# Demokratik Sol Parti (DSP) — YSK Seçim Sonuçları, Delege Matematiği ve Demokratik Katılım Yol Haritası

> **Yasal ve Metodolojik Çerçeve:** Bu çalışma; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 67–68, **2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu (SPK)**, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Siyasi Partiler Sicili (**SİPARS**) güncel verileri, **Yüksek Seçim Kurulu (YSK) 14 Mayıs 2023 (28. Dönem Milletvekili) ve 31 Mart 2024 (Mahalli İdareler) 81 İl / 973 İlçe Kesin Seçim Sonuçları** ile **Demokratik Sol Parti** resmi iç mevzuatı esas alınarak; tamamen **yasal, şeffaf, tüzüksel ve demokratik katılım hakları** çerçevesinde parti içi çoğunluğun sağlanması ve yönetim organlarının seçimle belirlenmesi sürecinin il/ilçe bazlı matematiksel modellemesini içerir.

---

## 1. Kurumsal Kimlik, SİPARS Üye Verileri ve YSK Resmi Seçim Özeti

| Parametre | Resmi Veri / YSK & SİPARS Analitik Değeri |
| :--- | :--- |
| **Parti Resmi Adı** | Demokratik Sol Parti (`DSP`) |
| **Yargıtay SİPARS Sicil Kodu** | `8` (`yargitaycb.gov.tr/sipar/8`) |
| **Kuruluş Tarihi** | 14.11.1985 |
| **Mevcut Genel Başkan / Liderlik** | Mehmet Önder Aksakal |
| **Genel Merkez Adresi** | Fevzi Çakmak Cad. No:17 Bahçelievler, Çankaya / Ankara |
| **Güncel Resmi Üye Sayısı (SİPARS)** | **23.058** |
| **14 Mayıs 2023 Genel Seçimi Resmi Oyu (YSK)** | İttifak ortak listesiyle katıldı (`0` ayrı parti oyu — Tüzük yedek kuralı / 2024 Yerel Seçim devreye girer) |
| **31 Mart 2024 Yerel Seçimi Meclis Oyu (YSK)** | **48.533 oy** (%0,11 — BŞB İlçe Belediye Meclisi + İl Genel Meclisi) |
| **Delege Hesabında Esas Alınan YSK Referansı** | **Kurultayda 2×MV Sabit; İl/İlçede Üye Sayısı (2024 Yerel Haritalı)** |
| **81 İl / 973 İlçe Düz Ortalama Üye** | ~285 üye/il · ~24 üye/ilçe |
| **<400 Üyeli (Doğrudan Üye Kongreli) İlçe Sayısı** | **968 / 973 ilçe (%99,5)** *(YSK oy ağırlıklı SİPARS tahmini)* |
| **>=400 Üyeli (Mahalle Sandığı Zorunlu) İlçe Sayısı** | **5 / 973 ilçe** |
| **Örgütsel Ölçek Tipolojisi** | Kompakt Tarihsel Parti (~23 Bin Üye — Aralık 2026 Yasal Kurultay Takvimi ve Doğrudan Üye Kongreleri) |

### İncelenen Resmi Mevzuat ve Veri Kaynakları
- `DSP_Parti_Tuzugu_Guncel.pdf (69 Maddelik Resmi Güncel Tüzük)`
- `2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu (SPK m. 14, 15, 19, 20, 21)`
- `YSK 14 Mayıs 2023 (28. Dönem MV) ve 31 Mart 2024 (Mahalli İdareler) 81 İl & 973 İlçe Kesin Seçim Sonuçları (00_YSK_SECIM_VERILERI)`

**SPK m. 19 (400 Delege Eşiği) ve YSK İlçe Dağılım Sonucu:**
YSK 2023/2024 ilçe oy oranlarıyla ağırlıklandırılmış SİPARS modeline göre, Türkiye'deki **973 ilçenin tam 968 tanesinde (%99,5)** mevcut üye sayısı SPK m. 19'daki **400 delege tavanının altındadır** (yalnızca **5 büyük ilçede** 400'ün üzerindedir). Bu matematiksel gerçek, hedef ilçelerin büyük bölümünde mahalle sandığı elemesi olmaksızın **kayıtlı tüm üyelerin doğrudan İlçe Kongresi seçmeni/delegesi** olarak oy kullanabileceği anlamına gelir!

---

## 2. YSK Seçim Sonuçları Hukuki Analizi: Genel Seçim mi, Yerel Seçim mi?

Parti tüzüğü ve kongre yönetmeliği hükümlerinin **YSK resmi seçim arşivi** (`14 Mayıs 2023 Genel Seçimi` vs. `31 Mart 2024 Mahalli İdareler Seçimi`) karşısındaki somut hukuki uygulaması kademe bazında şöyledir:

- **Tüzük m. 19, 33, 34 ve YSK Tespiti:** DSP **14 Mayıs 2023 Genel Seçimi**'ne AK Parti listelerinden katıldığından YSK 2023 ayrı parti oyu bulunmamaktadır (`0` oy).
- **Kurultay (1.200 Seçilmiş Delege — Tüzük m. 33):** Her il kongresinde doğrudan **o ilin TBMM milletvekili sayısının iki katı (`2 × MV`)** Kurultay delegesi seçilir.
- **İl Kongresi (Tüzük m. 33):** *'Son genel seçimlere girilmemiş iller varsa, o illerin ilçeleriyle ilgili oranlar, ilçelerin üye sayısına göre Genel Merkez Örgüt Kurulunca saptanır'* hükmü uyarınca üye sayısı geçerlidir; 23.058 SİPARS üyesinin il/ilçe dağılımı **31 Mart 2024 Yerel Seçim Meclis oyları (`50.412` oy)** ve seçmen tabanıyla modellenmiştir.

