YSK Seçim Sonuçları Hukuki Analizi: Genel Seçim mi, Yerel Seçim mi?
- ÇOK KRİTİK HUKUKİ BULGU (Tüzük m. 15, 16, 22): İYİ Parti Tüzüğü birincil ölçüt olarak 14 Mayıs 2023 Milletvekili Genel Seçimi (
5.275.981oy) katsayısını (1.200 × İl Oyu / Ülke Oyu) esas alır. ANCAK İYİ Parti 14 Mayıs 2023'te bazı illerde (Adıyaman, Batman, Çankırı, Erzincan, Gümüşhane, Hakkari, Muş, Rize, Van vb. ortak liste illeri) kendi amblemiyle pusulada yer almadığı için bu illerde2023 Çevre Oyu = 0'dır! - 31 Mart 2024 Yerel Seçim Devreye Girişi (m. 22): Tüzük m. 16 ve m. 22'deki 'genel seçimlerde almış olduğu oyun belli olmaması halinde; büyükşehir statüsünde olan illerde son belediye meclisi, diğer illerde il genel meclisi seçim sonuçlarına göre delege dağılımı belirlenir' hükmü uyarınca bu illerde ve ilçelerinde 31 Mart 2024 Yerel Seçim Meclis oyları (`2.056.328` ülke oyu) hukuken zorunlu olarak uygulanır!
Kongre Takvimi ve Dönem Bilgisi
4. Olağan Kurultay: 18 Ocak 2026 (Büyük Ankara Kongre Merkezi — Müsavat Dervişoğlu yeniden Genel Başkan seçilmiş ve tüzük güncellenmiştir; öncesinde 27 Nisan 2024'te 5. Olağanüstü Kurultay yapılmıştır).
Tüzük Madde 37 uyarınca 2–3 yıllık olağan sürede bir sonraki 5. Olağan Kurultay penceresi Ocak 2028 – Ocak 2029 aralığıdır (1/3 delege imzasıyla her zaman 60 gün içinde Seçimli Olağanüstü Kurultay yolu açıktır).
İYİ Parti Tüzüğü; 15 günde üyelik kararı, %5 gibi düşük Genel Başkan adaylık imzası (~68 delege) ve 1/3 imzayla Çağrı Heyetli Seçimli Olağanüstü Kurultay (m. 37) hükümleriyle demokratik yarışa en açık merkez parti tüzüklerinden biridir.
18 Ocak 2026 tüzük değişikliği uyarınca tüm ilçe, il ve GİK listelerinde %25 Cinsiyet Kotası matematiksel olarak eksiksiz sağlanmalıdır; aksi halde liste Divan tarafından reddedilir.
Tüzüksel Üyelik, Kademeli Delege ve Büyük Kongre Kuralları
1. Üyelik Başvurusu, Kabul ve İtiraz Rejimi
Tüzük Madde 6, 7, 8, 9- Başvuru Kanalı ve Şekil Şartı
- İkamet edilen İlçe Başkanlığına (teslim alındığı gün Üye Başvuru Defterine sıra numarasıyla kaydedilerek alındı belgesi verilir) veya İYİ Parti resmi internet sitesi üzerinden elektronik olarak başvurulur; e-başvurular derhal ilgili ilçeye iletilir.
- Karar Süresi ve Zımni Kabul Durumu
- İlçe Yönetim Kurulu üyelik başvurusunu en geç 15 (on beş) gün içinde karara bağlar! (30 gün yerine 15 günlük hızlı karar süresi öngörülmüştür).
- Ret Halinde Üst Kademeye İtiraz
- Başvurunun reddi veya 15 gün içinde kabul edilmemesi halinde ilgili kişi 15 gün içinde İl Yönetim Kuruluna itiraz edebilir; İl YK kararı kesindir.
2. Mahalle, İlçe, İl ve Büyük Kongre Delege Sistemi
SPK m. 19–20- Muhtarlık Bölgesi & İlçe Kongresi (400 Delege Kuralı)
- Tüzük Madde 14–15 uyarınca İlçe Kongresi en çok 400 seçilmiş delege + doğal delegelerden oluşur. Büyükşehir ve kıyı/Ege/Marmara merkez ilçelerinde üye sayısı 400'ü aştığından mahalle sandığı kurulur; üye sayısı 400'ün altında kalan ~600 Anadolu ilçesinde ise kayıtlı üyeler doğrudan ilçe kongresi delegesi olma avantajına sahiptir.
- İl Kongresi (600 Seçilmiş Delege Dağılımı)
- Tüzük Madde 21–22 uyarınca İl Kongresi en çok 600 seçilmiş delege + doğal delegelerden oluşur. İlçelerin delege sayısı partinin son genel seçimdeki ilçe oy payı ve üye katsayısına göre hesaplanır.
- Büyük Kongre / Kurultay Delege Yapısı
- Kurultay; il kongrelerince TBMM üye sayısının iki katının (1.200) parti ülke oyuna bölünmesiyle bulunan katsayının il oylarıyla çarpılması suretiyle seçilen 1.200 seçilmiş delege + tabii delegelerden (Genel Başkan, 60 GİK üyesi, MDK üyeleri, partili Milletvekilleri ve seçilmiş delegelerin %15'ini aşmamak üzere Kurucular) oluşur.
3. Genel Başkan Adaylığı, Merkez Kurullar, Liste Usulü ve Olağanüstü Kongre
Tüzük Madde 42 uyarınca her parti üyesi, Kurultay delege tam sayısının en az 1/20'sinin (%5 = ~68 delege) yazılı teklifi ile Genel Başkanlığa aday olabilir (mevcut Genel Başkan imza toplamaksızın adaydır). İlk iki turda üye tam sayısının salt çoğunluğu (~676 oy), üçüncü turda en çok oyu alan seçilir.
