# İYİ Parti (İYİ Parti) — YSK Seçim Sonuçları, Delege Matematiği ve Demokratik Katılım Yol Haritası

> **Yasal ve Metodolojik Çerçeve:** Bu çalışma; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 67–68, **2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu (SPK)**, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Siyasi Partiler Sicili (**SİPARS**) güncel verileri, **Yüksek Seçim Kurulu (YSK) 14 Mayıs 2023 (28. Dönem Milletvekili) ve 31 Mart 2024 (Mahalli İdareler) 81 İl / 973 İlçe Kesin Seçim Sonuçları** ile **İYİ Parti** resmi iç mevzuatı esas alınarak; tamamen **yasal, şeffaf, tüzüksel ve demokratik katılım hakları** çerçevesinde parti içi çoğunluğun sağlanması ve yönetim organlarının seçimle belirlenmesi sürecinin il/ilçe bazlı matematiksel modellemesini içerir.

---

## 1. Kurumsal Kimlik, SİPARS Üye Verileri ve YSK Resmi Seçim Özeti

| Parametre | Resmi Veri / YSK & SİPARS Analitik Değeri |
| :--- | :--- |
| **Parti Resmi Adı** | İYİ Parti (`İYİ Parti`) |
| **Yargıtay SİPARS Sicil Kodu** | `207` (`yargitaycb.gov.tr/sipar/207`) |
| **Kuruluş Tarihi** | 25.10.2017 |
| **Mevcut Genel Başkan / Liderlik** | Dursun Müsavat Dervişoğlu |
| **Genel Merkez Adresi** | Mustafa Kemal Mah. 2120. Cad. No:9 Çankaya / Ankara |
| **Güncel Resmi Üye Sayısı (SİPARS)** | **385.025** |
| **14 Mayıs 2023 Genel Seçimi Resmi Oyu (YSK)** | **5.275.981 oy** (%9,69 — `İYİ PARTİ`) |
| **31 Mart 2024 Yerel Seçimi Meclis Oyu (YSK)** | **2.033.248 oy** (%4,51 — BŞB İlçe Belediye Meclisi + İl Genel Meclisi) |
| **Delege Hesabında Esas Alınan YSK Referansı** | **2023 Genel Seçim + 9 İlde 2024 Yerel Meclis Zorunlu İkamesi** |
| **81 İl / 973 İlçe Düz Ortalama Üye** | ~4.753 üye/il · ~396 üye/ilçe |
| **<400 Üyeli (Doğrudan Üye Kongreli) İlçe Sayısı** | **723 / 973 ilçe (%74,3)** *(YSK oy ağırlıklı SİPARS tahmini)* |
| **>=400 Üyeli (Mahalle Sandığı Zorunlu) İlçe Sayısı** | **250 / 973 ilçe** |
| **Örgütsel Ölçek Tipolojisi** | Orta-Büyük Ölçekli Teşkilat Partisi (~385 Bin Üye — Hızlı Üyelik Kararı ve Güçlü Çağrı Heyeti Güvencesi) |

### İncelenen Resmi Mevzuat ve Veri Kaynakları
- `IYI_Parti_Tuzugu_4_Olagan_Kurultay.pdf (18.01.2026 tarihli 4. Olağan Kurultay Değişiklikleri İşlenmiş Güncel Tüzük)`
- `2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu (SPK m. 14, 15, 19, 20, 21)`
- `YSK 14 Mayıs 2023 (28. Dönem MV) ve 31 Mart 2024 (Mahalli İdareler) 81 İl & 973 İlçe Kesin Seçim Sonuçları (00_YSK_SECIM_VERILERI)`

**SPK m. 19 (400 Delege Eşiği) ve YSK İlçe Dağılım Sonucu:**
YSK 2023/2024 ilçe oy oranlarıyla ağırlıklandırılmış SİPARS modeline göre, Türkiye'deki **973 ilçenin tam 723 tanesinde (%74,3)** mevcut üye sayısı SPK m. 19'daki **400 delege tavanının altındadır** (yalnızca **250 büyük ilçede** 400'ün üzerindedir). Bu matematiksel gerçek, hedef ilçelerin büyük bölümünde mahalle sandığı elemesi olmaksızın **kayıtlı tüm üyelerin doğrudan İlçe Kongresi seçmeni/delegesi** olarak oy kullanabileceği anlamına gelir!

---

## 2. YSK Seçim Sonuçları Hukuki Analizi: Genel Seçim mi, Yerel Seçim mi?

Parti tüzüğü ve kongre yönetmeliği hükümlerinin **YSK resmi seçim arşivi** (`14 Mayıs 2023 Genel Seçimi` vs. `31 Mart 2024 Mahalli İdareler Seçimi`) karşısındaki somut hukuki uygulaması kademe bazında şöyledir:

- **ÇOK KRİTİK HUKUKİ BULGU (Tüzük m. 15, 16, 22):** İYİ Parti Tüzüğü birincil ölçüt olarak **14 Mayıs 2023 Milletvekili Genel Seçimi** (`5.275.981` oy) katsayısını (`1.200 × İl Oyu / Ülke Oyu`) esas alır. **ANCAK** İYİ Parti 14 Mayıs 2023'te bazı illerde (Adıyaman, Batman, Çankırı, Erzincan, Gümüşhane, Hakkari, Muş, Rize, Van vb. ortak liste illeri) kendi amblemiyle pusulada yer almadığı için bu illerde `2023 Çevre Oyu = 0`'dır!
- **31 Mart 2024 Yerel Seçim Devreye Girişi (m. 22):** Tüzük m. 16 ve m. 22'deki *'genel seçimlerde almış olduğu oyun belli olmaması halinde; büyükşehir statüsünde olan illerde son belediye meclisi, diğer illerde il genel meclisi seçim sonuçlarına göre delege dağılımı belirlenir'* hükmü uyarınca bu illerde ve ilçelerinde **31 Mart 2024 Yerel Seçim Meclis oyları (`2.056.328` ülke oyu)** hukuken zorunlu olarak uygulanır!

> **İttifak / Aday Gösterilmeyen İllerde 31 Mart 2024 Yerel Seçim İkamesi (9 İl):** YSK 14 Mayıs 2023 kesin sonuçlarında **İYİ Parti** adına ayrı çevre oyu bulunmayan **ADIYAMAN, ÇORUM, ERZİNCAN, HAKKARİ, RİZE, VAN, BATMAN, BARTIN, DÜZCE** illerinde, parti tüzüğünün yedek delege hükmü gereğince **31 Mart 2024 Mahalli İdareler Seçimi (Belediye Meclisi / İl Genel Meclisi)** sonuçları doğrudan devreye alınmıştır.