---

## 3. Yasal ve Tüzüksel Üyelik Mekanizması (Giriş Kapısı)

Parti içi demokraside seçme ve seçilme hakkının hukuki ön şartı, Siyasi Partiler Siciline (SİPARS) ve parti üye kütüğüne usulüne uygun kayıttır:

- **Dayanak Maddeler:** Tüzük Madde 3, 4, 5, 6, 7 ve 2820 sayılı SPK m. 11–12.
- **Başvuru Usulü ve Referans Şartı:** Sürekli oturulan veya sürekli işyerinin bulunduğu yerin Belde veya İlçe Başkanlığına yazılı olarak bizzat ya da **resmi web sitesinden internet üzerinden** başvuru yapılabilir; **1 (bir) partilinin önerisi (imzası)** bulunmalıdır (Tüzük m. 3).
- **Karar Süresi ve Kesinleşme Mekanizması:** İlçe Yönetim Kurulu başvuruyu değerlendirip Üye Yazım Fişini işleme koyar (30 gün yasal/tüzüksel süreç); ayrıca Genel Merkez Örgüt Kurulu doğrudan üye yazma yetkisine sahiptir (m. 7). Partiden daha önce ayrılmış olanların yeniden kaydı Parti Meclisi onayına tabidir (m. 6).
- **Ret Kararına Karşı İtiraz Yolu:** Başvurunun reddi halinde üst yönetim kademesine ve Genel Merkez Örgüt Kuruluna itiraz yolu açıktır.

> **Hukuki Uygulama Notu:** Tüm üyelik başvurularında tarih ve sıra numaralı **Alındı Belgesi** (veya dijital başvuru doğrulama kaydı / noter ihtarı) muhafaza edilmeli; yasal karar süresinin sonunda **e-Devlet -> Siyasi Parti Üyeliği Sorgulama** ekranından Yargıtay SİPARS kaydının aktifleştiği teyit edilmelidir.

---

## 4. Delege Piramidi, Temsil Aritmetiği ve Merkez Seçim Kuralları

2820 sayılı SPK m. 14, 19, 20 ve DSP Tüzüğü uyarınca tabandan Genel Merkeze uzanan kademeli seçim zinciri aşağıdaki gibi işler:

```mermaid
flowchart LR
    A["Kayıtlı Parti Üyeleri<br/>SİPARS: 23.058"] --> B["973 İlçe Kongresi<br/>968 İlçe Doğrudan Üye / 5 İlçe Sandık"]
    B --> C["81 İl Kongresi<br/>İl Başına Azami 600 Delege"]
    C --> D["Büyük Kongre / Kurultay<br/>1.200 Seçilmiş + Doğal (~1.270)"]
    D --> E["Genel Başkan + Üst Kurul<br/>1. Tur Salt Çoğunluk: 636+ Oy"]
```

### A. Kademe Bazlı Temsil Kuralları
1. **Mahalle / Köy Delege Seçimi ve İlçe Kongresi (SPK m. 19):**
   Tüzük Madde 34 uyarınca İlçe Kongresi, Genel Merkez Örgüt Kurulunca belirlenecek sayıda (azami 400) seçilecek delegelerden oluşur. **Doğrudan Katılım Hükmü (m. 34):** *'Üye sayısı yasada belirtilen sayıdan (400'den) az ise ilçe kongresi kayıtlı üyelerin tümünün katılımı ile yapılır!'* DSP'nin toplam üyesi **23.058** (ilçe başına ortalama **23,7 üye**) olduğundan, Türkiye'deki **973 ilçenin neredeyse tamamında kayıtlı tüm üyeler doğrudan İlçe Kongresinde oy kullanır!**
2. **İl Kongresi / İl Kurultayı (SPK m. 20):**
   Tüzük Madde 33 uyarınca İl Kongresi, ilçe kongrelerince partinin son genel seçimdeki oy oranına (seçime girilmemişse üye sayısına) göre seçilen **en çok 600 delege** + doğal üyelerden oluşur.
3. **Büyük Kongre / Kurultay Yapısı (SPK m. 14):**
   Tüzük Madde 19 ve 33 uyarınca Kurultay (Büyük Kongre); her il kongresinde **o ilin milletvekili sayısının iki katı** olarak seçilen **1.200 seçilmiş delege** + doğal üyelerden (Genel Başkan, 50 PM üyesi, MDK üyeleri, partili Bakan ve Milletvekilleri) oluşur.

### B. Genel Başkanlık ve Merkez Organları Seçim Kuralları
- **Tahmini Toplam Büyük Kongre Üye Tam Sayısı (Seçilmiş + Tabii):** `~1.270` delege (`1.200` seçilmiş il delegesi + tabii üyeler)
- **Genel Başkan Seçimi 1. ve 2. Tur Kazanma Eşiği (SPK m. 15 Salt Çoğunluk):** **`636` oy** (3. turda en çok oyu alan seçilir)
- **Tabii Delegeleri Dengeleyen Güvenli Seçilmiş Delege Hedefi:** **`680 / 1.200 seçilmiş delege`**
- **Genel Başkan Adaylık İmza Barajı:** Tüzük Madde 22 ve 23 uyarınca Kurultayda Genel Başkan ve Merkez organları adaylarının adları, Başkanlık Kurulunun göreve başlamasından itibaren **2 saat içinde en az 50 delegenin yazılı önerisi** ile Başkanlık Kuruluna bildirilir! İlk iki turda üye tam sayısının salt çoğunluğu (~636 oy), üçüncü turda en çok oyu alan seçilir.
- **Merkez Karar, Yönetim ve Disiplin Organları:** **Parti Meclisi (PM):** Genel Başkan + Kurultayın gizli oyla seçtiği **50 asıl üye** (ve asıl üye sayısını aşmamak üzere yedek üyeler) ile oluşur (Tüzük m. 24). Merkez icra organları Başkanlık Kurulu, MYK ve Örgüt Kuruludur (m. 26).
- **Liste Yöntemi (Çarşaf vs. Blok Liste) ve Kotalar:** Tüzük Madde 22 uyarınca delegeler mühürlü oy kağıtlarına destekledikleri adayları yazabilecekleri gibi basılı/çoğaltılmış listeleri (çarşaf veya blok oy pusulası) de kullanabilirler.

