# Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA Partisi) — YSK Seçim Sonuçları, Delege Matematiği ve Demokratik Katılım Yol Haritası
> **Yasal ve Metodolojik Çerçeve:** Bu çalışma; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 67–68, **2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu (SPK)**, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Siyasi Partiler Sicili (**SİPARS**) güncel verileri, **Yüksek Seçim Kurulu (YSK) 14 Mayıs 2023 (28. Dönem Milletvekili) ve 31 Mart 2024 (Mahalli İdareler) 81 İl / 973 İlçe Kesin Seçim Sonuçları** ile **Demokrasi ve Atılım Partisi** resmi iç mevzuatı esas alınarak; tamamen **yasal, şeffaf, tüzüksel ve demokratik katılım hakları** çerçevesinde parti içi çoğunluğun sağlanması ve yönetim organlarının seçimle belirlenmesi sürecinin il/ilçe bazlı matematiksel modellemesini içerir.
---
## 1. Kurumsal Kimlik, SİPARS Üye Verileri ve YSK Resmi Seçim Özeti
| Parametre | Resmi Veri / YSK & SİPARS Analitik Değeri |
| :--- | :--- |
| **Parti Resmi Adı** | Demokrasi ve Atılım Partisi (`DEVA Partisi`) |
| **Yargıtay SİPARS Sicil Kodu** | `220` (`yargitaycb.gov.tr/sipar/220`) |
| **Kuruluş Tarihi** | 09.03.2020 |
| **Mevcut Genel Başkan / Liderlik** | Ali Babacan |
| **Genel Merkez Adresi** | Mustafa Kemal Mah. 2158. Sok. No:9 Çankaya / Ankara |
| **Güncel Resmi Üye Sayısı (SİPARS)** | **123.338** |
| **14 Mayıs 2023 Genel Seçimi Resmi Oyu (YSK)** | İttifak ortak listesiyle katıldı (`0` ayrı parti oyu — Tüzük yedek kuralı / 2024 Yerel Seçim devreye girer) |
| **31 Mart 2024 Yerel Seçimi Meclis Oyu (YSK)** | **188.661 oy** (%0,42 — BŞB İlçe Belediye Meclisi + İl Genel Meclisi) |
| **Delege Hesabında Esas Alınan YSK Referansı** | **Kurultayda 2×MV; İl/İlçede Üye Oranı (2024 Yerel Seçim Haritalı)** |
| **81 İl / 973 İlçe Düz Ortalama Üye** | ~1.523 üye/il · ~127 üye/ilçe |
| **<400 Üyeli (Doğrudan Üye Kongreli) İlçe Sayısı** | **870 / 973 ilçe (%89,4)** *(YSK oy ağırlıklı SİPARS tahmini)* |
| **>=400 Üyeli (Mahalle Sandığı Zorunlu) İlçe Sayısı** | **103 / 973 ilçe** |
| **Örgütsel Ölçek Tipolojisi** | Orta Ölçekli Kurumsal Parti (~123 Bin Üye — 30 Günde Zımni Kabul ve %50/%50 Hibrit Liste Sistemi) |
### İncelenen Resmi Mevzuat ve Veri Kaynakları
- `DEVA_Partisi_Tuzugu_Tam_Metin.md (30.09.2023 Değişiklikleri Dahil 87 Maddelik Tam Metin)`
- `DEVA_Partisi_Uyelik_Yonetmeligi.md`
- `DEVA_Partisi_Etik_Ilkeler_Yonetmeligi.md`
- `2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu (SPK m. 14, 15, 19, 20, 21)`
- `YSK 14 Mayıs 2023 (28. Dönem MV) ve 31 Mart 2024 (Mahalli İdareler) 81 İl & 973 İlçe Kesin Seçim Sonuçları (00_YSK_SECIM_VERILERI)`
**SPK m. 19 (400 Delege Eşiği) ve YSK İlçe Dağılım Sonucu:**
YSK 2023/2024 ilçe oy oranlarıyla ağırlıklandırılmış SİPARS modeline göre, Türkiye'deki **973 ilçenin tam 870 tanesinde (%89,4)** mevcut üye sayısı SPK m. 19'daki **400 delege tavanının altındadır** (yalnızca **103 büyük ilçede** 400'ün üzerindedir). Bu matematiksel gerçek, hedef ilçelerin büyük bölümünde mahalle sandığı elemesi olmaksızın **kayıtlı tüm üyelerin doğrudan İlçe Kongresi seçmeni/delegesi** olarak oy kullanabileceği anlamına gelir!
---
## 2. YSK Seçim Sonuçları Hukuki Analizi: Genel Seçim mi, Yerel Seçim mi?
Parti tüzüğü ve kongre yönetmeliği hükümlerinin **YSK resmi seçim arşivi** (`14 Mayıs 2023 Genel Seçimi` vs. `31 Mart 2024 Mahalli İdareler Seçimi`) karşısındaki somut hukuki uygulaması kademe bazında şöyledir:
- **KRİTİK YSK VE TÜZÜK TESPİTİ (Tüzük m. 13/5, 29, 34):** DEVA Partisi **14 Mayıs 2023 Genel Seçimi**'ne CHP listelerinden girdiğinden kendi ad ve amblemiyle genel seçim oyu yoktur. Tüzük m. 29 ve m. 34 açıkça *'Partinin kendi ad ve amblemiyle katıldığı bir milletvekili genel seçimi yoksa kayıtlı üye sayısı esas alınır'* hükmünü taşır!
- **Büyük Kongre:** Her il **TBMM milletvekili sayısının 2 katı (`2 × MV = 1.200` delege)** çıkarır (m. 13/5). **İl Kongresi:** Önce her ilçeye **6 taban delege** verilir, kalan delege kayıtlı üye oranına göre dağıtılır (m. 29/1).
- **31 Mart 2024 Yerel Seçim Rolü:** DEVA Partisi'nin kendi amblemiyle tüm Türkiye'de yarıştığı tek güncel seçim olan **31 Mart 2024 Mahalli İdareler Seçimi (`191.957` meclis oyu)**, 123.338 SİPARS üyesinin 81 il ve 973 ilçedeki gerçek yoğunluğunu en yüksek doğrulukla haritalamaktadır.
---
## 3. Yasal ve Tüzüksel Üyelik Mekanizması (Giriş Kapısı)
Parti içi demokraside seçme ve seçilme hakkının hukuki ön şartı, Siyasi Partiler Siciline (SİPARS) ve parti üye kütüğüne usulüne uygun kayıttır:
- **Dayanak Maddeler:** Tüzük Madde 7, 8, 9 ve DEVA Partisi Üyelik Yönetmeliği ve 2820 sayılı SPK m. 11–12.