---

## 3. Yasal ve Tüzüksel Üyelik Mekanizması (Giriş Kapısı)

Parti içi demokraside seçme ve seçilme hakkının hukuki ön şartı, Siyasi Partiler Siciline (SİPARS) ve parti üye kütüğüne usulüne uygun kayıttır:

- **Dayanak Maddeler:** Tüzük Madde 6, 7, 8, 9 ve 2820 sayılı SPK m. 11–12.
- **Başvuru Usulü ve Referans Şartı:** İkamet edilen İlçe Başkanlığına (teslim alındığı gün **Üye Başvuru Defterine** sıra numarasıyla kaydedilerek **alındı belgesi** verilir) veya İYİ Parti resmi internet sitesi üzerinden elektronik olarak başvurulur; e-başvurular derhal ilgili ilçeye iletilir.
- **Karar Süresi ve Kesinleşme Mekanizması:** İlçe Yönetim Kurulu üyelik başvurusunu **en geç 15 (on beş) gün içinde** karara bağlar! (30 gün yerine 15 günlük hızlı karar süresi öngörülmüştür).
- **Ret Kararına Karşı İtiraz Yolu:** Başvurunun reddi veya 15 gün içinde kabul edilmemesi halinde ilgili kişi **15 gün** içinde İl Yönetim Kuruluna itiraz edebilir; İl YK kararı kesindir.

> **Hukuki Uygulama Notu:** Tüm üyelik başvurularında tarih ve sıra numaralı **Alındı Belgesi** (veya dijital başvuru doğrulama kaydı / noter ihtarı) muhafaza edilmeli; yasal karar süresinin sonunda **e-Devlet -> Siyasi Parti Üyeliği Sorgulama** ekranından Yargıtay SİPARS kaydının aktifleştiği teyit edilmelidir.

---

## 4. Delege Piramidi, Temsil Aritmetiği ve Merkez Seçim Kuralları

2820 sayılı SPK m. 14, 19, 20 ve İYİ Parti Tüzüğü uyarınca tabandan Genel Merkeze uzanan kademeli seçim zinciri aşağıdaki gibi işler:

```mermaid
flowchart LR
    A["Kayıtlı Parti Üyeleri<br/>SİPARS: 385.025"] --> B["973 İlçe Kongresi<br/>723 İlçe Doğrudan Üye / 250 İlçe Sandık"]
    B --> C["81 İl Kongresi<br/>İl Başına Azami 600 Delege"]
    C --> D["Büyük Kongre / Kurultay<br/>1.200 Seçilmiş + Doğal (~1.350)"]
    D --> E["Genel Başkan + Üst Kurul<br/>1. Tur Salt Çoğunluk: 676+ Oy"]
```

### A. Kademe Bazlı Temsil Kuralları
1. **Mahalle / Köy Delege Seçimi ve İlçe Kongresi (SPK m. 19):**
   Tüzük Madde 14–15 uyarınca İlçe Kongresi en çok **400 seçilmiş delege** + doğal delegelerden oluşur. Büyükşehir ve kıyı/Ege/Marmara merkez ilçelerinde üye sayısı 400'ü aştığından mahalle sandığı kurulur; üye sayısı 400'ün altında kalan ~600 Anadolu ilçesinde ise kayıtlı üyeler doğrudan ilçe kongresi delegesi olma avantajına sahiptir.
2. **İl Kongresi / İl Kurultayı (SPK m. 20):**
   Tüzük Madde 21–22 uyarınca İl Kongresi en çok **600 seçilmiş delege** + doğal delegelerden oluşur. İlçelerin delege sayısı partinin son genel seçimdeki ilçe oy payı ve üye katsayısına göre hesaplanır.
3. **Büyük Kongre / Kurultay Yapısı (SPK m. 14):**
   Kurultay; il kongrelerince TBMM üye sayısının iki katının (1.200) parti ülke oyuna bölünmesiyle bulunan katsayının il oylarıyla çarpılması suretiyle seçilen **1.200 seçilmiş delege** + tabii delegelerden (Genel Başkan, 60 GİK üyesi, MDK üyeleri, partili Milletvekilleri ve seçilmiş delegelerin %15'ini aşmamak üzere Kurucular) oluşur.

### B. Genel Başkanlık ve Merkez Organları Seçim Kuralları
- **Tahmini Toplam Büyük Kongre Üye Tam Sayısı (Seçilmiş + Tabii):** `~1.350` delege (`1.200` seçilmiş il delegesi + tabii üyeler)
- **Genel Başkan Seçimi 1. ve 2. Tur Kazanma Eşiği (SPK m. 15 Salt Çoğunluk):** **`676` oy** (3. turda en çok oyu alan seçilir)
- **Tabii Delegeleri Dengeleyen Güvenli Seçilmiş Delege Hedefi:** **`720 / 1.200 seçilmiş delege`**
- **Genel Başkan Adaylık İmza Barajı:** Tüzük Madde 42 uyarınca her parti üyesi, Kurultay delege tam sayısının **en az 1/20'sinin (%5 = ~68 delege)** yazılı teklifi ile Genel Başkanlığa aday olabilir (mevcut Genel Başkan imza toplamaksızın adaydır). İlk iki turda üye tam sayısının salt çoğunluğu (~676 oy), üçüncü turda en çok oyu alan seçilir.
- **Merkez Karar, Yönetim ve Disiplin Organları:** **Genel İdare Kurulu (GİK):** Genel Başkan + Kurultayda gizli oyla seçilen **60 asıl ve 30 yedek** üyeden oluşur (Tüzük m. 48). GİK içinden veya Genel Başkanca **Başkanlık Divanı** belirlenir. **Merkez Disiplin Kurulu (MDK):** 11 asıl + 5 yedek üye.
- **Liste Yöntemi (Çarşaf vs. Blok Liste) ve Kotalar:** Kongre ve Kurultayda kural blok veya çarşaf liste olup, delegelerin **1/5'inin yazılı başvurusu ve katılanların salt çoğunluğu** ile Çarşaf Liste uygulanır (ferdi adaylık hakkı saklıdır). **%25 Cinsiyet Kotası (m. 13):** 18.01.2026 tarihli 4. Olağan Kurultay değişikliğiyle *'adaylık listeleri Divan Başkanı tarafından öncelikle cinsiyet kotası üzerinden incelenir; kotaya uymayan listeler reddedilir!'*

---

## 5. YSK İl ve İlçe Seçim Sonuçlarına Göre Optimal Delege ve Üye Modeli

2820 sayılı SPK m. 36 uyarınca en az **41 ilde** (ve bu illerdeki ilçelerin en az 1/3'ünde) teşkilatlanma şartını ve Büyük Kongre'de **`720` seçilmiş delege** hedefini aynı anda sağlayan **en düşük üye maliyetli il ve ilçe sepeti**, YSK 2023 ve 2024 gerçek seçim verileri üzerinde **2 Kısıtlı Dinamik Programlama (0-1 Knapsack)** algoritmasıyla hesaplanmıştır:

### A. YSK Oy Ağırlıklı Optimal Sayısal Hedef Özeti

| Hesaplama Parametresi | Asgari Eşik (Bıçak Sırtı Çoğunluk) | Güvenli Demokratik Çoğunluk Hedefi |
| :--- | :---: | :---: |
| **Optimal Hedef İl Sayısı (81 İl İçinde)** | 43 İl | **45 İl** |
| **Optimal Hedef İlçe Sayısı (973 İlçe İçinde)** | ~220 İlçe | **250 İlçe** *(İl kongrelerinde 318+/600 delege)* |
| **Kazanılan Seçilmiş Büyük Kongre Delegesi** | ~676 Delege | **720 / 1.200 Delege** |
| **YSK Ağırlıklı Gereken Aktif / Yeni Katılımcı Üye** | **41.376 Üye** | **57.513 Üye** |
| **Hedef İl Başına Ortalama Aktif Üye** | ~919 Üye / İl | **~1.278 Üye / İl** |
| **Hedef İlçe Başına Ortalama Aktif Üye** | ~166 Üye / İlçe | **~230 Üye / İlçe** |

> **YSK Oy/Üye Optimizasyonu Kazancı:** Düz Türkiye ortalaması varsayıldığında `85.000 – 125.000` aktif üye gerekirken, YSK 2023/2024 gerçek il ve ilçe oy dağılımları üzerinden **delege başına üye yoğunluğu en düşük 45 il ve 250 ilçe** dinamik programlama ile seçildiğinde, aynı Büyük Kongre çoğunluğu (**720 seçilmiş delege**) **%54,0 daha az organizasyonel yükle (`41.376 – 57.513` aktif üye)** sağlanabilmektedir!
> *(Not: Mevcut üyesi çok az veya sıfır olan ilçelerde dahi SPK m. 19–20 uyarınca yasal ilçe kongresi ve asıl+yedek yönetim kurulu oluşturulabilmesi için gereken asgari 11–18 kişilik kurucu/aktif üye tabanı hesaba dahil edilmiştir.)*

### B. En Yüksek Kaldıraçlı İlk 25 Stratejik İlçe (YSK İlçe Oy & Delege Verimliliği)

Aşağıdaki tablo, **optimal hedef iller** içinde 1 aktif üyeye düşen İl ve Büyük Kongre delege çarpanı en yüksek **25 örnek anahtar ilçeyi** (il başına en fazla 2 ilçe gösterilerek) listelemektedir:

| # | İl | İlçe | 2024 Seçmen | 2023 Genel Oy | 2024 Yerel Oy | Tahmini Mevcut Üye | İlçe Kongre Usulü | İl Kongre Delegesi (/600) | Gereken Aktif Üye (Min – Güvenli) |
| :-: | :--- | :--- | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |
| 01 | **İSTANBUL** | **FATİH** | 262.108 | 19.579 | 2.044 | 983 | Mahalle Sandığı (>=400) | **14** | **392 – 542** |
| 02 | **İSTANBUL** | **SARIYER** | 259.165 | 23.609 | 2.640 | 1.202 | Mahalle Sandığı (>=400) | **17** | **480 – 662** |
| 03 | **ANKARA** | **PURSAKLAR** | 115.135 | 11.730 | 1.470 | 602 | Mahalle Sandığı (>=400) | **15** | **240 – 332** |
| 04 | **ANKARA** | **ÇANKAYA** | 719.760 | 104.490 | 11.484 | 5.118 | Mahalle Sandığı (>=400) | **120** | **2.042 – 2.820** |
| 05 | **İZMİR** | **URLA** | 60.373 | 7.035 | 978 | 372 | Doğrudan Üye (<400) | **12** | **136 – 191** |
| 06 | **İZMİR** | **BERGAMA** | 84.222 | 9.313 | 1.566 | 516 | Mahalle Sandığı (>=400) | **16** | **206 – 284** |
| 07 | **BURSA** | **KESTEL** | 56.604 | 4.835 | 867 | 277 | Doğrudan Üye (<400) | **12** | **103 – 145** |
| 08 | **BALIKESİR** | **BİGADİÇ** | 37.403 | 4.322 | 0 | 185 | Doğrudan Üye (<400) | **20** | **71 – 100** |
| 09 | **BURSA** | **NİLÜFER** | 393.534 | 56.964 | 7.820 | 3.025 | Mahalle Sandığı (>=400) | **130** | **1.207 – 1.667** |
| 10 | **KOCAELİ** | **BAŞİSKELE** | 85.213 | 7.418 | 0 | 397 | Doğrudan Üye (<400) | **34** | **145 – 203** |
| 11 | **ARDAHAN** | **MERKEZ** | 29.042 | 897 | 0 | 44 | Doğrudan Üye (<400) | **202** | **21 – 31** |
| 12 | **MANİSA** | **SARIGÖL** | 28.344 | 3.065 | 0 | 153 | Doğrudan Üye (<400) | **17** | **59 – 84** |
| 13 | **HATAY** | **DEFNE** | 105.461 | 6.143 | 230 | 303 | Doğrudan Üye (<400) | **52** | **112 – 157** |
| 14 | **HATAY** | **SAMANDAĞ** | 87.233 | 4.438 | 435 | 239 | Doğrudan Üye (<400) | **38** | **90 – 126** |
| 15 | **BALIKESİR** | **SINDIRGI** | 28.557 | 3.098 | 526 | 174 | Doğrudan Üye (<400) | **15** | **67 – 95** |
| 16 | **KIRKLARELİ** | **VİZE** | 20.622 | 3.546 | 0 | 135 | Doğrudan Üye (<400) | **53** | **53 – 76** |
| 17 | **KOCAELİ** | **KARAMÜRSEL** | 46.244 | 5.026 | 1.063 | 326 | Doğrudan Üye (<400) | **23** | **120 – 169** |
| 18 | **DENİZLİ** | **ÇAL** | 15.097 | 2.122 | 348 | 122 | Doğrudan Üye (<400) | **13** | **49 – 69** |
| 19 | **YOZGAT** | **ÇEKEREK** | 13.681 | 2.512 | 0 | 89 | Doğrudan Üye (<400) | **26** | **37 – 53** |
| 20 | **MANİSA** | **ALAŞEHİR** | 79.255 | 6.118 | 988 | 371 | Doğrudan Üye (<400) | **33** | **136 – 190** |
| 21 | **YOZGAT** | **BOĞAZLIYAN** | 18.392 | 7.163 | 255 | 279 | Doğrudan Üye (<400) | **71** | **104 – 146** |
| 22 | **ARTVİN** | **HOPA** | 20.602 | 2.749 | 0 | 99 | Doğrudan Üye (<400) | **108** | **41 – 58** |
| 23 | **DENİZLİ** | **ÇİVRİL** | 46.616 | 6.306 | 1.521 | 395 | Doğrudan Üye (<400) | **37** | **144 – 202** |
| 24 | **ARTVİN** | **BORÇKA** | 19.106 | 2.493 | 0 | 89 | Doğrudan Üye (<400) | **98** | **37 – 53** |
| 25 | **TOKAT** | **REŞADİYE** | 17.601 | 1.330 | 0 | 56 | Doğrudan Üye (<400) | **19** | **26 – 37** |