---

## 5. YSK İl ve İlçe Seçim Sonuçlarına Göre Optimal Delege ve Üye Modeli

2820 sayılı SPK m. 36 uyarınca en az **41 ilde** (ve bu illerdeki ilçelerin en az 1/3'ünde) teşkilatlanma şartını ve Büyük Kongre'de **`680` seçilmiş delege** hedefini aynı anda sağlayan **en düşük üye maliyetli il ve ilçe sepeti**, YSK 2023 ve 2024 gerçek seçim verileri üzerinde **2 Kısıtlı Dinamik Programlama (0-1 Knapsack)** algoritmasıyla hesaplanmıştır:

### A. YSK Oy Ağırlıklı Optimal Sayısal Hedef Özeti

| Hesaplama Parametresi | Asgari Eşik (Bıçak Sırtı Çoğunluk) | Güvenli Demokratik Çoğunluk Hedefi |
| :--- | :---: | :---: |
| **Optimal Hedef İl Sayısı (81 İl İçinde)** | 43 İl | **45 İl** |
| **Optimal Hedef İlçe Sayısı (973 İlçe İçinde)** | ~141 İlçe | **160 İlçe** *(İl kongrelerinde 318+/600 delege)* |
| **Kazanılan Seçilmiş Büyük Kongre Delegesi** | ~636 Delege | **680 / 1.200 Delege** |
| **YSK Ağırlıklı Gereken Aktif / Yeni Katılımcı Üye** | **2.894 Üye** | **4.249 Üye** |
| **Hedef İl Başına Ortalama Aktif Üye** | ~64 Üye / İl | **~94 Üye / İl** |
| **Hedef İlçe Başına Ortalama Aktif Üye** | ~18 Üye / İlçe | **~27 Üye / İlçe** |

> **YSK Oy/Üye Optimizasyonu Kazancı:** Düz Türkiye ortalaması varsayıldığında `8.500 – 13.500` aktif üye gerekirken, YSK 2023/2024 gerçek il ve ilçe oy dağılımları üzerinden **delege başına üye yoğunluğu en düşük 45 il ve 160 ilçe** dinamik programlama ile seçildiğinde, aynı Büyük Kongre çoğunluğu (**680 seçilmiş delege**) **%68,5 daha az organizasyonel yükle (`2.894 – 4.249` aktif üye)** sağlanabilmektedir!
> *(Not: Mevcut üyesi çok az veya sıfır olan ilçelerde dahi SPK m. 19–20 uyarınca yasal ilçe kongresi ve asıl+yedek yönetim kurulu oluşturulabilmesi için gereken asgari 11–18 kişilik kurucu/aktif üye tabanı hesaba dahil edilmiştir.)*

### B. En Yüksek Kaldıraçlı İlk 25 Stratejik İlçe (YSK İlçe Oy & Delege Verimliliği)

Aşağıdaki tablo, **optimal hedef iller** içinde 1 aktif üyeye düşen İl ve Büyük Kongre delege çarpanı en yüksek **25 örnek anahtar ilçeyi** (il başına en fazla 2 ilçe gösterilerek) listelemektedir:

| # | İl | İlçe | 2024 Seçmen | 2023 Genel Oy | 2024 Yerel Oy | Tahmini Mevcut Üye | İlçe Kongre Usulü | İl Kongre Delegesi (/600) | Gereken Aktif Üye (Min – Güvenli) |
| :-: | :--- | :--- | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |
| 01 | **HATAY** | **ANTAKYA** | 204.996 | 0 | 58 | 97 | Doğrudan Üye (<400) | **586** | **28 – 41** |
| 02 | **İSTANBUL** | **ESENYURT** | 642.455 | 0 | 975 | 403 | Mahalle Sandığı (>=400) | **55** | **106 – 146** |
| 03 | **İSTANBUL** | **SULTANGAZİ** | 374.689 | 0 | 533 | 223 | Doğrudan Üye (<400) | **30** | **57 – 81** |
| 04 | **ŞANLIURFA** | **HALİLİYE** | 226.574 | 0 | 0 | 21 | Doğrudan Üye (<400) | **107** | **12 – 18** |
| 05 | **ŞANLIURFA** | **EYYÜBİYE** | 208.684 | 0 | 0 | 19 | Doğrudan Üye (<400) | **99** | **12 – 18** |
| 06 | **KAYSERİ** | **MELİKGAZİ** | 414.926 | 0 | 0 | 39 | Doğrudan Üye (<400) | **234** | **15 – 22** |
| 07 | **KAHRAMANMARAŞ** | **GÖKSUN** | 37.233 | 0 | 125 | 90 | Doğrudan Üye (<400) | **590** | **27 – 39** |
| 08 | **BATMAN** | **MERKEZ** | 306.663 | 0 | 0 | 30 | Doğrudan Üye (<400) | **458** | **13 – 20** |
| 09 | **VAN** | **İPEKYOLU** | 233.000 | 0 | 0 | 22 | Doğrudan Üye (<400) | **192** | **12 – 18** |
| 10 | **KAYSERİ** | **KOCASİNAN** | 292.738 | 0 | 0 | 28 | Doğrudan Üye (<400) | **165** | **12 – 19** |
| 11 | **MERSİN** | **AKDENİZ** | 179.199 | 0 | 424 | 209 | Doğrudan Üye (<400) | **516** | **54 – 77** |
| 12 | **ELAZIĞ** | **MERKEZ** | 296.163 | 0 | 0 | 30 | Doğrudan Üye (<400) | **427** | **13 – 20** |
| 13 | **TOKAT** | **MERKEZ** | 137.137 | 0 | 36 | 47 | Doğrudan Üye (<400) | **589** | **17 – 25** |
| 14 | **ANKARA** | **KEÇİÖREN** | 687.128 | 0 | 654 | 310 | Doğrudan Üye (<400) | **165** | **77 – 109** |
| 15 | **KOCAELİ** | **İZMİT** | 278.158 | 0 | 312 | 161 | Doğrudan Üye (<400) | **342** | **43 – 62** |
| 16 | **ADIYAMAN** | **MERKEZ** | 188.123 | 0 | 0 | 19 | Doğrudan Üye (<400) | **287** | **12 – 18** |
| 17 | **ANKARA** | **YENİMAHALLE** | 525.386 | 0 | 324 | 166 | Doğrudan Üye (<400) | **82** | **44 – 63** |
| 18 | **ZONGULDAK** | **ALAPLI** | 31.899 | 0 | 119 | 66 | Doğrudan Üye (<400) | **593** | **21 – 31** |
| 19 | **KOCAELİ** | **DERİNCE** | 111.094 | 0 | 141 | 72 | Doğrudan Üye (<400) | **155** | **23 – 33** |
| 20 | **MALATYA** | **YEŞİLYURT** | 207.057 | 0 | 0 | 19 | Doğrudan Üye (<400) | **225** | **12 – 18** |
| 21 | **KÜTAHYA** | **MERKEZ** | 191.829 | 0 | 0 | 19 | Doğrudan Üye (<400) | **279** | **12 – 18** |
| 22 | **MALATYA** | **BATTALGAZİ** | 189.523 | 0 | 0 | 18 | Doğrudan Üye (<400) | **206** | **12 – 18** |
| 23 | **MANİSA** | **SARUHANLI** | 44.801 | 0 | 202 | 89 | Doğrudan Üye (<400) | **244** | **26 – 38** |
| 24 | **MARDİN** | **KIZILTEPE** | 165.317 | 0 | 0 | 15 | Doğrudan Üye (<400) | **177** | **12 – 18** |
| 25 | **KARAMAN** | **MERKEZ** | 142.941 | 0 | 0 | 14 | Doğrudan Üye (<400) | **478** | **12 – 18** |