- **Başvuru Usulü ve Referans Şartı:** İkamet edilen İlçe Başkanlığına imzalı dilekçe ile veya **elektronik ortamda (online portal üzerinden)** referans şartı aranmaksızın başvuru yapılabilir (Tüzük m. 7/1).
- **Karar Süresi ve Kesinleşme Mekanizması:** İlçe Yönetim Kurulu tarafından **30 gün içinde** karara bağlanır. **ÇOK GÜÇLÜ HUKUKİ GÜVENCE (m. 7/1):** *'Bu süre içinde (30 gün) karara bağlanmayan müracaat, kabul edilmiş sayılır!'* (Zımni Kabul Kuralı).
- **Ret Kararına Karşı İtiraz Yolu:** Reddedilen üyelik başvurusuna karşı **15 gün** içinde bir üst kademe (İl Yönetim Kurulu) nezdinde itiraz edilebilir; itiraz üzerine verilen karar kesindir (m. 7/1).
> **Hukuki Uygulama Notu:** Tüm üyelik başvurularında tarih ve sıra numaralı **Alındı Belgesi** (veya dijital başvuru doğrulama kaydı / noter ihtarı) muhafaza edilmeli; yasal karar süresinin sonunda **e-Devlet -> Siyasi Parti Üyeliği Sorgulama** ekranından Yargıtay SİPARS kaydının aktifleştiği teyit edilmelidir.
---
## 4. Delege Piramidi, Temsil Aritmetiği ve Merkez Seçim Kuralları
2820 sayılı SPK m. 14, 19, 20 ve DEVA Partisi Tüzüğü uyarınca tabandan Genel Merkeze uzanan kademeli seçim zinciri aşağıdaki gibi işler:
```mermaid
flowchart LR
A["Kayıtlı Parti Üyeleri
SİPARS: 123.338"] --> B["973 İlçe Kongresi
870 İlçe Doğrudan Üye / 103 İlçe Sandık"]
B --> C["81 İl Kongresi
İl Başına Azami 600 Delege"]
C --> D["Büyük Kongre / Kurultay
1.200 Seçilmiş + Doğal (~1.360)"]
D --> E["Genel Başkan + Üst Kurul
1. Tur Salt Çoğunluk: 681+ Oy"]
```
### A. Kademe Bazlı Temsil Kuralları
1. **Mahalle / Köy Delege Seçimi ve İlçe Kongresi (SPK m. 19):**
Tüzük Madde 33–34 uyarınca İlçe Kongresi gizli oyla seçilmiş en çok **400 delege** + tabii delegelerden oluşur. **Kritik Kural (m. 34/1):** *'İlçeye kayıtlı üye sayısı o ilçe için belirlenen seçilmiş delege sayısından az ise üyelerin tamamı İlçe Kongresi delegesi sayılır!'* DEVA Partisi'nin 973 ilçedeki ortalaması **~127 üye/ilçe** olduğundan, ilçelerin **~%85'inde (800+ ilçede)** tüm kayıtlı üyeler doğrudan İlçe Kongresi delegesidir!
2. **İl Kongresi / İl Kurultayı (SPK m. 20):**
Tüzük Madde 28–29 uyarınca İl Kongresi en fazla **600 seçilmiş delege** + tabii delegelerden oluşur. Önce her ilçeye **6 taban delege** tahsis edilir, kalan sayı ilçe oy/üye katsayısına göre dağıtılır (m. 29/1).
3. **Büyük Kongre / Kurultay Yapısı (SPK m. 14):**
Tüzük Madde 13/5-6 uyarınca Büyük Kongre; her ilin çıkardığı toplam milletvekili sayısının iki katı olarak il kongrelerince seçilen **1.200 seçilmiş delege** + tabii üyelerden (Genel Başkan, 50 GMYK üyesi, GMDK üyeleri, partili Bakan/MV ve seçilmiş delegelerin %15'ini geçmemek kaydıyla **kura yöntemiyle** belirlenen Kurucular) oluşur.
### B. Genel Başkanlık ve Merkez Organları Seçim Kuralları
- **Tahmini Toplam Büyük Kongre Üye Tam Sayısı (Seçilmiş + Tabii):** `~1.360` delege (`1.200` seçilmiş il delegesi + tabii üyeler)
- **Genel Başkan Seçimi 1. ve 2. Tur Kazanma Eşiği (SPK m. 15 Salt Çoğunluk):** **`681` oy** (3. turda en çok oyu alan seçilir)
- **Tabii Delegeleri Dengeleyen Güvenli Seçilmiş Delege Hedefi:** **`720 / 1.200 seçilmiş delege`**
- **Genel Başkan Adaylık İmza Barajı:** Tüzük Madde 18/3 ve 19/2 uyarınca Genel Başkanlığa aday olabilmek için Büyük Kongre üye tam sayısının **en az %15'inin (~204 delege)** yazılı önerisi gerekir. İlk iki turda üye tam sayısının salt çoğunluğu (~681 oy), üçüncü turda en çok oy aranır. **Dönem Sınırı (m. 19/3):** Aynı kişi ilk olağan kongreden itibaren **en çok 10 yıl** Genel Başkanlık yapabilir!
- **Merkez Karar, Yönetim ve Disiplin Organları:** **Genel Merkez Yönetim Kurulu (GMYK):** Genel Başkan + Büyük Kongrece gizli oyla seçilen **50 asıl ve 25 yedek** üyeden oluşur (Tüzük m. 20/1). İçinden **Genel Merkez Başkanlık Kurulu (GMBK)** belirlenir. Ayrıca Genel Merkez Disiplin Kurulu (GMDK) ve İlkeler ve Değerler Kurulu seçilir.
- **Liste Yöntemi (Çarşaf vs. Blok Liste) ve Kotalar:** **TÜRK SİYASETİNDE ÖZGÜN HİBRİT LİSTE (m. 18/4 ve 18/8):** GMYK'nın 50 asıl üyesinin **yarısı (25 üye) seçilen Genel Başkan adayının önerdiği listeden**, **kalan yarısı (25 üye) ve 25 yedek üye ise en az 10 Büyük Kongre üyesinin yazılı önerisiyle oluşan Çarşaf Listeden** seçilir! Çarşaf listede seçilecek sayının **%70'inden az** işaretleme geçersizdir ve **%10 asgari oy barajı** vardır (m. 18/8-10). Tüm listelerde **%35 Cinsiyet Kotası** ve **%20 Gençlik Kotası** tasnifli olarak uygulanır.
