 | **6** | 0/6 | 4 ilçe (484 del.) | MERKEZ (403), SİVASLI (36), KARAHALLI (23), ULUBEY (22) | **14.571 – 20.120** | İkincil / Yedek |
| 65 | **VAN** | 8 | 142.935 (%26,09) | 121.569 (%27,91) | 91.057 | **12** | 0/13 | 9 ilçe (387 del.) | İPEKYOLU (189), EDREMİT (70), GEVAŞ (26), GÜRPINAR (25) | **18.861 – 26.046** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 66 | **YOZGAT** | 4 | 114.949 (%43,55) | 73.866 (%34,46) | 66.485 | **8** | 0/14 | 10 ilçe (335 del.) | SORGUN (126), YERKÖY (51), ÇEKEREK (37), ŞEFAATLİ (23) | **11.730 – 16.201** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 67 | **ZONGULDAK** | 5 | 162.434 (%40,05) | 109.141 (%34,28) | 95.143 | **10** | 0/8 | 5 ilçe (383 del.) | EREĞLİ (178), ÇAYCUMA (97), KOZLU (48), KİLİMLİ (33) | **19.887 – 27.462** | İkincil / Yedek |
| 68 | **AKSARAY** | 4 | 113.634 (%43,78) | 72.088 (%36,94) | 65.499 | **7** | 0/8 | 8 ilçe (600 del.) | MERKEZ (421), ORTAKÖY (49), ESKİL (34), GÜLAĞAÇ (26) | **22.008 – 30.392** | İkincil / Yedek |
| 69 | **BAYBURT** | 1 | 30.184 (%59,49) | 17.181 (%44,17) | 16.851 | **2** | 0/3 | 3 ilçe (600 del.) | MERKEZ (477), DEMİRÖZÜ (70), AYDINTEPE (53) | **5.661 – 7.819** | İkincil / Yedek |
| 70 | **KARAMAN** | 3 | 69.558 (%41,08) | 38.891 (%28,13) | 38.981 | **5** | 0/6 | 6 ilçe (600 del.) | MERKEZ (465), ERMENEK (55), AYRANCI (24), SARIVELİLER (24) | **13.099 – 18.088** | İkincil / Yedek |
| 71 | **KIRIKKALE** | 3 | 65.135 (%35,63) | 43.002 (%27,75) | 38.119 | **5** | 0/9 | 7 ilçe (510 del.) | MERKEZ (406), DELİCE (25), BAHŞILI (23), BALIŞEYH (19) | **10.616 – 14.659** | İkincil / Yedek |
| 72 | **BATMAN** | 5 | 98.161 (%29,14) | 44.237 (%16,73) | 53.503 | **8** | 0/6 | 2 ilçe (422 del.) | MERKEZ (406), HASANKEYF (16) | **12.347 – 17.050** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 73 | **ŞIRNAK** | 4 | 58.732 (%21,43) | 49.127 (%22,79) | 37.519 | **6** | 0/7 | 6 ilçe (494 del.) | MERKEZ (186), SİLOPİ (127), İDİL (77), ULUDERE (56) | **10.130 – 13.989** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 74 | **BARTIN** | 2 | 50.240 (%36,88) | 11.112 (%9,78) | 24.570 | **4** | 0/4 | 2 ilçe (474 del.) | MERKEZ (451), KURUCAŞİLE (23) | **5.186 – 7.162** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 75 | **ARDAHAN** | 2 | 19.489 (%34,95) | 13.565 (%28,24) | 11.595 | **3** | 1/6 | 5 ilçe (345 del.) | GÖLE (141), ÇILDIR (73), POSOF (71), HANAK (50) | **2.173 – 3.002** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 76 | **IĞDIR** | 2 | 37.022 (%35,21) | 21.730 (%23,11) | 21.188 | **3** | 0/4 | 2 ilçe (481 del.) | MERKEZ (429), KARAKOYUNLU (52) | **5.591 – 7.720** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 77 | **YALOVA** | 3 | 61.762 (%34,25) | 44.863 (%36,77) | 37.114 | **5** | 0/6 | 6 ilçe (600 del.) | MERKEZ (293), ÇİFTLİKKÖY (104), ALTINOVA (84), ÇINARCIK (65) | **12.470 – 17.221** | İkincil / Yedek |
| 78 | **KARABÜK** | 3 | 61.623 (%37,67) | 51.530 (%36,61) | 38.355 | **5** | 0/6 | 4 ilçe (506 del.) | MERKEZ (292), SAFRANBOLU (161), EFLANİ (33), OVACIK (20) | **10.795 – 14.907** | İkincil / Yedek |
| 79 | **KİLİS** | 2 | 34.480 (%39,65) | 23.240 (%30,34) | 20.216 | **3** | 0/4 | 3 ilçe (547 del.) | MERKEZ (484), ELBEYLİ (34), POLATELİ (29) | **6.169 – 8.518** | İkincil / Yedek |
| 80 | **OSMANİYE** | 4 | 114.016 (%33,21) | 43.379 (%15,77) | 59.911 | **8** | 0/7 | 4 ilçe (333 del.) | MERKEZ (284), TOPRAKKALE (19), SUMBAS (19), HASANBEYLİ (11) | **8.986 – 12.410** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 81 | **DÜZCE** | 3 | 136.054 (%49,52) | 92.058 (%39,60) | 79.327 | **7** | 0/8 | 8 ilçe (600 del.) | MERKEZ (339), AKÇAKOCA (57), KAYNAŞLI (38), GÖLYAKA (37) | **26.654 – 36.808** | İkincil / Yedek |
---
## 6. Son Kongre Tahlili, Muhtemel Yeni Kongre Takvimi ve Olağanüstü Kongre Koşulları
- **Son Yapılan Büyük Kongre / Kurultay:**
**8. Olağan Büyük Kongre:** 23 Şubat 2025 (Ankara Spor Salonu — Recep Tayyip Erdoğan yeniden Genel Başkan ve 75 kişilik yeni MKYK seçilmiştir).