### C. 81 İlin Tamamı: Resmi YSK Oyları, Tahmini Üye, Büyük Kongre Delegesi ve İl Çoğunluk Matrisi

Aşağıdaki tam cetvelde Türkiye'nin **81 ilinin tamamı** plaka sırasıyla; YSK 2023 ve 2024 resmi oyları, tüzük formülüne göre çıkardığı **Büyük Kongre (Kurultay) delegesi**, tahmini mevcut üye sayısı, 400 altı ilçe sayısı ve o ilin İl Kongresinde salt çoğunluğu (`>=318/600` il delegesi ve `>=1/3` ilçe şartı) kazanmak için gereken **optimal ilçe sayısı ve aktif üye aralığı** ile gösterilmiştir:

| Plaka | İl | TBMM MV | 2023 Genel Oy (%) | 2024 Yerel Meclis Oyu (%) | Tahmini Mevcut Üye | Büyük Kongre Delegesi | <400 İlçe / Toplam | İl Çoğunluğu Hedef İlçe | Örnek Anahtar İlçeler (İl Delegesi) | İl İçin Gereken Aktif Üye (Min–Güvenli) | Stratejik Statü |
| :-: | :--- | :-: | :---: | :---: | :---: | :-: | :-: | :---: | :--- | :---: | :---: |
| 01 | **ADANA** | 15 | 153.214 (%10,75) | 78.752 (%6,79) | 12.386 | **33** | 9/15 | 7 ilçe (419 del.) | SEYHAN (170), ÇUKUROVA (158), YÜREĞİR (66), KARATAŞ (7) | **3.187 – 4.408** | İkincil / Yedek |
| 02 | **ADIYAMAN** | 5 | 385 (%0,12) | 2.288 (%0,83) | 492 | **2** | 9/9 | 3 ilçe (570 del.) | MERKEZ (481), SAMSAT (64), SİNCİK (25) | **181 – 257** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 03 | **AFYONKARAHİSAR** | 6 | 60.212 (%12,35) | 22.958 (%6,45) | 4.296 | **14** | 16/18 | 6 ilçe (371 del.) | MERKEZ (262), ŞUHUT (26), SİNANPAŞA (25), EMİRDAĞ (23) | **832 – 1.160** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 04 | **AĞRI** | 4 | 3.747 (%1,71) | 3.739 (%1,92) | 479 | **2** | 8/8 | 3 ilçe (432 del.) | MERKEZ (204), DOĞUBAYAZIT (142), PATNOS (86) | **127 – 183** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 05 | **AMASYA** | 3 | 17.001 (%7,12) | 6.970 (%3,33) | 1.267 | **5** | 5/7 | 3 ilçe (387 del.) | MERKEZ (275), SULUOVA (80), GÜMÜŞHACIKÖY (32) | **278 – 389** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 06 | **ANKARA** | 36 | 508.605 (%12,80) | 94.964 (%2,89) | 29.383 | **107** | 14/25 | 18 ilçe (320 del.) | ÇANKAYA (120), YENİMAHALLE (78), ALTINDAĞ (30), GÖLBAŞI (17) | **5.403 – 7.489** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 07 | **ANTALYA** | 17 | 194.341 (%11,31) | 89.105 (%6,19) | 14.937 | **41** | 11/19 | 8 ilçe (365 del.) | MURATPAŞA (128), KEPEZ (112), MANAVGAT (51), AKSU (22) | **2.885 – 3.994** | İkincil / Yedek |
| 08 | **ARTVİN** | 2 | 15.386 (%13,04) | 2.647 (%2,49) | 874 | **4** | 9/9 | 5 ilçe (327 del.) | HOPA (108), BORÇKA (98), ARDANUÇ (56), YUSUFELİ (39) | **135 – 195** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 09 | **AYDIN** | 8 | 102.822 (%12,94) | 57.142 (%8,52) | 8.570 | **22** | 12/17 | 11 ilçe (318 del.) | NAZİLLİ (83), SÖKE (65), DİDİM (40), İNCİRLİOVA (26) | **1.452 – 2.021** | İkincil / Yedek |
| 10 | **BALIKESİR** | 9 | 133.167 (%14,60) | 43.151 (%5,46) | 8.936 | **29** | 11/20 | 11 ilçe (376 del.) | KARESİ (89), BANDIRMA (86), ALTIEYLÜL (83), AYVALIK (35) | **1.850 – 2.571** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 11 | **BİLECİK** | 2 | 18.856 (%12,16) | 17.605 (%13,44) | 2.066 | **5** | 6/8 | 3 ilçe (340 del.) | MERKEZ (227), SÖĞÜT (89), PAZARYERİ (24) | **346 – 481** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 12 | **BİNGÖL** | 3 | 3.018 (%2,02) | 1.277 (%1,10) | 256 | **2** | 8/8 | 3 ilçe (473 del.) | MERKEZ (346), KARLIOVA (74), GENÇ (53) | **83 – 121** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 13 | **BİTLİS** | 3 | 23.126 (%12,89) | 3.592 (%2,44) | 1.292 | **6** | 7/7 | 3 ilçe (447 del.) | TATVAN (159), MERKEZ (149), HİZAN (139) | **302 – 425** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 14 | **BOLU** | 3 | 16.195 (%7,43) | 2.718 (%1,43) | 933 | **4** | 8/9 | 4 ilçe (515 del.) | MERKEZ (436), MENGEN (28), GEREDE (28), GÖYNÜK (23) | **335 – 469** | İkincil / Yedek |
| 15 | **BURDUR** | 3 | 21.049 (%11,37) | 7.329 (%4,58) | 1.457 | **5** | 10/11 | 4 ilçe (447 del.) | MERKEZ (287), BUCAK (101), ÇAVDIR (41), KARAMANLI (18) | **404 – 565** | İkincil / Yedek |
| 16 | **BURSA** | 20 | 259.184 (%11,90) | 85.853 (%4,80) | 17.604 | **55** | 5/17 | 6 ilçe (358 del.) | OSMANGAZİ (162), NİLÜFER (130), MUDANYA (29), GEMLİK (23) | **3.401 – 4.703** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 17 | **ÇANAKKALE** | 4 | 65.927 (%16,30) | 42.600 (%13,79) | 5.885 | **15** | 7/12 | 10 ilçe (319 del.) | BİGA (77), ÇAN (60), GELİBOLU (43), BAYRAMİÇ (32) | **1.068 – 1.492** | İkincil / Yedek |
| 18 | **ÇANKIRI** | 2 | 22.392 (%17,57) | 3.411 (%3,01) | 1.233 | **6** | 11/12 | 6 ilçe (518 del.) | MERKEZ (308), ÇERKEŞ (66), ŞABANÖZÜ (53), ILGAZ (45) | **386 – 542** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 19 | **ÇORUM** | 4 | 433 (%0,12) | 11.653 (%3,75) | 2.191 | **7** | 12/14 | 5 ilçe (507 del.) | SUNGURLU (205), MERKEZ (181), BAYAT (43), İSKİLİP (39) | **743 – 1.033** | İkincil / Yedek |
| 20 | **DENİZLİ** | 7 | 103.121 (%14,06) | 43.950 (%6,99) | 7.654 | **22** | 17/19 | 8 ilçe (322 del.) | MERKEZEFENDİ (193), ÇİVRİL (37), TAVAS (29), SARAYKÖY (18) | **1.342 – 1.869** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 21 | **DİYARBAKIR** | 12 | 21.112 (%2,28) | 2.396 (%0,34) | 1.296 | **5** | 17/17 | 6 ilçe (352 del.) | KAYAPINAR (146), YENİŞEHİR (106), DİCLE (46), ÇERMİK (23) | **253 – 362** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 22 | **EDİRNE** | 4 | 59.583 (%20,46) | 21.061 (%8,56) | 4.096 | **13** | 6/9 | 3 ilçe (407 del.) | MERKEZ (299), KEŞAN (78), HAVSA (30) | **954 – 1.320** | İkincil / Yedek |
| 23 | **ELAZIĞ** | 5 | 8.868 (%2,41) | 2.799 (%1,01) | 659 | **3** | 10/11 | 4 ilçe (532 del.) | MERKEZ (482), KOVANCILAR (17), MADEN (17), KARAKOÇAN (16) | **238 – 333** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 24 | **ERZİNCAN** | 2 | 185 (%0,12) | 2.260 (%1,82) | 443 | **2** | 9/9 | 3 ilçe (530 del.) | MERKEZ (448), REFAHİYE (62), KEMAH (20) | **157 – 222** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 25 | **ERZURUM** | 6 | 42.143 (%9,49) | 41.808 (%11,97) | 4.815 | **10** | 17/20 | 15 ilçe (400 del.) | PALANDÖKEN (183), AZİZİYE (55), PASİNLER (24), ŞENKAYA (23) | **1.199 – 1.678** | İkincil / Yedek |