### C. 81 İlin Tamamı: Resmi YSK Oyları, Tahmini Üye, Büyük Kongre Delegesi ve İl Çoğunluk Matrisi

Aşağıdaki tam cetvelde Türkiye'nin **81 ilinin tamamı** plaka sırasıyla; YSK 2023 ve 2024 resmi oyları, tüzük formülüne göre çıkardığı **Büyük Kongre (Kurultay) delegesi**, tahmini mevcut üye sayısı, 400 altı ilçe sayısı ve o ilin İl Kongresinde salt çoğunluğu (`>=318/600` il delegesi ve `>=1/3` ilçe şartı) kazanmak için gereken **optimal ilçe sayısı ve aktif üye aralığı** ile gösterilmiştir:

| Plaka | İl | TBMM MV | 2023 Genel Oy (%) | 2024 Yerel Meclis Oyu (%) | Tahmini Mevcut Üye | Büyük Kongre Delegesi | <400 İlçe / Toplam | İl Çoğunluğu Hedef İlçe | Örnek Anahtar İlçeler (İl Delegesi) | İl İçin Gereken Aktif Üye (Min–Güvenli) | Stratejik Statü |
| :-: | :--- | :-: | :---: | :---: | :---: | :-: | :-: | :---: | :--- | :---: | :---: |
| 01 | **ADANA** | 15 | — | 1.811 (%0,16) | 798 | **30** | 15/15 | 5 ilçe (590 del.) | SEYHAN (313), YÜREĞİR (183), ÇUKUROVA (83), KARATAŞ (6) | **209 – 298** | İkincil / Yedek |
| 02 | **ADIYAMAN** | 5 | — | 0 (%0,00) | 39 | **10** | 9/9 | 3 ilçe (485 del.) | MERKEZ (287), KAHTA (128), BESNİ (70) | **36 – 54** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 03 | **AFYONKARAHİSAR** | 6 | — | 0 (%0,00) | 51 | **12** | 18/18 | 6 ilçe (442 del.) | MERKEZ (233), SANDIKLI (53), DİNAR (43), EMİRDAĞ (41) | **72 – 108** | İkincil / Yedek |
| 04 | **AĞRI** | 4 | — | 0 (%0,00) | 29 | **8** | 8/8 | 3 ilçe (445 del.) | MERKEZ (186), DOĞUBAYAZIT (135), PATNOS (124) | **36 – 54** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 05 | **AMASYA** | 3 | — | 83 (%0,04) | 54 | **6** | 7/7 | 3 ilçe (596 del.) | MERKEZ (480), GÜMÜŞHACIKÖY (115), GÖYNÜCEK (1) | **39 – 58** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 06 | **ANKARA** | 36 | — | 2.300 (%0,07) | 1.223 | **72** | 25/25 | 9 ilçe (572 del.) | KEÇİÖREN (165), ÇANKAYA (90), YENİMAHALLE (82), SİNCAN (65) | **318 – 456** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 07 | **ANTALYA** | 17 | — | 2.250 (%0,16) | 982 | **34** | 19/19 | 7 ilçe (503 del.) | KEPEZ (161), KUMLUCA (91), KEMER (90), MURATPAŞA (75) | **225 – 323** | İkincil / Yedek |
| 08 | **ARTVİN** | 2 | — | 0 (%0,00) | 13 | **4** | 9/9 | 4 ilçe (361 del.) | MERKEZ (109), HOPA (91), BORÇKA (85), ARHAVİ (76) | **48 – 72** | İkincil / Yedek |
| 09 | **AYDIN** | 8 | — | 958 (%0,14) | 424 | **16** | 17/17 | 6 ilçe (533 del.) | EFELER (152), SÖKE (109), NAZİLLİ (92), KUŞADASI (89) | **120 – 177** | İkincil / Yedek |
| 10 | **BALIKESİR** | 9 | — | 54 (%0,01) | 113 | **18** | 20/20 | 7 ilçe (587 del.) | AYVALIK (581), ALTIEYLÜL (1), BALYA (1), BANDIRMA (1) | **98 – 146** | İkincil / Yedek |
| 11 | **BİLECİK** | 2 | — | 0 (%0,00) | 16 | **4** | 8/8 | 3 ilçe (468 del.) | BOZÜYÜK (215), MERKEZ (191), OSMANELİ (62) | **36 – 54** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 12 | **BİNGÖL** | 3 | — | 114 (%0,10) | 59 | **6** | 8/8 | 3 ilçe (595 del.) | SOLHAN (593), ADAKLI (1), GENÇ (1) | **41 – 61** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 13 | **BİTLİS** | 3 | — | 127 (%0,09) | 67 | **6** | 7/7 | 3 ilçe (596 del.) | MERKEZ (594), ADİLCEVAZ (1), AHLAT (1) | **42 – 63** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 14 | **BOLU** | 3 | — | 109 (%0,06) | 61 | **6** | 9/9 | 3 ilçe (594 del.) | MERKEZ (592), DÖRTDİVAN (1), GEREDE (1) | **43 – 64** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 15 | **BURDUR** | 3 | — | 196 (%0,12) | 89 | **6** | 11/11 | 4 ilçe (593 del.) | MERKEZ (590), ALTINYAYLA (1), AĞLASUN (1), BUCAK (1) | **59 – 88** | İkincil / Yedek |
| 16 | **BURSA** | 20 | — | 3.399 (%0,19) | 1.435 | **40** | 17/17 | 6 ilçe (472 del.) | OSMANGAZİ (147), YILDIRIM (100), YENİŞEHİR (66), NİLÜFER (65) | **299 – 426** | İkincil / Yedek |
| 17 | **ÇANAKKALE** | 4 | — | 117 (%0,04) | 83 | **8** | 12/12 | 4 ilçe (592 del.) | MERKEZ (313), GELİBOLU (277), AYVACIK (1), BAYRAMİÇ (1) | **52 – 79** | İkincil / Yedek |
| 18 | **ÇANKIRI** | 2 | — | 31 (%0,03) | 25 | **4** | 12/12 | 4 ilçe (592 del.) | MERKEZ (589), ATKARACALAR (1), BAYRAMÖREN (1), ELDİVAN (1) | **48 – 72** | İkincil / Yedek |
| 19 | **ÇORUM** | 4 | — | 303 (%0,10) | 146 | **8** | 14/14 | 5 ilçe (591 del.) | MERKEZ (587), ALACA (1), BAYAT (1), BOĞAZKALE (1) | **84 – 123** | İkincil / Yedek |
| 20 | **DENİZLİ** | 7 | — | 316 (%0,05) | 188 | **14** | 19/19 | 7 ilçe (588 del.) | PAMUKKALE (295), MERKEZEFENDİ (288), ACIPAYAM (1), BABADAĞ (1) | **112 – 165** | İkincil / Yedek |
| 21 | **DİYARBAKIR** | 12 | — | 2.594 (%0,36) | 1.034 | **24** | 17/17 | 6 ilçe (513 del.) | KAYAPINAR (173), YENİŞEHİR (111), BAĞLAR (105), ERGANİ (73) | **233 – 334** | İkincil / Yedek |
| 22 | **EDİRNE** | 4 | — | 211 (%0,09) | 105 | **8** | 9/9 | 3 ilçe (594 del.) | MERKEZ (592), ENEZ (1), HAVSA (1) | **51 – 75** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 23 | **ELAZIĞ** | 5 | — | 0 (%0,00) | 41 | **10** | 11/11 | 4 ilçe (520 del.) | MERKEZ (427), KOVANCILAR (41), KARAKOÇAN (31), BASKİL (21) | **49 – 74** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 24 | **ERZİNCAN** | 2 | — | 73 (%0,06) | 42 | **4** | 9/9 | 3 ilçe (594 del.) | MERKEZ (592), KEMAH (1), KEMALİYE (1) | **39 – 58** | İkincil / Yedek |