- **Muhtemel Yeni Olağan Kongre / Kurultay Tarih Aralığı:**
Tüzük Madde 39 ve 63 uyarınca olağan kongre süresi 2 yıldan az, 3 yıldan fazla olamaz. Buna göre mahalle ve ilçe kongre takviminin **Sonbahar 2026 – Yaz 2027** döneminde başlaması, **9. Olağan Büyük Kongre**'nin ise **Şubat 2027 – Şubat 2028** aralığında toplanması öngörülmektedir.
- **Olağanüstü Büyük Kongre / Kurultay Şartları:**
Tüzük Madde 70 (SPK m. 14/6) uyarınca Büyük Kongre; Genel Başkan, MKYK veya Büyük Kongre delegelerinin **en az 1/5'inin (~316 noter onaylı imza)** yazılı talebiyle olağanüstü toplanır; gündemi çağrıyı yapan belirler. Ancak alt kademelerde (il/ilçe) olağanüstü kongre ile yönetim yenilenebilmesi için MKYK onayı şartı (m. 50) bulunmaktadır.
---
## 7. Adım Adım Yasal ve Demokratik Katılım Yol Haritası (5 Fazlı Plan)
### Faz 1: YSK-SİPARS Veri Haritalama ve Resmi Üyelik Süreci (Kongreden 6–12 Ay Önce)
1. **İl ve İlçe Hedef Seçimi:** Yukarıdaki 81 il matrisinde `🎯 Optimal Hedef` olarak işaretlenen **46 il** ve bu illerin toplam **431 stratejik ilçesi** önceliklendirilir; `12` adet `<400` üyeli (doğrudan delege olunan) ilçe ile `961` adet `>=400` üyeli (mahalle sandığı kurulan) ilçenin çalışma planı ayrıştırılır.
2. **Usulüne Uygun Üyelik Başvurusu:** Tüzükteki başvuru şartlarına (Tüzük Madde 6, 7, 8, 11 ve Teşkilat İç Yönetmeliği ilgili hükümleri) tam uyumla, referans/ikamet/kota kuralları gözetilerek başvurular yapılır ve mutlaka tarih-sayılı **Alındı Belgesi** alınır.
3. **Süre ve İtiraz Takibi:** Yasal karar süresi sonunda kabul edilmeyen başvurular için süresi içinde İl Yönetim Kuruluna / üst kurula yazılı itiraz yapılır; kesinleşen üyelikler e-Devlet (**SİPARS**) üzerinden doğrulanır.
### Faz 2: Mahalle / Muhtarlık Bölgesi Delege Seçimleri (Kongreden 3–5 Ay Önce)
1. **Askı Listelerinin Denetimi:** Delege seçimleri öncesinde ilçe başkanlıklarında askıya çıkarılan üye/seçmen listeleri incelenir; maddi hata veya eksiklik varsa askı süresi içinde belgeleriyle yazılı itiraz edilir.
2. **Mahalle Sandık Katılımı:** Üye sayısı 400'ü aşan `961` ilçeden hedef sepette yer alanlarda her mahalle için tam kadro (asıl + yedek, cinsiyet/gençlik kotalarına uygun) ilçe delege aday listesi hazırlanır. Üye sayısı 400'ün altında kalan ilçelerde ise tüm kayıtlı üyeler doğrudan Faz 3'teki İlçe Kongresi seçmenidir.