| 26 | **ESKİŞEHİR** | 6 | 87.764 (%13,81) | 19.245 (%3,58) | 5.260 | **19** | 12/14 | 5 ilçe (555 del.) | ODUNPAZARI (269), TEPEBAŞI (263), SEYİTGAZİ (9), ÇİFTELER (9) | **1.951 – 2.702** | İkincil / Yedek |
| 27 | **GAZİANTEP** | 14 | 63.401 (%5,41) | 20.535 (%2,25) | 4.422 | **14** | 7/9 | 3 ilçe (523 del.) | ŞAHİNBEY (257), ŞEHİTKAMİL (220), NİZİP (46) | **1.428 – 1.975** | İkincil / Yedek |
| 28 | **GİRESUN** | 4 | 39.428 (%12,71) | 13.984 (%5,20) | 2.742 | **9** | 14/16 | 6 ilçe (404 del.) | MERKEZ (240), ESPİYE (58), GÖRELE (56), KEŞAP (26) | **600 – 841** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 29 | **GÜMÜŞHANE** | 2 | 14.699 (%18,17) | 2.411 (%3,51) | 823 | **4** | 5/6 | 4 ilçe (483 del.) | MERKEZ (288), KELKİT (98), TORUL (56), KÜRTÜN (41) | **267 – 375** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 30 | **HAKKARİ** | 3 | 182 (%0,12) | 232 (%0,18) | 79 | **1** | 5/5 | 2 ilçe (597 del.) | MERKEZ (596), DERECİK (1) | **45 – 65** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 31 | **HATAY** | 11 | 71.729 (%8,02) | 27.384 (%3,54) | 5.200 | **16** | 10/15 | 7 ilçe (319 del.) | ANTAKYA (94), DÖRTYOL (73), DEFNE (52), SAMANDAĞ (38) | **883 – 1.231** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 32 | **ISPARTA** | 4 | 48.271 (%16,33) | 30.587 (%12,75) | 4.268 | **11** | 11/13 | 9 ilçe (529 del.) | MERKEZ (362), EĞİRDİR (39), ŞARKİKARAAĞAÇ (37), GELENDOST (23) | **1.457 – 2.028** | İkincil / Yedek |
| 33 | **MERSİN** | 13 | 147.713 (%11,84) | 72.082 (%6,91) | 11.642 | **32** | 2/13 | 7 ilçe (352 del.) | TOROSLAR (76), YENİŞEHİR (72), MEZİTLİ (63), SİLİFKE (62) | **2.199 – 3.038** | İkincil / Yedek |
| 34 | **İSTANBUL** | 98 | 840.853 (%8,07) | 129.564 (%1,49) | 47.458 | **176** | 2/39 | 21 ilçe (321 del.) | KÜÇÜKÇEKMECE (33), ÜSKÜDAR (24), KADIKÖY (23), BAHÇELİEVLER (22) | **9.383 – 12.961** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 35 | **İZMİR** | 28 | 357.955 (%11,39) | 105.635 (%4,04) | 23.446 | **75** | 12/30 | 21 ilçe (329 del.) | KARABAĞLAR (61), KONAK (44), BAYRAKLI (35), ÇİĞLİ (27) | **4.452 – 6.174** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 36 | **KARS** | 3 | 21.728 (%14,87) | 9.478 (%7,21) | 1.632 | **6** | 7/8 | 3 ilçe (408 del.) | MERKEZ (358), AKYAKA (27), SELİM (23) | **398 – 552** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 37 | **KASTAMONU** | 3 | 19.785 (%7,61) | 3.595 (%1,49) | 1.162 | **5** | 19/20 | 7 ilçe (401 del.) | MERKEZ (252), TOSYA (44), ARAÇ (31), İNEBOLU (23) | **304 – 431** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 38 | **KAYSERİ** | 10 | 94.482 (%9,97) | 106.715 (%13,98) | 11.671 | **21** | 12/16 | 10 ilçe (447 del.) | MELİKGAZİ (230), KOCASİNAN (166), PINARBAŞI (13), İNCESU (11) | **3.285 – 4.551** | İkincil / Yedek |
| 39 | **KIRKLARELİ** | 3 | 40.980 (%15,22) | 9.164 (%4,36) | 2.463 | **10** | 6/8 | 4 ilçe (395 del.) | LÜLEBURGAZ (253), BABAESKİ (79), VİZE (53), DEMİRKÖY (10) | **580 – 809** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 40 | **KIRŞEHİR** | 2 | 11.077 (%7,21) | 6.155 (%4,77) | 938 | **3** | 6/7 | 3 ilçe (520 del.) | MERKEZ (393), KAMAN (94), ÇİÇEKDAĞI (33) | **307 – 427** | İkincil / Yedek |
| 41 | **KOCAELİ** | 14 | 133.510 (%9,49) | 74.439 (%6,71) | 11.216 | **29** | 4/12 | 6 ilçe (335 del.) | İZMİT (135), DARICA (51), DERİNCE (49), KARTEPE (43) | **1.836 – 2.542** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 42 | **KONYA** | 15 | 126.898 (%8,66) | 41.910 (%3,56) | 8.699 | **27** | 24/31 | 15 ilçe (409 del.) | SELÇUKLU (185), MERAM (75), KARATAY (56), SEYDİŞEHİR (22) | **2.036 – 2.836** | İkincil / Yedek |
| 43 | **KÜTAHYA** | 5 | 41.782 (%10,48) | 12.453 (%3,85) | 2.751 | **10** | 11/13 | 5 ilçe (462 del.) | MERKEZ (254), TAVŞANLI (101), SİMAV (74), DOMANİÇ (18) | **721 – 1.004** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 44 | **MALATYA** | 6 | 17.277 (%3,93) | 4.895 (%1,28) | 1.187 | **5** | 12/13 | 5 ilçe (522 del.) | YEŞİLYURT (270), BATTALGAZİ (162), DOĞANŞEHİR (40), HEKİMHAN (30) | **403 – 564** | İkincil / Yedek |
| 45 | **MANİSA** | 10 | 112.905 (%11,05) | 54.917 (%6,16) | 8.895 | **24** | 11/17 | 12 ilçe (335 del.) | SALİHLİ (72), TURGUTLU (66), AKHİSAR (66), ALAŞEHİR (33) | **1.473 – 2.052** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 46 | **KAHRAMANMARAŞ** | 8 | 45.699 (%7,04) | 27.693 (%4,81) | 4.040 | **11** | 9/11 | 5 ilçe (422 del.) | ONİKİŞUBAT (265), ELBİSTAN (67), GÖKSUN (37), TÜRKOĞLU (31) | **971 – 1.350** | İkincil / Yedek |
| 47 | **MARDİN** | 6 | 5.362 (%1,20) | 2.075 (%0,55) | 479 | **2** | 10/10 | 4 ilçe (399 del.) | ARTUKLU (206), MİDYAT (73), DERİK (70), NUSAYBİN (50) | **126 – 182** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 48 | **MUĞLA** | 7 | 124.900 (%17,03) | 53.438 (%8,47) | 9.256 | **27** | 4/13 | 9 ilçe (365 del.) | BODRUM (102), MİLAS (88), MENTEŞE (64), DALAMAN (31) | **1.934 – 2.679** | İkincil / Yedek |
| 49 | **MUŞ** | 3 | 10.500 (%5,52) | 4.831 (%3,37) | 835 | **3** | 5/6 | 5 ilçe (586 del.) | MERKEZ (377), BULANIK (86), VARTO (49), MALAZGİRT (44) | **296 – 415** | İkincil / Yedek |
| 50 | **NEVŞEHİR** | 3 | 32.447 (%15,74) | 26.059 (%17,24) | 3.251 | **8** | 7/8 | 8 ilçe (600 del.) | MERKEZ (309), ÜRGÜP (69), AVANOS (59), GÜLŞEHİR (51) | **1.285 – 1.789** | İkincil / Yedek |
| 51 | **NİĞDE** | 3 | 27.949 (%12,16) | 8.539 (%5,41) | 1.850 | **7** | 5/6 | 5 ilçe (593 del.) | MERKEZ (414), BOR (92), ÇİFTLİK (35), ULUKIŞLA (35) | **738 – 1.028** | İkincil / Yedek |
| 52 | **ORDU** | 6 | 50.604 (%9,78) | 89.097 (%19,81) | 8.471 | **12** | 15/19 | 7 ilçe (346 del.) | ALTINORDU (197), FATSA (95), KUMRU (16), ÇAYBAŞI (10) | **1.668 – 2.312** | İkincil / Yedek |