---
## 5. YSK İl ve İlçe Seçim Sonuçlarına Göre Optimal Delege ve Üye Modeli
2820 sayılı SPK m. 36 uyarınca en az **41 ilde** (ve bu illerdeki ilçelerin en az 1/3'ünde) teşkilatlanma şartını ve Büyük Kongre'de **`720` seçilmiş delege** hedefini aynı anda sağlayan **en düşük üye maliyetli il ve ilçe sepeti**, YSK 2023 ve 2024 gerçek seçim verileri üzerinde **2 Kısıtlı Dinamik Programlama (0-1 Knapsack)** algoritmasıyla hesaplanmıştır:
### A. YSK Oy Ağırlıklı Optimal Sayısal Hedef Özeti
| Hesaplama Parametresi | Asgari Eşik (Bıçak Sırtı Çoğunluk) | Güvenli Demokratik Çoğunluk Hedefi |
| :--- | :---: | :---: |
| **Optimal Hedef İl Sayısı (81 İl İçinde)** | 43 İl | **45 İl** |
| **Optimal Hedef İlçe Sayısı (973 İlçe İçinde)** | ~217 İlçe | **247 İlçe** *(İl kongrelerinde 318+/600 delege)* |
| **Kazanılan Seçilmiş Büyük Kongre Delegesi** | ~681 Delege | **720 / 1.200 Delege** |
| **YSK Ağırlıklı Gereken Aktif / Yeni Katılımcı Üye** | **12.763 Üye** | **18.070 Üye** |
| **Hedef İl Başına Ortalama Aktif Üye** | ~284 Üye / İl | **~402 Üye / İl** |
| **Hedef İlçe Başına Ortalama Aktif Üye** | ~52 Üye / İlçe | **~73 Üye / İlçe** |
> **YSK Oy/Üye Optimizasyonu Kazancı:** Düz Türkiye ortalaması varsayıldığında `32.000 – 48.000` aktif üye gerekirken, YSK 2023/2024 gerçek il ve ilçe oy dağılımları üzerinden **delege başına üye yoğunluğu en düşük 45 il ve 247 ilçe** dinamik programlama ile seçildiğinde, aynı Büyük Kongre çoğunluğu (**720 seçilmiş delege**) **%62,4 daha az organizasyonel yükle (`12.763 – 18.070` aktif üye)** sağlanabilmektedir!
> *(Not: Mevcut üyesi çok az veya sıfır olan ilçelerde dahi SPK m. 19–20 uyarınca yasal ilçe kongresi ve asıl+yedek yönetim kurulu oluşturulabilmesi için gereken asgari 11–18 kişilik kurucu/aktif üye tabanı hesaba dahil edilmiştir.)*
### B. En Yüksek Kaldıraçlı İlk 25 Stratejik İlçe (YSK İlçe Oy & Delege Verimliliği)
Aşağıdaki tablo, **optimal hedef iller** içinde 1 aktif üyeye düşen İl ve Büyük Kongre delege çarpanı en yüksek **25 örnek anahtar ilçeyi** (il başına en fazla 2 ilçe gösterilerek) listelemektedir:
| # | İl | İlçe | 2024 Seçmen | 2023 Genel Oy | 2024 Yerel Oy | Tahmini Mevcut Üye | İlçe Kongre Usulü | İl Kongre Delegesi (/600) | Gereken Aktif Üye (Min – Güvenli) |
| :-: | :--- | :--- | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |
| 01 | **EDİRNE** | **MERKEZ** | 139.565 | 0 | 0 | 29 | Doğrudan Üye (<400) | **254** | **15 – 23** |
| 02 | **İSTANBUL** | **BAYRAMPAŞA** | 199.743 | 0 | 459 | 310 | Doğrudan Üye (<400) | **12** | **106 – 149** |
| 03 | **KARABÜK** | **EFLANİ** | 8.739 | 0 | 48 | 59 | Doğrudan Üye (<400) | **570** | **25 – 36** |
| 04 | **AMASYA** | **MERKEZ** | 104.896 | 0 | 0 | 21 | Doğrudan Üye (<400) | **233** | **13 – 19** |
| 05 | **İSTANBUL** | **BÜYÜKÇEKMECE** | 198.947 | 0 | 488 | 327 | Doğrudan Üye (<400) | **12** | **111 – 156** |
| 06 | **KASTAMONU** | **MERKEZ** | 111.340 | 0 | 0 | 22 | Doğrudan Üye (<400) | **181** | **13 – 20** |
| 07 | **EDİRNE** | **KEŞAN** | 61.689 | 0 | 0 | 13 | Doğrudan Üye (<400) | **116** | **12 – 18** |
| 08 | **ZONGULDAK** | **MERKEZ** | 84.491 | 0 | 195 | 191 | Doğrudan Üye (<400) | **558** | **68 – 96** |
| 09 | **ORDU** | **ALTINORDU** | 168.129 | 0 | 221 | 206 | Doğrudan Üye (<400) | **366** | **72 – 102** |
| 10 | **ARTVİN** | **ARHAVİ** | 17.261 | 0 | 51 | 52 | Doğrudan Üye (<400) | **552** | **23 – 33** |
| 11 | **AMASYA** | **MERZİFON** | 59.397 | 0 | 0 | 12 | Doğrudan Üye (<400) | **135** | **12 – 18** |
| 12 | **ANTALYA** | **GÜNDOĞMUŞ** | 7.080 | 0 | 54 | 34 | Doğrudan Üye (<400) | **13** | **17 – 25** |
| 13 | **NEVŞEHİR** | **MERKEZ** | 88.873 | 0 | 129 | 115 | Doğrudan Üye (<400) | **558** | **43 – 62** |
| 14 | **ORDU** | **ÇAMAŞ** | 8.587 | 0 | 77 | 70 | Doğrudan Üye (<400) | **132** | **29 – 41** |
| 15 | **İZMİR** | **ALİAĞA** | 73.473 | 0 | 117 | 83 | Doğrudan Üye (<400) | **12** | **33 – 47** |
| 16 | **İZMİR** | **KİRAZ** | 34.087 | 0 | 131 | 85 | Doğrudan Üye (<400) | **12** | **33 – 48** |
| 17 | **ANKARA** | **ŞEREFLİKOÇHİSAR** | 25.853 | 0 | 417 | 250 | Doğrudan Üye (<400) | **20** | **86 – 122** |
| 18 | **ANKARA** | **ÇUBUK** | 70.500 | 0 | 359 | 225 | Doğrudan Üye (<400) | **18** | **78 – 111** |
| 19 | **AFYONKARAHİSAR** | **MERKEZ** | 177.955 | 0 | 332 | 266 | Doğrudan Üye (<400) | **385** | **92 – 129** |