### Faz 3: İlçe Kongreleri ve İl Delegelerinin Seçimi (Kongreden 2–4 Ay Önce)
1. **SPK m. 21 Hâkim Güvencesi:** İlçe Kongresi delege listesi kongreden en az 15 gün önce İlçe Seçim Kurulu Başkanına verilir, 7 gün önce 3 gün süreyle askıya çıkarılır. Kesinleşen mühürlü hazirun listesi dışında kimse oy kullanamaz.
2. **İlçe Yönetimi ve İl Delegeliği Seçimi:** Hedeflenen **431 ilçede** İlçe Başkanı, İlçe Yönetim Kurulu ve **İl Kongresi delegeleri** (`>=318 / 600` il delegesi hedefiyle) gizli oy, açık tasnif ve yargı gözetiminde seçilir.
### Faz 4: İl Kongreleri ve Büyük Kongre Delegasyonunun Belirlenmesi (Kongreden 1–2 Ay Önce)
1. **İl Kongresi Salt Çoğunluğu:** Hedeflenen **46 ilin** her birinde 600 il delegesinin salt çoğunluğu sağlanarak İl Başkanı, İl Yönetim Kurulu, İl Disiplin Kurulu ve o ilin **Büyük Kongre / Kurultay delegeleri** (toplam **820 seçilmiş delege**) seçilir.
2. **Adaylık İmza Hazırlığı:** Büyük Kongreye seçilen `820` delege arasından, Genel Başkan adaylığı için Tüzüğün aradığı imza barajını fazlasıyla karşılayacak sayıda noter/divan imzası organize edilir.
### Faz 5: Büyük Kongre / Kurultay ve Merkez Organların Demokratik Seçimi
1. **Kongre Divan Başkanlığı Seçimi:** Kongre açılışında hazirun çoğunluğuyla tarafsız ve tüzüğe hâkim bir **Kongre Divan Başkanı ve Divan Heyeti** seçilir.
2. **Genel Başkanlık ve Üst Kurul Seçimi:** Yargı gözetiminde kurulan sandıklarda ilk turda **`791+` oyla** Genel Başkan seçimi kazanılır; aynı zamanda tüzükteki liste ve kota kurallarına tam uyumlu **Anahtar Liste / Blok Liste** ile merkez karar organı ve disiplin kurulu asıl/yedek üyeliklerinde salt çoğunluk sağlanır.
---
## 8. Parti Tüzüğüne Özgü Kritik Stratejik ve Hukuki Notlar
- AK Parti'de tabii delege sayısı (~380: MV, Bakan, MKYK, MDK, Kurucular) yüksek olduğundan, 1.580 kişilik Büyük Kongre'de salt çoğunluk olan ~791 oya yalnızca seçilmiş delegeler üzerinden ulaşmak için 1.200 seçilmiş delegenin **en az 800–820'sini (%67)** kazanmak gerekir.
- Büyük Kongre delegelerinin yarısı (600 delege) partinin son genel seçimde aldığı il oylarına göre dağıtıldığından, İç Anadolu, Karadeniz, Doğu/Güneydoğu ve Marmara'da AK Parti oy oranının yüksek olduğu iller (Konya, Şanlıurfa, Kayseri, Gaziantep, Kocaeli, Bursa, Sakarya, Trabzon, Erzurum + İstanbul ve Ankara ilçeleri) matematiksel olarak ekstra Büyük Kongre delegesi üretir.
- Genel Başkan adaylığı için gereken **%20 imza barajı (~320 delege)**, kongre salonunda divan gözetiminde toplandığından en az 20–25 ilin delegasyonunda açık ve kararlı destek sağlanması ön şarttır.
- Tüzük Madde 58–60'taki 'İşten El Çektirme' yetkisi MKYK/MYK tarafından kullanılabildiğinden, tüm süreç Siyasi Partiler Kanunu ve Tüzükteki defter/muhasebe/toplantı usullerine %100 riayet edilerek yürütülmelidir.
- **2820 Sayılı SPK m. 21 Yargısal Güvencesi:** İlçe, il ve büyük kongre seçimlerinin tamamı **Seçim Kurulu Başkanı Hâkimin** doğrudan gözetim ve denetimi altında, **gizli oy ve açık tasnif** esasına göre yapılır. Seçim devamı ve sonuçlarına karşı tutanakların düzenlenmesinden itibaren **2 gün içinde** Seçim Kurulu Başkanına itiraz edilebilir; hâkimin kararı kesindir.
- **Görevden Alma / Fesih Kararlarına Karşı Yasal Sınır (SPK m. 19–20):** Üst kurulların il veya ilçe yönetim kurullarını görevden alması halinde dahi atanan geçici kurullar **ilçelerde en geç 30 gün, illerde en geç 45 gün** içinde olağanüstü kongreyi toplamak zorundadır; yeni delege seçimi yapılmışsa kongre seçilmiş mevcut delegelerle toplanır. Bu hüküm, tabandan seçilmiş delegelerin iradesini koruyan en temel yasal güvencedir.