| 53 | **RİZE** | 3 | 283 (%0,12) | 6.351 (%3,33) | 1.203 | **4** | 11/12 | 4 ilçe (518 del.) | MERKEZ (302), FINDIKLI (88), ARDEŞEN (78), PAZAR (50) | **413 – 577** | İkincil / Yedek |
| 54 | **SAKARYA** | 8 | 79.512 (%10,92) | 31.194 (%5,20) | 5.749 | **18** | 11/16 | 10 ilçe (458 del.) | ADAPAZARI (177), SERDİVAN (113), ERENLER (44), AKYAZI (33) | **1.496 – 2.085** | İkincil / Yedek |
| 55 | **SAMSUN** | 9 | 111.192 (%12,06) | 97.343 (%12,57) | 11.745 | **24** | 12/17 | 10 ilçe (336 del.) | ATAKUM (137), ÇARŞAMBA (51), CANİK (36), TEKKEKÖY (26) | **2.259 – 3.141** | İkincil / Yedek |
| 56 | **SİİRT** | 3 | 2.482 (%1,50) | 1.273 (%0,89) | 236 | **2** | 7/7 | 3 ilçe (469 del.) | MERKEZ (292), KURTALAN (107), PERVARİ (70) | **78 – 113** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 57 | **SİNOP** | 2 | 14.099 (%9,41) | 5.525 (%3,96) | 1.026 | **4** | 8/9 | 6 ilçe (561 del.) | MERKEZ (276), BOYABAT (107), GERZE (66), AYANCIK (51) | **395 – 556** | İkincil / Yedek |
| 58 | **SİVAS** | 5 | 30.284 (%7,25) | 3.753 (%1,08) | 1.659 | **7** | 16/17 | 6 ilçe (471 del.) | MERKEZ (373), KANGAL (30), GEMEREK (25), ZARA (19) | **514 – 716** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 59 | **TEKİRDAĞ** | 8 | 87.644 (%11,17) | 38.116 (%5,88) | 6.594 | **19** | 5/11 | 7 ilçe (428 del.) | ÇORLU (151), SÜLEYMANPAŞA (147), MALKARA (36), ERGENE (32) | **1.651 – 2.292** | İkincil / Yedek |
| 60 | **TOKAT** | 5 | 44.606 (%11,04) | 12.876 (%3,94) | 2.907 | **10** | 9/12 | 4 ilçe (318 del.) | MERKEZ (218), TURHAL (68), REŞADİYE (19), ALMUS (13) | **540 – 752** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 61 | **TRABZON** | 6 | 66.698 (%12,09) | 27.908 (%6,18) | 4.934 | **15** | 15/18 | 6 ilçe (385 del.) | ORTAHİSAR (258), BEŞİKDÜZÜ (54), VAKFIKEBİR (29), ARAKLI (16) | **964 – 1.343** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 62 | **TUNCELİ** | 1 | 1.306 (%2,25) | 0 (%0,00) | 69 | **1** | 8/8 | 3 ilçe (454 del.) | MERKEZ (284), ÇEMİŞGEZEK (87), PERTEK (83) | **42 – 62** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 63 | **ŞANLIURFA** | 14 | 45.097 (%4,56) | 6.937 (%0,79) | 2.664 | **10** | 10/13 | 5 ilçe (471 del.) | KARAKÖPRÜ (159), HALİLİYE (148), EYYÜBİYE (100), BİRECİK (49) | **739 – 1.026** | İkincil / Yedek |
| 64 | **UŞAK** | 3 | 44.606 (%17,41) | 24.332 (%11,10) | 3.667 | **10** | 5/6 | 6 ilçe (600 del.) | MERKEZ (462), EŞME (46), BANAZ (42), SİVASLI (20) | **1.461 – 2.027** | İkincil / Yedek |
| 65 | **VAN** | 8 | 648 (%0,12) | 2.422 (%0,56) | 572 | **2** | 13/13 | 5 ilçe (564 del.) | İPEKYOLU (223), TUŞBA (114), ERCİŞ (104), EDREMİT (79) | **220 – 314** | İkincil / Yedek |
| 66 | **YOZGAT** | 4 | 60.001 (%22,73) | 9.971 (%4,65) | 3.344 | **13** | 12/14 | 9 ilçe (413 del.) | MERKEZ (162), SORGUN (84), BOĞAZLIYAN (71), ÇEKEREK (26) | **744 – 1.046** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 67 | **ZONGULDAK** | 5 | 40.371 (%9,96) | 19.066 (%5,99) | 3.153 | **9** | 7/8 | 6 ilçe (344 del.) | MERKEZ (94), ÇAYCUMA (77), KOZLU (52), DEVREK (49) | **552 – 779** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 68 | **AKSARAY** | 4 | 63.590 (%24,50) | 27.268 (%13,97) | 4.696 | **14** | 7/8 | 6 ilçe (584 del.) | MERKEZ (450), ORTAKÖY (40), GÜLAĞAÇ (30), ESKİL (29) | **1.789 – 2.482** | İkincil / Yedek |
| 69 | **BAYBURT** | 1 | 8.040 (%15,85) | 1.465 (%3,77) | 460 | **3** | 3/3 | 1 ilçe (499 del.) | MERKEZ (499) | **128 – 180** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 70 | **KARAMAN** | 3 | 18.378 (%10,85) | 2.906 (%2,10) | 1.032 | **5** | 5/6 | 2 ilçe (526 del.) | MERKEZ (429), ERMENEK (97) | **357 – 495** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 71 | **KIRIKKALE** | 3 | 18.449 (%10,09) | 4.250 (%2,74) | 1.131 | **5** | 8/9 | 3 ilçe (497 del.) | MERKEZ (415), YAHŞİHAN (62), DELİCE (20) | **347 – 482** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 72 | **BATMAN** | 5 | 398 (%0,12) | 1.389 (%0,53) | 329 | **2** | 6/6 | 2 ilçe (433 del.) | MERKEZ (370), GERCÜŞ (63) | **96 – 137** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 73 | **ŞIRNAK** | 4 | 3.172 (%1,16) | 0 (%0,00) | 201 | **2** | 7/7 | 3 ilçe (426 del.) | MERKEZ (172), SİLOPİ (132), CİZRE (122) | **69 – 100** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 74 | **BARTIN** | 2 | 161 (%0,12) | 2.154 (%1,90) | 421 | **2** | 3/4 | 2 ilçe (598 del.) | MERKEZ (597), AMASRA (1) | **179 – 248** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 75 | **ARDAHAN** | 2 | 2.716 (%4,87) | 1.049 (%2,18) | 203 | **2** | 6/6 | 3 ilçe (355 del.) | MERKEZ (202), ÇILDIR (92), GÖLE (61) | **46 – 68** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 76 | **IĞDIR** | 2 | 6.913 (%6,57) | 2.934 (%3,12) | 528 | **2** | 3/4 | 2 ilçe (546 del.) | MERKEZ (434), TUZLUCA (112) | **196 – 273** | İkincil / Yedek |
| 77 | **YALOVA** | 3 | 17.173 (%9,52) | 2.887 (%2,37) | 982 | **5** | 5/6 | 5 ilçe (586 del.) | MERKEZ (282), ÇİFTLİKKÖY (111), ÇINARCIK (110), ALTINOVA (51) | **388 – 545** | İkincil / Yedek |
| 78 | **KARABÜK** | 3 | 15.782 (%9,65) | 2.933 (%2,08) | 920 | **4** | 5/6 | 2 ilçe (346 del.) | MERKEZ (321), YENİCE (25) | **201 – 278** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 79 | **KİLİS** | 2 | 4.995 (%5,74) | 3.100 (%4,05) | 449 | **2** | 4/4 | 2 ilçe (521 del.) | MERKEZ (487), ELBEYLİ (34) | **137 – 193** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 80 | **OSMANİYE** | 4 | 43.108 (%12,56) | 32.007 (%11,63) | 4.154 | **10** | 4/7 | 5 ilçe (527 del.) | KADİRLİ (233), MERKEZ (227), TOPRAKKALE (24), SUMBAS (24) | **1.375 – 1.906** | İkincil / Yedek |
| 81 | **DÜZCE** | 3 | 325 (%0,12) | 12.699 (%5,46) | 2.361 | **8** | 7/8 | 4 ilçe (552 del.) | MERKEZ (397), AKÇAKOCA (83), YIĞILCA (42), GÜMÜŞOVA (30) | **857 – 1.190** | İkincil / Yedek |