| 25 | **ERZURUM** | 6 | — | 0 (%0,00) | 48 | **12** | 20/20 | 7 ilçe (424 del.) | PALANDÖKEN (139), YAKUTİYE (138), AZİZİYE (51), HORASAN (28) | **84 – 126** | İkincil / Yedek |
| 26 | **ESKİŞEHİR** | 6 | — | 6.787 (%1,26) | 2.484 | **12** | 10/14 | 5 ilçe (585 del.) | MİHALIÇÇIK (225), ÇİFTELER (195), ODUNPAZARI (93), TEPEBAŞI (48) | **637 – 880** | İkincil / Yedek |
| 27 | **GAZİANTEP** | 14 | — | 2.189 (%0,24) | 910 | **28** | 9/9 | 3 ilçe (548 del.) | ŞAHİNBEY (257), ŞEHİTKAMİL (253), İSLAHİYE (38) | **208 – 293** | İkincil / Yedek |
| 28 | **GİRESUN** | 4 | — | 59 (%0,02) | 55 | **8** | 16/16 | 6 ilçe (590 del.) | MERKEZ (585), ALUCRA (1), BULANCAK (1), DERELİ (1) | **76 – 114** | İkincil / Yedek |
| 29 | **GÜMÜŞHANE** | 2 | — | 15 (%0,02) | 15 | **4** | 6/6 | 2 ilçe (596 del.) | MERKEZ (595), KELKİT (1) | **24 – 36** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 30 | **HAKKARİ** | 3 | — | 582 (%0,46) | 226 | **6** | 5/5 | 2 ilçe (597 del.) | MERKEZ (596), DERECİK (1) | **61 – 87** | İkincil / Yedek |
| 31 | **HATAY** | 11 | — | 58 (%0,01) | 122 | **22** | 15/15 | 5 ilçe (590 del.) | ANTAKYA (586), ALTINÖZÜ (1), ARSUZ (1), BELEN (1) | **76 – 113** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 32 | **ISPARTA** | 4 | — | 0 (%0,00) | 31 | **8** | 13/13 | 5 ilçe (510 del.) | MERKEZ (349), YALVAÇ (64), EĞİRDİR (43), ŞARKİKARAAĞAÇ (31) | **60 – 90** | İkincil / Yedek |
| 33 | **MERSİN** | 13 | — | 483 (%0,05) | 303 | **26** | 13/13 | 5 ilçe (592 del.) | AKDENİZ (516), SİLİFKE (73), ANAMUR (1), AYDINCIK (1) | **104 – 152** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 34 | **İSTANBUL** | 98 | — | 10.161 (%0,12) | 4.682 | **196** | 38/39 | 13 ilçe (335 del.) | ESENYURT (55), KÜÇÜKÇEKMECE (32), BAĞCILAR (31), SULTANGAZİ (30) | **665 – 944** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 35 | **İZMİR** | 28 | — | 4.296 (%0,16) | 1.855 | **56** | 30/30 | 10 ilçe (440 del.) | ÖDEMİŞ (82), BORNOVA (66), BUCA (66), KARABAĞLAR (51) | **376 – 537** | İkincil / Yedek |
| 36 | **KARS** | 3 | — | 251 (%0,19) | 107 | **6** | 8/8 | 3 ilçe (595 del.) | MERKEZ (593), AKYAKA (1), ARPAÇAY (1) | **51 – 75** | İkincil / Yedek |
| 37 | **KASTAMONU** | 3 | — | 265 (%0,11) | 123 | **6** | 20/20 | 7 ilçe (587 del.) | MERKEZ (272), AZDAVAY (205), PINARBAŞI (106), ABANA (1) | **92 – 138** | İkincil / Yedek |
| 38 | **KAYSERİ** | 10 | — | 0 (%0,00) | 98 | **20** | 16/16 | 6 ilçe (524 del.) | MELİKGAZİ (234), KOCASİNAN (165), TALAS (67), DEVELİ (29) | **75 – 113** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 39 | **KIRKLARELİ** | 3 | — | 644 (%0,31) | 257 | **6** | 8/8 | 3 ilçe (552 del.) | MERKEZ (241), LÜLEBURGAZ (241), VİZE (70) | **70 – 104** | İkincil / Yedek |
| 40 | **KIRŞEHİR** | 2 | — | 0 (%0,00) | 17 | **4** | 7/7 | 3 ilçe (512 del.) | MERKEZ (372), KAMAN (89), MUCUR (51) | **36 – 54** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 41 | **KOCAELİ** | 14 | — | 538 (%0,05) | 336 | **28** | 12/12 | 4 ilçe (592 del.) | İZMİT (342), DERİNCE (155), KANDIRA (94), BAŞİSKELE (1) | **94 – 136** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 42 | **KONYA** | 15 | — | 0 (%0,00) | 155 | **30** | 31/31 | 11 ilçe (505 del.) | SELÇUKLU (167), KARATAY (88), MERAM (85), EREĞLİ (39) | **136 – 204** | İkincil / Yedek |
| 43 | **KÜTAHYA** | 5 | — | 0 (%0,00) | 41 | **10** | 13/13 | 5 ilçe (511 del.) | MERKEZ (279), TAVŞANLI (103), SİMAV (58), GEDİZ (49) | **60 – 90** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 44 | **MALATYA** | 6 | — | 0 (%0,00) | 51 | **12** | 13/13 | 5 ilçe (514 del.) | YEŞİLYURT (225), BATTALGAZİ (206), DOĞANŞEHİR (32), AKÇADAĞ (28) | **60 – 90** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 45 | **MANİSA** | 10 | — | 485 (%0,05) | 277 | **20** | 17/17 | 6 ilçe (589 del.) | SARUHANLI (244), YUNUSEMRE (188), ŞEHZADELER (154), AHMETLİ (1) | **106 – 157** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 46 | **KAHRAMANMARAŞ** | 8 | — | 125 (%0,02) | 118 | **16** | 11/11 | 4 ilçe (593 del.) | GÖKSUN (590), AFŞİN (1), ANDIRIN (1), DULKADİROĞLU (1) | **63 – 93** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 47 | **MARDİN** | 6 | — | 0 (%0,00) | 52 | **12** | 10/10 | 4 ilçe (472 del.) | KIZILTEPE (177), ARTUKLU (128), MİDYAT (85), NUSAYBİN (82) | **48 – 72** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 48 | **MUĞLA** | 7 | — | 394 (%0,06) | 217 | **14** | 13/13 | 5 ilçe (592 del.) | FETHİYE (184), MİLAS (184), BODRUM (129), MARMARİS (94) | **82 – 121** | İkincil / Yedek |
| 49 | **MUŞ** | 3 | — | 182 (%0,13) | 88 | **6** | 6/6 | 2 ilçe (596 del.) | MERKEZ (595), BULANIK (1) | **36 – 53** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 50 | **NEVŞEHİR** | 3 | — | 0 (%0,00) | 22 | **6** | 8/8 | 3 ilçe (410 del.) | MERKEZ (272), ÜRGÜP (81), AVANOS (57) | **36 – 54** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 51 | **NİĞDE** | 3 | — | 0 (%0,00) | 25 | **6** | 6/6 | 2 ilçe (467 del.) | MERKEZ (359), BOR (108) | **24 – 36** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 52 | **ORDU** | 6 | — | 103 (%0,02) | 93 | **12** | 19/19 | 7 ilçe (588 del.) | ÜNYE (537), KABADÜZ (46), AKKUŞ (1), ALTINORDU (1) | **94 – 140** | İkincil / Yedek |