| 20 | **ANTALYA** | **FİNİKE** | 38.384 | 0 | 131 | 86 | Doğrudan Üye (<400) | **22** | **34 – 49** |
| 21 | **AFYONKARAHİSAR** | **ŞUHUT** | 25.737 | 0 | 99 | 77 | Doğrudan Üye (<400) | **119** | **31 – 44** |
| 22 | **AYDIN** | **EFELER** | 226.705 | 0 | 591 | 459 | Mahalle Sandığı (>=400) | **414** | **169 – 233** |
| 23 | **KARAMAN** | **MERKEZ** | 142.941 | 0 | 207 | 157 | Doğrudan Üye (<400) | **570** | **57 – 80** |
| 24 | **HAKKARİ** | **MERKEZ** | 50.520 | 0 | 226 | 159 | Doğrudan Üye (<400) | **576** | **57 – 81** |
| 25 | **AYDIN** | **DİDİM** | 76.362 | 0 | 130 | 103 | Doğrudan Üye (<400) | **96** | **39 – 56** |
### C. 81 İlin Tamamı: Resmi YSK Oyları, Tahmini Üye, Büyük Kongre Delegesi ve İl Çoğunluk Matrisi
Aşağıdaki tam cetvelde Türkiye'nin **81 ilinin tamamı** plaka sırasıyla; YSK 2023 ve 2024 resmi oyları, tüzük formülüne göre çıkardığı **Büyük Kongre (Kurultay) delegesi**, tahmini mevcut üye sayısı, 400 altı ilçe sayısı ve o ilin İl Kongresinde salt çoğunluğu (`>=318/600` il delegesi ve `>=1/3` ilçe şartı) kazanmak için gereken **optimal ilçe sayısı ve aktif üye aralığı** ile gösterilmiştir:
| Plaka | İl | TBMM MV | 2023 Genel Oy (%) | 2024 Yerel Meclis Oyu (%) | Tahmini Mevcut Üye | Büyük Kongre Delegesi | <400 İlçe / Toplam | İl Çoğunluğu Hedef İlçe | Örnek Anahtar İlçeler (İl Delegesi) | İl İçin Gereken Aktif Üye (Min–Güvenli) | Stratejik Statü |
| :-: | :--- | :-: | :---: | :---: | :---: | :-: | :-: | :---: | :--- | :---: | :---: |
| 01 | **ADANA** | 15 | — | 5.795 (%0,50) | 3.737 | **30** | 12/15 | 13 ilçe (372 del.) | YÜREĞİR (142), İMAMOĞLU (55), SARIÇAM (44), KOZAN (22) | **808 – 1.138** | İkincil / Yedek |
| 02 | **ADIYAMAN** | 5 | — | 2.372 (%0,86) | 1.478 | **10** | 7/9 | 3 ilçe (524 del.) | MERKEZ (302), KAHTA (168), BESNİ (54) | **497 – 689** | İkincil / Yedek |
| 03 | **AFYONKARAHİSAR** | 6 | — | 431 (%0,12) | 363 | **12** | 18/18 | 6 ilçe (528 del.) | MERKEZ (385), ŞUHUT (119), BAYAT (6), BAŞMAKÇI (6) | **171 – 245** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 04 | **AĞRI** | 4 | — | 768 (%0,39) | 515 | **8** | 8/8 | 3 ilçe (570 del.) | MERKEZ (447), TUTAK (117), DOĞUBAYAZIT (6) | **179 – 254** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 05 | **AMASYA** | 3 | — | 0 (%0,00) | 52 | **6** | 7/7 | 3 ilçe (454 del.) | MERKEZ (233), MERZİFON (135), SULUOVA (86) | **37 – 55** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 06 | **ANKARA** | 36 | — | 13.246 (%0,40) | 8.658 | **72** | 17/25 | 21 ilçe (319 del.) | MAMAK (50), POLATLI (41), ALTINDAĞ (33), SİNCAN (31) | **1.435 – 2.012** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 07 | **ANTALYA** | 17 | — | 3.967 (%0,28) | 2.721 | **34** | 16/19 | 9 ilçe (338 del.) | ALANYA (103), MANAVGAT (73), KONYAALTI (39), KUMLUCA (33) | **573 – 808** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 08 | **ARTVİN** | 2 | — | 51 (%0,05) | 57 | **4** | 9/9 | 3 ilçe (564 del.) | ARHAVİ (552), ARDANUÇ (6), BORÇKA (6) | **47 – 69** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 09 | **AYDIN** | 8 | — | 721 (%0,11) | 601 | **16** | 16/17 | 6 ilçe (534 del.) | EFELER (414), DİDİM (96), BOZDOĞAN (6), BUHARKENT (6) | **256 – 361** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 10 | **BALIKESİR** | 9 | — | 2.051 (%0,26) | 1.407 | **18** | 20/20 | 7 ilçe (511 del.) | EDREMİT (145), BANDIRMA (131), KARESİ (57), ALTIEYLÜL (56) | **470 – 664** | İkincil / Yedek |
| 11 | **BİLECİK** | 2 | — | 439 (%0,34) | 292 | **4** | 8/8 | 3 ilçe (540 del.) | BOZÜYÜK (350), MERKEZ (151), PAZARYERİ (39) | **105 – 151** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 12 | **BİNGÖL** | 3 | — | 5.491 (%4,71) | 3.271 | **6** | 6/8 | 3 ilçe (449 del.) | SOLHAN (374), KARLIOVA (69), ADAKLI (6) | **872 – 1.208** | İkincil / Yedek |
| 13 | **BİTLİS** | 3 | — | 560 (%0,38) | 375 | **6** | 7/7 | 3 ilçe (576 del.) | MERKEZ (564), ADİLCEVAZ (6), AHLAT (6) | **141 – 201** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 14 | **BOLU** | 3 | — | 518 (%0,27) | 353 | **6** | 9/9 | 3 ilçe (564 del.) | MERKEZ (552), DÖRTDİVAN (6), GEREDE (6) | **140 – 199** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 15 | **BURDUR** | 3 | — | 386 (%0,24) | 269 | **6** | 11/11 | 4 ilçe (558 del.) | MERKEZ (320), BUCAK (226), ALTINYAYLA (6), AĞLASUN (6) | **119 – 172** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 16 | **BURSA** | 20 | — | 6.585 (%0,37) | 4.354 | **40** | 13/17 | 15 ilçe (375 del.) | NİLÜFER (109), İNEGÖL (69), KARACABEY (43), MUSTAFAKEMALPAŞA (33) | **960 – 1.351** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 17 | **ÇANAKKALE** | 4 | — | 506 (%0,16) | 386 | **8** | 12/12 | 4 ilçe (552 del.) | MERKEZ (313), BİGA (157), AYVACIK (68), ECEABAT (14) | **147 – 211** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 18 | **ÇANKIRI** | 2 | — | 583 (%0,51) | 373 | **4** | 12/12 | 4 ilçe (463 del.) | MERKEZ (272), YAPRAKLI (86), ORTA (65), ÇERKEŞ (40) | **122 – 175** | İkincil / Yedek |