---

## 6. Son Kongre Tahlili, Muhtemel Yeni Kongre Takvimi ve Olağanüstü Kongre Koşulları

- **Son Yapılan Büyük Kongre / Kurultay:**
  **4. Olağan Kurultay:** 18 Ocak 2026 (Büyük Ankara Kongre Merkezi — Müsavat Dervişoğlu yeniden Genel Başkan seçilmiş ve tüzük güncellenmiştir; öncesinde 27 Nisan 2024'te 5. Olağanüstü Kurultay yapılmıştır).
- **Muhtemel Yeni Olağan Kongre / Kurultay Tarih Aralığı:**
  Tüzük Madde 37 uyarınca 2–3 yıllık olağan sürede bir sonraki **5. Olağan Kurultay** penceresi **Ocak 2028 – Ocak 2029** aralığıdır (1/3 delege imzasıyla her zaman 60 gün içinde Seçimli Olağanüstü Kurultay yolu açıktır).
- **Olağanüstü Büyük Kongre / Kurultay Şartları:**
  Tüzük Madde 37 uyarınca gündemli olağanüstü kurultay 1/5 noter onaylı imzayla; **Seçimli Olağanüstü Kurultay ise kurultay delegelerinin en az 1/3'ünün (~450 noter onaylı imza)** yazılı istemiyle **60 gün içinde** yapılır! **Çok Güçlü Hukuki Güvence (m. 37):** Yönetim 60 gün içinde kurultayı toplamazsa, imza sahiplerinin noter talebinde belirledikleri **3 asıl ve 2 yedek kişilik Çağrı Heyeti** doğrudan olağanüstü kurultayı toplar!