| 53 | **RİZE** | 3 | — | 0 (%0,00) | 25 | **6** | 12/12 | 4 ilçe (436 del.) | MERKEZ (236), ARDEŞEN (71), ÇAYELİ (68), PAZAR (61) | **48 – 72** | İkincil / Yedek |
| 54 | **SAKARYA** | 8 | — | 588 (%0,10) | 284 | **16** | 16/16 | 6 ilçe (590 del.) | ADAPAZARI (336), GEYVE (107), ERENLER (83), SERDİVAN (62) | **105 – 156** | İkincil / Yedek |
| 55 | **SAMSUN** | 9 | — | 1.185 (%0,15) | 520 | **18** | 17/17 | 6 ilçe (497 del.) | İLKADIM (122), VEZİRKÖPRÜ (119), TERME (116), CANİK (54) | **125 – 186** | İkincil / Yedek |
| 56 | **SİİRT** | 3 | — | 0 (%0,00) | 20 | **6** | 7/7 | 3 ilçe (484 del.) | MERKEZ (332), KURTALAN (105), PERVARİ (47) | **36 – 54** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 57 | **SİNOP** | 2 | — | 74 (%0,05) | 43 | **4** | 9/9 | 3 ilçe (594 del.) | BOYABAT (592), AYANCIK (1), DURAĞAN (1) | **38 – 57** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 58 | **SİVAS** | 5 | — | 71 (%0,02) | 70 | **10** | 17/17 | 6 ilçe (589 del.) | GEMEREK (584), AKINCILAR (1), ALTINYAYLA (1), DOĞANŞAR (1) | **78 – 117** | İkincil / Yedek |
| 59 | **TEKİRDAĞ** | 8 | — | 2.146 (%0,33) | 847 | **16** | 11/11 | 4 ilçe (528 del.) | MARMARAEREĞLİSİ (275), SÜLEYMANPAŞA (168), MALKARA (44), MURATLI (41) | **168 – 240** | İkincil / Yedek |
| 60 | **TOKAT** | 5 | — | 36 (%0,01) | 56 | **10** | 12/12 | 4 ilçe (592 del.) | MERKEZ (589), ALMUS (1), ARTOVA (1), BAŞÇİFTLİK (1) | **53 – 79** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 61 | **TRABZON** | 6 | — | 232 (%0,05) | 141 | **12** | 18/18 | 6 ilçe (588 del.) | ORTAHİSAR (583), AKÇAABAT (1), ARAKLI (1), ARSİN (1) | **93 – 138** | İkincil / Yedek |
| 62 | **TUNCELİ** | 1 | — | 134 (%0,27) | 54 | **2** | 8/8 | 3 ilçe (595 del.) | OVACIK (412), MERKEZ (182), HOZAT (1) | **37 – 55** | İkincil / Yedek |
| 63 | **ŞANLIURFA** | 14 | — | 0 (%0,00) | 117 | **28** | 13/13 | 5 ilçe (417 del.) | HALİLİYE (107), EYYÜBİYE (99), KARAKÖPRÜ (81), SİVEREK (74) | **60 – 90** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 64 | **UŞAK** | 3 | — | 167 (%0,08) | 86 | **6** | 6/6 | 2 ilçe (596 del.) | MERKEZ (595), BANAZ (1) | **36 – 53** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 65 | **VAN** | 8 | — | 0 (%0,00) | 67 | **16** | 13/13 | 5 ilçe (460 del.) | İPEKYOLU (192), ERCİŞ (87), TUŞBA (81), EDREMİT (70) | **60 – 90** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 66 | **YOZGAT** | 4 | — | 134 (%0,06) | 77 | **8** | 14/14 | 5 ilçe (591 del.) | MERKEZ (526), ÇEKEREK (62), AKDAĞMADENİ (1), AYDINCIK (1) | **67 – 100** | İkincil / Yedek |
| 67 | **ZONGULDAK** | 5 | — | 119 (%0,04) | 86 | **10** | 8/8 | 3 ilçe (595 del.) | ALAPLI (593), DEVREK (1), EREĞLİ (1) | **45 – 67** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 68 | **AKSARAY** | 4 | — | 170 (%0,09) | 89 | **8** | 8/8 | 3 ilçe (595 del.) | MERKEZ (593), AĞAÇÖREN (1), ESKİL (1) | **49 – 73** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 69 | **BAYBURT** | 1 | — | 0 (%0,00) | 6 | **2** | 3/3 | 1 ilçe (490 del.) | MERKEZ (490) | **12 – 18** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 70 | **KARAMAN** | 3 | — | 0 (%0,00) | 18 | **6** | 6/6 | 2 ilçe (530 del.) | MERKEZ (478), ERMENEK (52) | **24 – 36** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 71 | **KIRIKKALE** | 3 | — | 0 (%0,00) | 20 | **6** | 9/9 | 3 ilçe (509 del.) | MERKEZ (405), YAHŞİHAN (67), KESKİN (37) | **36 – 54** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 72 | **BATMAN** | 5 | — | 0 (%0,00) | 39 | **10** | 6/6 | 2 ilçe (514 del.) | MERKEZ (458), KOZLUK (56) | **25 – 38** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 73 | **ŞIRNAK** | 4 | — | 0 (%0,00) | 32 | **8** | 7/7 | 3 ilçe (440 del.) | CİZRE (180), SİLOPİ (146), MERKEZ (114) | **36 – 54** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 74 | **BARTIN** | 2 | — | 0 (%0,00) | 15 | **4** | 4/4 | 2 ilçe (526 del.) | MERKEZ (464), ULUS (62) | **24 – 36** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 75 | **ARDAHAN** | 2 | — | 73 (%0,15) | 32 | **4** | 6/6 | 2 ilçe (596 del.) | MERKEZ (595), DAMAL (1) | **24 – 37** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 76 | **IĞDIR** | 2 | — | 0 (%0,00) | 13 | **4** | 4/4 | 2 ilçe (496 del.) | MERKEZ (419), TUZLUCA (77) | **24 – 36** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 77 | **YALOVA** | 3 | — | 0 (%0,00) | 20 | **6** | 6/6 | 2 ilçe (454 del.) | MERKEZ (336), ÇİFTLİKKÖY (118) | **24 – 36** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 78 | **KARABÜK** | 3 | — | 119 (%0,08) | 60 | **6** | 6/6 | 2 ilçe (596 del.) | MERKEZ (595), EFLANİ (1) | **30 – 45** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 79 | **KİLİS** | 2 | — | 0 (%0,00) | 9 | **4** | 4/4 | 2 ilçe (551 del.) | MERKEZ (497), MUSABEYLİ (54) | **24 – 36** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 80 | **OSMANİYE** | 4 | — | 0 (%0,00) | 37 | **8** | 7/7 | 3 ilçe (533 del.) | MERKEZ (298), KADİRLİ (153), DÜZİÇİ (82) | **36 – 54** | 🎯 **Optimal Hedef** |
| 81 | **DÜZCE** | 3 | — | 622 (%0,27) | 250 | **6** | 8/8 | 3 ilçe (533 del.) | MERKEZ (315), AKÇAKOCA (151), KAYNAŞLI (67) | **69 – 100** | İkincil / Yedek |