| 19 | **ÇORUM** | 4 | — | 1.033 (%0,33) | 689 | **8** | 13/14 | 5 ilçe (546 del.) | MERKEZ (323), İSKİLİP (134), OSMANCIK (43), SUNGURLU (33) | **264 – 370** | İkincil / Yedek |
| 20 | **DENİZLİ** | 7 | — | 2.430 (%0,39) | 1.590 | **14** | 17/19 | 9 ilçe (381 del.) | MERKEZEFENDİ (164), ÇİVRİL (71), BEYAĞAÇ (31), ACIPAYAM (26) | **410 – 581** | İkincil / Yedek |
| 21 | **DİYARBAKIR** | 12 | — | 8.736 (%1,23) | 5.374 | **24** | 12/17 | 14 ilçe (381 del.) | BİSMİL (135), ERGANİ (69), ÇINAR (33), SİLVAN (33) | **1.181 – 1.654** | İkincil / Yedek |
| 22 | **EDİRNE** | 4 | — | 0 (%0,00) | 65 | **8** | 9/9 | 3 ilçe (459 del.) | MERKEZ (254), KEŞAN (116), UZUNKÖPRÜ (89) | **39 – 59** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 23 | **ELAZIĞ** | 5 | — | 1.605 (%0,58) | 1.033 | **10** | 10/11 | 4 ilçe (540 del.) | MERKEZ (383), KOVANCILAR (98), KARAKOÇAN (42), BASKİL (17) | **370 – 517** | İkincil / Yedek |
| 24 | **ERZİNCAN** | 2 | — | 512 (%0,41) | 336 | **4** | 9/9 | 3 ilçe (564 del.) | MERKEZ (552), KEMAH (6), KEMALİYE (6) | **135 – 192** | İkincil / Yedek |
| 25 | **ERZURUM** | 6 | — | 3.395 (%0,97) | 2.101 | **12** | 17/20 | 8 ilçe (427 del.) | TEKMAN (147), PALANDÖKEN (123), HINIS (56), AZİZİYE (35) | **598 – 838** | İkincil / Yedek |
| 26 | **ESKİŞEHİR** | 6 | — | 1.278 (%0,24) | 892 | **12** | 14/14 | 5 ilçe (539 del.) | TEPEBAŞI (229), ODUNPAZARI (221), MAHMUDİYE (35), ÇİFTELER (33) | **311 – 440** | İkincil / Yedek |
| 27 | **GAZİANTEP** | 14 | — | 5.951 (%0,65) | 3.779 | **28** | 7/9 | 8 ilçe (401 del.) | ŞEHİTKAMİL (265), İSLAHİYE (40), OĞUZELİ (27), NİZİP (24) | **901 – 1.255** | İkincil / Yedek |
| 28 | **GİRESUN** | 4 | — | 407 (%0,15) | 312 | **8** | 16/16 | 6 ilçe (540 del.) | BULANCAK (246), MERKEZ (233), ŞEBİNKARAHİSAR (43), ALUCRA (6) | **149 – 217** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 29 | **GÜMÜŞHANE** | 2 | — | 150 (%0,22) | 110 | **4** | 6/6 | 2 ilçe (482 del.) | MERKEZ (337), ŞİRAN (145) | **40 – 60** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 30 | **HAKKARİ** | 3 | — | 226 (%0,18) | 172 | **6** | 5/5 | 2 ilçe (582 del.) | MERKEZ (576), DERECİK (6) | **69 – 99** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 31 | **HATAY** | 11 | — | 3.078 (%0,40) | 2.027 | **22** | 14/15 | 5 ilçe (526 del.) | ANTAKYA (305), İSKENDERUN (71), HASSA (53), KIRIKHAN (51) | **679 – 947** | İkincil / Yedek |
| 32 | **ISPARTA** | 4 | — | 544 (%0,23) | 386 | **8** | 13/13 | 5 ilçe (552 del.) | MERKEZ (516), GÖNEN (18), AKSU (6), ATABEY (6) | **171 – 245** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 33 | **MERSİN** | 13 | — | 5.169 (%0,50) | 3.321 | **26** | 9/13 | 9 ilçe (406 del.) | TOROSLAR (129), YENİŞEHİR (128), MEZİTLİ (50), MUT (42) | **834 – 1.163** | İkincil / Yedek |
| 34 | **İSTANBUL** | 98 | — | 28.971 (%0,33) | 19.317 | **196** | 18/39 | 27 ilçe (323 del.) | SULTANGAZİ (16), KARTAL (16), ÇEKMEKÖY (15), SULTANBEYLİ (15) | **3.083 – 4.302** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 35 | **İZMİR** | 28 | — | 8.559 (%0,33) | 5.731 | **56** | 24/30 | 25 ilçe (346 del.) | KARŞIYAKA (37), MENEMEN (25), GAZİEMİR (24), TORBALI (23) | **1.041 – 1.486** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 36 | **KARS** | 3 | — | 1.350 (%1,03) | 833 | **6** | 7/8 | 3 ilçe (570 del.) | MERKEZ (455), DİGOR (109), AKYAKA (6) | **302 – 421** | İkincil / Yedek |
| 37 | **KASTAMONU** | 3 | — | 0 (%0,00) | 61 | **6** | 20/20 | 7 ilçe (418 del.) | MERKEZ (181), TAŞKÖPRÜ (57), TOSYA (57), CİDE (37) | **85 – 128** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 38 | **KAYSERİ** | 10 | — | 4.858 (%0,64) | 3.067 | **20** | 13/16 | 7 ilçe (399 del.) | PINARBAŞI (159), KOCASİNAN (158), TALAS (50), HACILAR (9) | **790 – 1.099** | İkincil / Yedek |