---

## 7. Adım Adım Yasal ve Demokratik Katılım Yol Haritası (5 Fazlı Plan)

### Faz 1: YSK-SİPARS Veri Haritalama ve Resmi Üyelik Süreci (Kongreden 6–12 Ay Önce)
1. **İl ve İlçe Hedef Seçimi:** Yukarıdaki 81 il matrisinde `🎯 Optimal Hedef` olarak işaretlenen **45 il** ve bu illerin toplam **250 stratejik ilçesi** önceliklendirilir; `723` adet `<400` üyeli (doğrudan delege olunan) ilçe ile `250` adet `>=400` üyeli (mahalle sandığı kurulan) ilçenin çalışma planı ayrıştırılır.
2. **Usulüne Uygun Üyelik Başvurusu:** Tüzükteki başvuru şartlarına (Tüzük Madde 6, 7, 8, 9) tam uyumla, referans/ikamet/kota kuralları gözetilerek başvurular yapılır ve mutlaka tarih-sayılı **Alındı Belgesi** alınır.
3. **Süre ve İtiraz Takibi:** Yasal karar süresi sonunda kabul edilmeyen başvurular için süresi içinde İl Yönetim Kuruluna / üst kurula yazılı itiraz yapılır; kesinleşen üyelikler e-Devlet (**SİPARS**) üzerinden doğrulanır.

### Faz 2: Mahalle / Muhtarlık Bölgesi Delege Seçimleri (Kongreden 3–5 Ay Önce)
1. **Askı Listelerinin Denetimi:** Delege seçimleri öncesinde ilçe başkanlıklarında askıya çıkarılan üye/seçmen listeleri incelenir; maddi hata veya eksiklik varsa askı süresi içinde belgeleriyle yazılı itiraz edilir.
2. **Mahalle Sandık Katılımı:** Üye sayısı 400'ü aşan `250` ilçeden hedef sepette yer alanlarda her mahalle için tam kadro (asıl + yedek, cinsiyet/gençlik kotalarına uygun) ilçe delege aday listesi hazırlanır. Üye sayısı 400'ün altında kalan ilçelerde ise tüm kayıtlı üyeler doğrudan Faz 3'teki İlçe Kongresi seçmenidir.

### Faz 3: İlçe Kongreleri ve İl Delegelerinin Seçimi (Kongreden 2–4 Ay Önce)
1. **SPK m. 21 Hâkim Güvencesi:** İlçe Kongresi delege listesi kongreden en az 15 gün önce İlçe Seçim Kurulu Başkanına verilir, 7 gün önce 3 gün süreyle askıya çıkarılır. Kesinleşen mühürlü hazirun listesi dışında kimse oy kullanamaz.
2. **İlçe Yönetimi ve İl Delegeliği Seçimi:** Hedeflenen **250 ilçede** İlçe Başkanı, İlçe Yönetim Kurulu ve **İl Kongresi delegeleri** (`>=318 / 600` il delegesi hedefiyle) gizli oy, açık tasnif ve yargı gözetiminde seçilir.

### Faz 4: İl Kongreleri ve Büyük Kongre Delegasyonunun Belirlenmesi (Kongreden 1–2 Ay Önce)
1. **İl Kongresi Salt Çoğunluğu:** Hedeflenen **45 ilin** her birinde 600 il delegesinin salt çoğunluğu sağlanarak İl Başkanı, İl Yönetim Kurulu, İl Disiplin Kurulu ve o ilin **Büyük Kongre / Kurultay delegeleri** (toplam **720 seçilmiş delege**) seçilir.
2. **Adaylık İmza Hazırlığı:** Büyük Kongreye seçilen `720` delege arasından, Genel Başkan adaylığı için Tüzüğün aradığı imza barajını fazlasıyla karşılayacak sayıda noter/divan imzası organize edilir.

### Faz 5: Büyük Kongre / Kurultay ve Merkez Organların Demokratik Seçimi
1. **Kongre Divan Başkanlığı Seçimi:** Kongre açılışında hazirun çoğunluğuyla tarafsız ve tüzüğe hâkim bir **Kongre Divan Başkanı ve Divan Heyeti** seçilir.
2. **Genel Başkanlık ve Üst Kurul Seçimi:** Yargı gözetiminde kurulan sandıklarda ilk turda **`676+` oyla** Genel Başkan seçimi kazanılır; aynı zamanda tüzükteki liste ve kota kurallarına tam uyumlu **Anahtar Liste / Blok Liste** ile merkez karar organı ve disiplin kurulu asıl/yedek üyeliklerinde salt çoğunluk sağlanır.

---

## 8. Parti Tüzüğüne Özgü Kritik Stratejik ve Hukuki Notlar

- İYİ Parti Tüzüğü; **15 günde üyelik kararı**, **%5 gibi düşük Genel Başkan adaylık imzası (~68 delege)** ve **1/3 imzayla Çağrı Heyetli Seçimli Olağanüstü Kurultay (m. 37)** hükümleriyle demokratik yarışa en açık merkez parti tüzüklerinden biridir.
- 18 Ocak 2026 tüzük değişikliği uyarınca tüm ilçe, il ve GİK listelerinde **%25 Cinsiyet Kotası** matematiksel olarak eksiksiz sağlanmalıdır; aksi halde liste Divan tarafından reddedilir.
- **2820 Sayılı SPK m. 21 Yargısal Güvencesi:** İlçe, il ve büyük kongre seçimlerinin tamamı **Seçim Kurulu Başkanı Hâkimin** doğrudan gözetim ve denetimi altında, **gizli oy ve açık tasnif** esasına göre yapılır. Seçim devamı ve sonuçlarına karşı tutanakların düzenlenmesinden itibaren **2 gün içinde** Seçim Kurulu Başkanına itiraz edilebilir; hâkimin kararı kesindir.
- **Görevden Alma / Fesih Kararlarına Karşı Yasal Sınır (SPK m. 19–20):** Üst kurulların il veya ilçe yönetim kurullarını görevden alması halinde dahi atanan geçici kurullar **ilçelerde en geç 30 gün, illerde en geç 45 gün** içinde olağanüstü kongreyi toplamak zorundadır; yeni delege seçimi yapılmışsa kongre seçilmiş mevcut delegelerle toplanır. Bu hüküm, tabandan seçilmiş delegelerin iradesini koruyan en temel yasal güvencedir.