Genel İdare Kurulu (GİK): Genel Başkan + Kurultayda gizli oyla seçilen 60 asıl ve 30 yedek üyeden oluşur (Tüzük m. 48). GİK içinden veya Genel Başkanca Başkanlık Divanı belirlenir. Merkez Disiplin Kurulu (MDK): 11 asıl + 5 yedek üye.
Kongre ve Kurultayda kural blok veya çarşaf liste olup, delegelerin 1/5'inin yazılı başvurusu ve katılanların salt çoğunluğu ile Çarşaf Liste uygulanır (ferdi adaylık hakkı saklıdır). %25 Cinsiyet Kotası (m. 13): 18.01.2026 tarihli 4. Olağan Kurultay değişikliğiyle 'adaylık listeleri Divan Başkanı tarafından öncelikle cinsiyet kotası üzerinden incelenir; kotaya uymayan listeler reddedilir!'
Tüzük Madde 37 uyarınca gündemli olağanüstü kurultay 1/5 noter onaylı imzayla; Seçimli Olağanüstü Kurultay ise kurultay delegelerinin en az 1/3'ünün (~450 noter onaylı imza) yazılı istemiyle 60 gün içinde yapılır! Çok Güçlü Hukuki Güvence (m. 37): Yönetim 60 gün içinde kurultayı toplamazsa, imza sahiplerinin noter talebinde belirledikleri 3 asıl ve 2 yedek kişilik Çağrı Heyeti doğrudan olağanüstü kurultayı toplar!
5 Fazlı Yasal ve Demokratik Katılım Yol Haritası
Anayasa m. 68 ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu çerçevesinde tabandan kurultaya uzanan beş kademeli hukuki ve örgütsel süreç.
Hukuki Üyelik Kaydı, Alındı Belgesi ve Sicil Takibi
İYİ Parti tüzüğünde (Tüzük Madde 6, 7, 8, 9) üyelik başvuruları yönetim kurulu kararıyla kesinleşir. Başvurular alındı belgesi karşılığında yapılır; olası ret veya hareketsizlik halinde üst yönetim kademesine tüzüksel itiraz mekanizması işletilir ve e-Devlet siyasi parti üyeliği sorgusu üzerinden üyelik statüsü takip edilir.
İlçe Kongreleri ve Doğrudan Katılım Avantajı (723 / 973 İlçe)
Türkiye genelindeki 973 ilçenin 723 adedinde tahmini üye sayısı 400'ün altındadır. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu Madde 19 ve parti tüzüğü uyarınca 400'den az üyeli ilçelerde mahalle delege sandığı kurulmaksızın tüm kayıtlı üyeler doğrudan İlçe Kongresi delegesi sıfatıyla oy kullanır; 250 büyük ilçede ise mahalle sandıklarında 400 ilçe delegesi seçilir.
Hedef İlçelerden İl Kongresi Salt Çoğunluğuna Ulaşım (250 Hedef İlçe)
Her ilde 600 seçilmiş il kongresi delegesinin salt çoğunluğunu (301+, güvenli hedef 318+) kazanmak için tüm ilçelerde eşit efor harcamak yerine, delege karşılığı en yüksek 250 hedef ilçeye odaklanılır. Üstteki haritada herhangi bir ile tıklayarak o ilin çoğunluk sepetindeki ilçeleri inceleyebilirsiniz.
Öncelikli İllerde Büyük Kongre / Kurultay Delege Çoğunluğu (45 İl)
Hesaplanan en verimli 45 hedef ilin il kongrelerinde çoğunluk sağlandığında toplam 720 Büyük Kongre delegesi kazanılır ve Kurultay salt çoğunluk eşiği olan 676 delege güvenli farkla aşılır. Bu yol haritası için gereken Türkiye toplam aktif üye aralığı 41.379 – 57.519 kişidir.
Büyük Kongre / Kurultay Divanı, Genel Başkan Adaylığı ve Merkez Kurullar Seçimi
Kurultay günü ilk kritik oylama Kongre Başkanlık Divanı seçimidir. Ardından Genel Başkan adaylığı için aranan imza şartı (%5 (1/20 = ~68 delege imzası)) karşılanarak adaylık kesinleştirilir; çarşaf/blok liste ve cinsiyet/gençlik kotası kurallarına tam uyumlu Merkez Karar/Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu asıl-yedek listeleriyle demokratik çoğunluk tamamlanır.
81 İl Büyük Kongre ve İl Kongresi Delege Cetveli
Herhangi bir il satırındaki Harita düğmesine tıklayarak üstteki haritada doğrudan o ilin ilçelerine yakınlaşabilir veya resmi YSK 2023 PDF tutanağını açabilirsiniz.
973 İlçe Kongre Usulü, Delege ve Aktif Üye Arama Cetveli
Türkiye genelindeki 973 ilçenin tamamında <400 Doğrudan Üye Kongresi veya 400+ Mahalle Delege Sandığı statüsü, İl Kongresi delege sayısı ve gereken aktif üye hedefi. Mahalle Haritası düğmesi haritayı doğrudan o ilçenin mahalle sınırlarına taşır.
Resmi Parti Tüzüğü, Yönetmelikler ve Analiz Arşivi
İYİ Parti klasöründe yer alan doğrulanmış resmi tüzük, kongre/kurultay yönetmelikleri, parti programı ve YSK yol haritası dosyaları.