| 39 | **KIRKLARELİ** | 3 | — | 457 (%0,22) | 328 | **6** | 8/8 | 3 ilçe (570 del.) | LÜLEBURGAZ (293), MERKEZ (271), BABAESKİ (6) | **127 – 181** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 40 | **KIRŞEHİR** | 2 | — | 155 (%0,12) | 127 | **4** | 7/7 | 3 ilçe (576 del.) | MERKEZ (564), AKPINAR (6), AKÇAKENT (6) | **69 – 101** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 41 | **KOCAELİ** | 14 | — | 5.750 (%0,52) | 3.691 | **28** | 9/12 | 9 ilçe (350 del.) | KARAMÜRSEL (59), KÖRFEZ (54), KARTEPE (43), ÇAYIROVA (38) | **713 – 1.010** | İkincil / Yedek |
| 42 | **KONYA** | 15 | — | 6.004 (%0,51) | 3.864 | **30** | 28/31 | 28 ilçe (330 del.) | ILGIN (35), EREĞLİ (26), CİHANBEYLİ (23), SARAYÖNÜ (22) | **706 – 1.024** | İkincil / Yedek |
| 43 | **KÜTAHYA** | 5 | — | 742 (%0,23) | 524 | **10** | 13/13 | 5 ilçe (552 del.) | MERKEZ (271), TAVŞANLI (136), SİMAV (77), GEDİZ (62) | **201 – 288** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 44 | **MALATYA** | 6 | — | 691 (%0,18) | 515 | **12** | 13/13 | 5 ilçe (552 del.) | BATTALGAZİ (245), YEŞİLYURT (221), DOĞANŞEHİR (48), ARGUVAN (24) | **197 – 282** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 45 | **MANİSA** | 10 | — | 2.180 (%0,24) | 1.506 | **20** | 17/17 | 6 ilçe (534 del.) | SARUHANLI (134), TURGUTLU (109), YUNUSEMRE (107), SALİHLİ (84) | **501 – 705** | İkincil / Yedek |
| 46 | **KAHRAMANMARAŞ** | 8 | — | 2.919 (%0,51) | 1.875 | **16** | 10/11 | 4 ilçe (558 del.) | ONİKİŞUBAT (331), NURHAK (127), ELBİSTAN (68), TÜRKOĞLU (32) | **646 – 899** | İkincil / Yedek |
| 47 | **MARDİN** | 6 | — | 3.525 (%0,94) | 2.185 | **12** | 8/10 | 7 ilçe (384 del.) | ARTUKLU (166), NUSAYBİN (96), DERİK (56), YEŞİLLİ (20) | **504 – 708** | İkincil / Yedek |
| 48 | **MUĞLA** | 7 | — | 2.739 (%0,43) | 1.775 | **14** | 12/13 | 5 ilçe (467 del.) | SEYDİKEMER (298), FETHİYE (74), MENTEŞE (50), ORTACA (24) | **521 – 726** | İkincil / Yedek |
| 49 | **MUŞ** | 3 | — | 3.262 (%2,27) | 1.969 | **6** | 4/6 | 3 ilçe (328 del.) | BULANIK (164), KORKUT (101), MALAZGİRT (63) | **371 – 517** | İkincil / Yedek |
| 50 | **NEVŞEHİR** | 3 | — | 129 (%0,09) | 122 | **6** | 8/8 | 3 ilçe (570 del.) | MERKEZ (558), ACIGÖL (6), AVANOS (6) | **67 – 98** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 51 | **NİĞDE** | 3 | — | 381 (%0,24) | 278 | **6** | 6/6 | 2 ilçe (557 del.) | MERKEZ (427), BOR (130) | **96 – 138** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 52 | **ORDU** | 6 | — | 298 (%0,07) | 297 | **12** | 19/19 | 7 ilçe (528 del.) | ALTINORDU (366), ÇAMAŞ (132), AKKUŞ (6), AYBASTI (6) | **161 – 233** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 53 | **RİZE** | 3 | — | 1.058 (%0,55) | 677 | **6** | 11/12 | 4 ilçe (552 del.) | MERKEZ (407), KALKANDERE (77), ARDEŞEN (50), ÇAMLIHEMŞİN (18) | **250 – 350** | İkincil / Yedek |
| 54 | **SAKARYA** | 8 | — | 4.123 (%0,69) | 2.586 | **16** | 14/16 | 14 ilçe (400 del.) | SERDİVAN (88), ARİFİYE (80), ERENLER (40), PAMUKOVA (33) | **620 – 884** | İkincil / Yedek |
| 55 | **SAMSUN** | 9 | — | 1.543 (%0,20) | 1.116 | **18** | 17/17 | 6 ilçe (534 del.) | İLKADIM (169), ATAKUM (162), BAFRA (109), CANİK (82) | **392 – 555** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 56 | **SİİRT** | 3 | — | 4.010 (%2,80) | 2.403 | **6** | 5/7 | 3 ilçe (576 del.) | PERVARİ (379), MERKEZ (191), BAYKAN (6) | **863 – 1.193** | İkincil / Yedek |
| 57 | **SİNOP** | 2 | — | 265 (%0,19) | 192 | **4** | 9/9 | 3 ilçe (564 del.) | ERFELEK (426), MERKEZ (132), AYANCIK (6) | **81 – 118** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 58 | **SİVAS** | 5 | — | 961 (%0,28) | 661 | **10** | 16/17 | 6 ilçe (534 del.) | MERKEZ (504), AKINCILAR (6), ALTINYAYLA (6), DOĞANŞAR (6) | **293 – 411** | İkincil / Yedek |
| 59 | **TEKİRDAĞ** | 8 | — | 2.803 (%0,43) | 1.824 | **16** | 9/11 | 4 ilçe (369 del.) | ÇERKEZKÖY (137), KAPAKLI (124), SARAY (59), ERGENE (49) | **401 – 563** | İkincil / Yedek |