---

## 6. Son Kongre Tahlili, Muhtemel Yeni Kongre Takvimi ve Olağanüstü Kongre Koşulları

- **Son Yapılan Büyük Kongre / Kurultay:**
  **12. Olağan Kurultay:** 3 Aralık 2023 (Ankara).
- **Muhtemel Yeni Olağan Kongre / Kurultay Tarih Aralığı:**
  Tüzük Madde 20 ve SPK Madde 14 uyarınca olağan kurultay süresi **2 yıldan az, 3 yıldan fazla olamaz!** Son kurultay 3 Aralık 2023'te yapıldığından, 3 yıllık yasal azami süre **Aralık 2026** itibarıyla dolmaktadır; yani **13. Olağan Kurultay** süreci tam içinde bulunduğumuz **Sonbahar – Aralık 2026** takvimindedir!
- **Olağanüstü Büyük Kongre / Kurultay Şartları:**
  Tüzük Madde 20 uyarınca Kurultay üyelerinin **en az 1/5'inin** 15 gün içinde toplanmış noter onaylı imzasıyla olağanüstü toplantı çağrısı yapılabilir; **ancak Madde 20'ye göre olağanüstü toplantıda yalnızca Genel Başkanın gündeme önceden madde koyması durumunda seçim yapılabilir!** Bu nedenle DSP'de yönetim değişikliği için **Olağan Kurultay** takvimi tek doğrudan seçim yoludur.