| 60 | **TOKAT** | 5 | — | 871 (%0,27) | 605 | **10** | 12/12 | 4 ilçe (478 del.) | MERKEZ (326), ERBAA (71), ZİLE (46), NİKSAR (35) | **188 – 270** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 61 | **TRABZON** | 6 | — | 1.043 (%0,23) | 738 | **12** | 17/18 | 6 ilçe (528 del.) | ORTAHİSAR (300), SÜRMENE (80), BEŞİKDÜZÜ (62), ARAKLI (53) | **278 – 394** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 62 | **TUNCELİ** | 1 | — | 246 (%0,50) | 159 | **2** | 8/8 | 3 ilçe (420 del.) | MERKEZ (221), PERTEK (105), ÇEMİŞGEZEK (94) | **55 – 82** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 63 | **ŞANLIURFA** | 14 | — | 3.731 (%0,42) | 2.446 | **28** | 11/13 | 7 ilçe (361 del.) | BİRECİK (84), SİVEREK (82), SURUÇ (77), EYYÜBİYE (73) | **514 – 728** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 64 | **UŞAK** | 3 | — | 584 (%0,27) | 400 | **6** | 6/6 | 2 ilçe (576 del.) | MERKEZ (302), BANAZ (274) | **138 – 195** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 65 | **VAN** | 8 | — | 3.685 (%0,85) | 2.312 | **16** | 10/13 | 5 ilçe (552 del.) | İPEKYOLU (201), BAHÇESARAY (138), TUŞBA (103), EDREMİT (90) | **809 – 1.121** | İkincil / Yedek |
| 66 | **YOZGAT** | 4 | — | 550 (%0,26) | 386 | **8** | 14/14 | 5 ilçe (546 del.) | MERKEZ (246), SORGUN (147), ŞEFAATLİ (141), AKDAĞMADENİ (6) | **160 – 230** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 67 | **ZONGULDAK** | 5 | — | 195 (%0,06) | 208 | **10** | 8/8 | 3 ilçe (570 del.) | MERKEZ (558), ALAPLI (6), DEVREK (6) | **92 – 132** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 68 | **AKSARAY** | 4 | — | 734 (%0,38) | 492 | **8** | 7/8 | 3 ilçe (570 del.) | MERKEZ (558), AĞAÇÖREN (6), ESKİL (6) | **200 – 279** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 69 | **BAYBURT** | 1 | — | 520 (%1,34) | 318 | **2** | 3/3 | 1 ilçe (588 del.) | MERKEZ (588) | **106 – 150** | İkincil / Yedek |
| 70 | **KARAMAN** | 3 | — | 207 (%0,15) | 160 | **6** | 6/6 | 2 ilçe (576 del.) | MERKEZ (570), AYRANCI (6) | **69 – 98** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 71 | **KIRIKKALE** | 3 | — | 452 (%0,29) | 308 | **6** | 9/9 | 3 ilçe (564 del.) | MERKEZ (552), BAHŞILI (6), BALIŞEYH (6) | **126 – 180** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 72 | **BATMAN** | 5 | — | 1.869 (%0,71) | 1.182 | **10** | 5/6 | 3 ilçe (556 del.) | MERKEZ (444), KOZLUK (63), GERCÜŞ (49) | **414 – 576** | İkincil / Yedek |
| 73 | **ŞIRNAK** | 4 | — | 667 (%0,31) | 461 | **8** | 7/7 | 3 ilçe (576 del.) | CİZRE (300), MERKEZ (199), GÜÇLÜKONAK (77) | **159 – 227** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 74 | **BARTIN** | 2 | — | 856 (%0,75) | 536 | **4** | 4/4 | 2 ilçe (588 del.) | MERKEZ (336), AMASRA (252) | **182 – 257** | İkincil / Yedek |
| 75 | **ARDAHAN** | 2 | — | 1.257 (%2,62) | 753 | **4** | 5/6 | 2 ilçe (576 del.) | MERKEZ (454), GÖLE (122) | **267 – 370** | İkincil / Yedek |
| 76 | **IĞDIR** | 2 | — | 1.219 (%1,30) | 745 | **4** | 4/4 | 2 ilçe (349 del.) | TUZLUCA (272), ARALIK (77) | **144 – 203** | İkincil / Yedek |
| 77 | **YALOVA** | 3 | — | 685 (%0,56) | 446 | **6** | 6/6 | 2 ilçe (490 del.) | MERKEZ (314), ALTINOVA (176) | **131 – 185** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 78 | **KARABÜK** | 3 | — | 48 (%0,03) | 65 | **6** | 6/6 | 2 ilçe (576 del.) | EFLANİ (570), ESKİPAZAR (6) | **37 – 54** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 79 | **KİLİS** | 2 | — | 488 (%0,64) | 307 | **4** | 4/4 | 2 ilçe (588 del.) | MERKEZ (527), MUSABEYLİ (61) | **111 – 156** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 80 | **OSMANİYE** | 4 | — | 404 (%0,15) | 317 | **8** | 7/7 | 3 ilçe (576 del.) | MERKEZ (564), BAHÇE (6), DÜZİÇİ (6) | **127 – 181** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 81 | **DÜZCE** | 3 | — | 1.633 (%0,70) | 1.021 | **6** | 7/8 | 3 ilçe (570 del.) | MERKEZ (526), AKÇAKOCA (38), CUMAYERİ (6) | **380 – 527** | İkincil / Yedek |
---
## 6. Son Kongre Tahlili, Muhtemel Yeni Kongre Takvimi ve Olağanüstü Kongre Koşulları
- **Son Yapılan Büyük Kongre / Kurultay:**
**2. Olağan Büyük Kongre:** 12 Ekim 2024 (Ankara — Ali Babacan yeniden Genel Başkan seçilmiştir).
- **Muhtemel Yeni Olağan Kongre / Kurultay Tarih Aralığı:**
Tüzük Madde 13/1 uyarınca Büyük Kongre toplanma süresi 2 yıldan az, 3 yıldan fazla olamaz. Buna göre **3. Olağan Büyük Kongre** penceresi **Ekim 2026 – Ekim 2027** aralığıdır (aktif kongre takvimi penceresindedir!).
- **Olağanüstü Büyük Kongre / Kurultay Şartları:**
Tüzük Madde 15/1 uyarınca Olağanüstü Büyük Kongre 1/5 noter onaylı imzayla 45 gün içinde toplanır; **seçimin olağanüstü toplantı sebebi olabilmesi için Büyük Kongre üye tamsayısının salt çoğunluğunun (%50+1 = ~681 noter onaylı imza)** yazılı talebi gerekir.
---
## 7. Adım Adım Yasal ve Demokratik Katılım Yol Haritası (5 Fazlı Plan)
### Faz 1: YSK-SİPARS Veri Haritalama ve Resmi Üyelik Süreci (Kongreden 6–12 Ay Önce)
1. **İl ve İlçe Hedef Seçimi:** Yukarıdaki 81 il matrisinde `🎯 Optimal Hedef` olarak işaretlenen **45 il** ve bu illerin toplam **247 stratejik ilçesi** önceliklendirilir; `870` adet `<400` üyeli (doğrudan delege olunan) ilçe ile `103` adet `>=400` üyeli (mahalle sandığı kurulan) ilçenin çalışma planı ayrıştırılır.
2. **Usulüne Uygun Üyelik Başvurusu:** Tüzükteki başvuru şartlarına (Tüzük Madde 7, 8, 9 ve DEVA Partisi Üyelik Yönetmeliği) tam uyumla, referans/ikamet/kota kuralları gözetilerek başvurular yapılır ve mutlaka tarih-sayılı **Alındı Belgesi** alınır.
3. **Süre ve İtiraz Takibi:** Yasal karar süresi sonunda kabul edilmeyen başvurular için süresi içinde İl Yönetim Kuruluna / üst kurula yazılı itiraz yapılır; kesinleşen üyelikler e-Devlet (**SİPARS**) üzerinden doğrulanır.
### Faz 2: Mahalle / Muhtarlık Bölgesi Delege Seçimleri (Kongreden 3–5 Ay Önce)
1. **Askı Listelerinin Denetimi:** Delege seçimleri öncesinde ilçe başkanlıklarında askıya çıkarılan üye/seçmen listeleri incelenir; maddi hata veya eksiklik varsa askı süresi içinde belgeleriyle yazılı itiraz edilir.
2. **Mahalle Sandık Katılımı:** Üye sayısı 400'ü aşan `103` ilçeden hedef sepette yer alanlarda her mahalle için tam kadro (asıl + yedek, cinsiyet/gençlik kotalarına uygun) ilçe delege aday listesi hazırlanır. Üye sayısı 400'ün altında kalan ilçelerde ise tüm kayıtlı üyeler doğrudan Faz 3'teki İlçe Kongresi seçmenidir.
### Faz 3: İlçe Kongreleri ve İl Delegelerinin Seçimi (Kongreden 2–4 Ay Önce)
1. **SPK m. 21 Hâkim Güvencesi:** İlçe Kongresi delege listesi kongreden en az 15 gün önce İlçe Seçim Kurulu Başkanına verilir, 7 gün önce 3 gün süreyle askıya çıkarılır. Kesinleşen mühürlü hazirun listesi dışında kimse oy kullanamaz.
2. **İlçe Yönetimi ve İl Delegeliği Seçimi:** Hedeflenen **247 ilçede** İlçe Başkanı, İlçe Yönetim Kurulu ve **İl Kongresi delegeleri** (`>=318 / 600` il delegesi hedefiyle) gizli oy, açık tasnif ve yargı gözetiminde seçilir.
### Faz 4: İl Kongreleri ve Büyük Kongre Delegasyonunun Belirlenmesi (Kongreden 1–2 Ay Önce)
1. **İl Kongresi Salt Çoğunluğu:** Hedeflenen **45 ilin** her birinde 600 il delegesinin salt çoğunluğu sağlanarak İl Başkanı, İl Yönetim Kurulu, İl Disiplin Kurulu ve o ilin **Büyük Kongre / Kurultay delegeleri** (toplam **720 seçilmiş delege**) seçilir.
2. **Adaylık İmza Hazırlığı:** Büyük Kongreye seçilen `720` delege arasından, Genel Başkan adaylığı için Tüzüğün aradığı imza barajını fazlasıyla karşılayacak sayıda noter/divan imzası organize edilir.
### Faz 5: Büyük Kongre / Kurultay ve Merkez Organların Demokratik Seçimi
1. **Kongre Divan Başkanlığı Seçimi:** Kongre açılışında hazirun çoğunluğuyla tarafsız ve tüzüğe hâkim bir **Kongre Divan Başkanı ve Divan Heyeti** seçilir.
2. **Genel Başkanlık ve Üst Kurul Seçimi:** Yargı gözetiminde kurulan sandıklarda ilk turda **`681+` oyla** Genel Başkan seçimi kazanılır; aynı zamanda tüzükteki liste ve kota kurallarına tam uyumlu **Anahtar Liste / Blok Liste** ile merkez karar organı ve disiplin kurulu asıl/yedek üyeliklerinde salt çoğunluk sağlanır.
---
## 8. Parti Tüzüğüne Özgü Kritik Stratejik ve Hukuki Notlar
- DEVA Partisi Tüzüğü; **referanssız e-üyelik**, **30 günde zımni kabul (m. 7/1)** ve **400 altı ilçelerde tüm üyelerin doğrudan ilçe kongresi delegesi sayılması (m. 34/1)** hükümleri sayesinde tabandan demokratik katılıma en elverişli kurumsal mimarilerden birine sahiptir.
- GMYK'nın yarısının Genel Başkan listesi, yarısının Çarşaf Liste ile seçilmesi (m. 18/4) sebebiyle, hem Genel Başkanlık yarışını kazanmak hem de kalan 25 çarşaf liste sandalyesi için 10'ar imzalı adayları koordine edip %70 işaretleme kuralına uygun anahtar liste çıkarmak gerekir.
- **2820 Sayılı SPK m. 21 Yargısal Güvencesi:** İlçe, il ve büyük kongre seçimlerinin tamamı **Seçim Kurulu Başkanı Hâkimin** doğrudan gözetim ve denetimi altında, **gizli oy ve açık tasnif** esasına göre yapılır. Seçim devamı ve sonuçlarına karşı tutanakların düzenlenmesinden itibaren **2 gün içinde** Seçim Kurulu Başkanına itiraz edilebilir; hâkimin kararı kesindir.
- **Görevden Alma / Fesih Kararlarına Karşı Yasal Sınır (SPK m. 19–20):** Üst kurulların il veya ilçe yönetim kurullarını görevden alması halinde dahi atanan geçici kurullar **ilçelerde en geç 30 gün, illerde en geç 45 gün** içinde olağanüstü kongreyi toplamak zorundadır; yeni delege seçimi yapılmışsa kongre seçilmiş mevcut delegelerle toplanır. Bu hüküm, tabandan seçilmiş delegelerin iradesini koruyan en temel yasal güvencedir.