---

## 7. Adım Adım Yasal ve Demokratik Katılım Yol Haritası (5 Fazlı Plan)

### Faz 1: YSK-SİPARS Veri Haritalama ve Resmi Üyelik Süreci (Kongreden 6–12 Ay Önce)
1. **İl ve İlçe Hedef Seçimi:** Yukarıdaki 81 il matrisinde `🎯 Optimal Hedef` olarak işaretlenen **45 il** ve bu illerin toplam **160 stratejik ilçesi** önceliklendirilir; `968` adet `<400` üyeli (doğrudan delege olunan) ilçe ile `5` adet `>=400` üyeli (mahalle sandığı kurulan) ilçenin çalışma planı ayrıştırılır.
2. **Usulüne Uygun Üyelik Başvurusu:** Tüzükteki başvuru şartlarına (Tüzük Madde 3, 4, 5, 6, 7) tam uyumla, referans/ikamet/kota kuralları gözetilerek başvurular yapılır ve mutlaka tarih-sayılı **Alındı Belgesi** alınır.
3. **Süre ve İtiraz Takibi:** Yasal karar süresi sonunda kabul edilmeyen başvurular için süresi içinde İl Yönetim Kuruluna / üst kurula yazılı itiraz yapılır; kesinleşen üyelikler e-Devlet (**SİPARS**) üzerinden doğrulanır.

### Faz 2: Mahalle / Muhtarlık Bölgesi Delege Seçimleri (Kongreden 3–5 Ay Önce)
1. **Askı Listelerinin Denetimi:** Delege seçimleri öncesinde ilçe başkanlıklarında askıya çıkarılan üye/seçmen listeleri incelenir; maddi hata veya eksiklik varsa askı süresi içinde belgeleriyle yazılı itiraz edilir.
2. **Mahalle Sandık Katılımı:** Üye sayısı 400'ü aşan `5` ilçeden hedef sepette yer alanlarda her mahalle için tam kadro (asıl + yedek, cinsiyet/gençlik kotalarına uygun) ilçe delege aday listesi hazırlanır. Üye sayısı 400'ün altında kalan ilçelerde ise tüm kayıtlı üyeler doğrudan Faz 3'teki İlçe Kongresi seçmenidir.

### Faz 3: İlçe Kongreleri ve İl Delegelerinin Seçimi (Kongreden 2–4 Ay Önce)
1. **SPK m. 21 Hâkim Güvencesi:** İlçe Kongresi delege listesi kongreden en az 15 gün önce İlçe Seçim Kurulu Başkanına verilir, 7 gün önce 3 gün süreyle askıya çıkarılır. Kesinleşen mühürlü hazirun listesi dışında kimse oy kullanamaz.
2. **İlçe Yönetimi ve İl Delegeliği Seçimi:** Hedeflenen **160 ilçede** İlçe Başkanı, İlçe Yönetim Kurulu ve **İl Kongresi delegeleri** (`>=318 / 600` il delegesi hedefiyle) gizli oy, açık tasnif ve yargı gözetiminde seçilir.

### Faz 4: İl Kongreleri ve Büyük Kongre Delegasyonunun Belirlenmesi (Kongreden 1–2 Ay Önce)
1. **İl Kongresi Salt Çoğunluğu:** Hedeflenen **45 ilin** her birinde 600 il delegesinin salt çoğunluğu sağlanarak İl Başkanı, İl Yönetim Kurulu, İl Disiplin Kurulu ve o ilin **Büyük Kongre / Kurultay delegeleri** (toplam **680 seçilmiş delege**) seçilir.
2. **Adaylık İmza Hazırlığı:** Büyük Kongreye seçilen `680` delege arasından, Genel Başkan adaylığı için Tüzüğün aradığı imza barajını fazlasıyla karşılayacak sayıda noter/divan imzası organize edilir.

### Faz 5: Büyük Kongre / Kurultay ve Merkez Organların Demokratik Seçimi
1. **Kongre Divan Başkanlığı Seçimi:** Kongre açılışında hazirun çoğunluğuyla tarafsız ve tüzüğe hâkim bir **Kongre Divan Başkanı ve Divan Heyeti** seçilir.
2. **Genel Başkanlık ve Üst Kurul Seçimi:** Yargı gözetiminde kurulan sandıklarda ilk turda **`636+` oyla** Genel Başkan seçimi kazanılır; aynı zamanda tüzükteki liste ve kota kurallarına tam uyumlu **Anahtar Liste / Blok Liste** ile merkez karar organı ve disiplin kurulu asıl/yedek üyeliklerinde salt çoğunluk sağlanır.

---

## 8. Parti Tüzüğüne Özgü Kritik Stratejik ve Hukuki Notlar

- DSP'de iki faktör olağanüstü önemdedir: Birincisi, 23.058 üyeli partide ilçelerin %98'inde üye sayısı 400'ün altında olduğu için yeni üyeler doğrudan ilçe kongresi delegesidir ve her il TBMM milletvekili sayısının tam 2 katı kurultay delegesi çıkarır (m. 33). İkincisi, Tüzük m. 49 uyarınca İl Başkanlarına 'işten el çektirme' kararı Genel Merkez Örgüt Kurulunun **2/3 gizli oyu** ile alınabilse dahi, 45 gün içinde İl Kongresi / 30 gün içinde İlçe Kongresi toplamak zorunludur.
- **2820 Sayılı SPK m. 21 Yargısal Güvencesi:** İlçe, il ve büyük kongre seçimlerinin tamamı **Seçim Kurulu Başkanı Hâkimin** doğrudan gözetim ve denetimi altında, **gizli oy ve açık tasnif** esasına göre yapılır. Seçim devamı ve sonuçlarına karşı tutanakların düzenlenmesinden itibaren **2 gün içinde** Seçim Kurulu Başkanına itiraz edilebilir; hâkimin kararı kesindir.
- **Görevden Alma / Fesih Kararlarına Karşı Yasal Sınır (SPK m. 19–20):** Üst kurulların il veya ilçe yönetim kurullarını görevden alması halinde dahi atanan geçici kurullar **ilçelerde en geç 30 gün, illerde en geç 45 gün** içinde olağanüstü kongreyi toplamak zorundadır; yeni delege seçimi yapılmışsa kongre seçilmiş mevcut delegelerle toplanır. Bu hüküm, tabandan seçilmiş delegelerin iradesini koruyan en temel yasal güvencedir.